اتحاد شرقی مقابل قمارباز غربی
سفر «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا به پکن، در شرایط حساسی از نظر تحولات نظامی در خاورمیانه و وضعیت تنگه هرمز انجام میشود. اما این سفر چه نسبتی با ایران و موضوعات جنگ دارد؟
5محور اصلی سفر ترامپ به چین
جنگ ایران و تنگه هرمز: مهمترین و فوریترین موضوع، درخواست آمریکا از چین برای اعمال فشار بر تهران جهت آغاز مذاکرات صلح و بازگشایی تنگه هرمز
تجارت و تعرفهها: بحث درباره کاهش تعرفههای وضع شده، خرید محصولات آمریکایی توسط چین (مانند هواپیماهای بوئینگ و کالاهای کشاورزی) و در مقابل، کاهش محدودیتهای آمریکا بر تراشههای پیشرفته
تایوان: چین بهدنبال دریافت تعهدات روشنتری از آمریکا در قبال «مخالفت با استقلال تایوان» است، درحالیکه نگرانی از اظهارات بداهه ترامپ در اینباره وجود دارد.
هوش مصنوعی: رقابت فناورانه و قوانین حاکم بر این حوزه
فنتانیل: درخواست آمریکا از چین برای کنترل بیشتر بر مواداولیه این ماده مخدر
نسبت این سفر با جنگ علیه ایران
هدف اصلی آمریکا: واشنگتن از پکن میخواهد از نفوذ خود بر تهران استفاده کند تا:
1. پذیرش آتشبس: ایران را به پذیرش آتشبس و نشستن پای میز مذاکره مجاب کند.
2. بازگشایی تنگه هرمز: برای خاتمه بحران انرژی و کاهش قیمت نفت، ایران را وادار به بازگشایی این آبراه حیاتی کند.
موضوع تنگه هرمز: نقشه آمریکا و گفتوگوهای چین و آمریکا
موضع چین در مذاکرات: قطعنامهضد ایرانی کشورهای عربی در دور قبل با وتوی روسیه و چین روبهرو شد. تحلیلگران پیشبینی میکنند که پکن احتمالا مجددا از حق وتوی خود استفاده کند. این اقدام دیپلماتیک چین، یکی از محورهای اصلیگفتوگوی ترامپ و شی جین پینگ خواهد بود.
مذاکره بر سر چیست؟ آمریکا تلاش میکند چین را قانع کند که یا از وتوی قطعنامه جدید خودداری کند و یا لااقل در قبال بستههای کمک اقتصادی و تجاری، فشار بر تهران را افزایش دهد.
موضوعات مرتبط با ایران (سلاح، نفت و حق وتو)
۱. فروش سلاح چینی به ایران
اتهامات آمریکا: واشنگتن شرکتهای چینی را به «همکاری در برنامه نظامی ایران» متهم میکند. جدیدترین تحریمها شامل تحریم پالایشگاه «هنگلی» چین و ۴۰نفتکش بهدلیل نقش آنها در انتقال پول و کالا به ایران است. آمریکا همچنین ادعا کرده که شرکتهای چینی تصاویر ماهوارهای در اختیار ایران قرار میدهند.
۲. حق وتوی پکن برای ایران
عملکرد وتو: چین و روسیه ماه گذشته قطعنامه قبلی آمریکا در شورای امنیت را رسما وتو کردند.
۳. میزان صادرات نفت ایران به چین در زمان جنگ (پس از ۲۸ فوریه)
مجموع ارسالها در زمان جنگ: براساس گزارشها، ایران در هفتههای اول جنگ (اوایل مارس ۲۰۲۶) موفق به ارسال حدود ۱۲ میلیون بشکه نفت به چین شده است.
۴. عبور کشتیها از تنگه هرمز برای چین
عبور نفتکشهای چینی: با وجود کاهش شدید ترافیک دریایی، حداقل ۶ فروند نفتکش متعلق به چین یا تحت اجاره چین در روز سهشنبه (۱۲ می۲۰۲۶) از تنگه هرمز عبور کردهاند.
استراتژی چین: چین در حال افزایش ذخایر استراتژیک نفت خود است. واردات نفت چین در 2ماه اول ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل 8/15 درصد افزایش یافته و ذخایر نفتی این کشور به حدود 1/2میلیارد بشکه (معادل ۳ تا ۴ماه نیاز) رسیده است تا در برابر بحرانهای احتمالی
مقاوم باشد.