گزارش
کوچ عشایر به یونسکو
پرونده ثبت جهانی کوچ عشایر بختیاری تا پایان سال در فهرست یونسکو قرار میگیرد
راحله عبدالحسینی |روزنامهنگار
پرونده ثبت جهانی کوچ عشایر بختیاری بهدلیل قدمت هزارانساله، ایلراه سختگذر و سبک زندگی جذاب برای ثبت جهانی در یونسکو آماده میشود. مطالعات تهیه پرونده آغاز شده است و این پرونده بهگفته حیدر صادقی، مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی چهارمحالوبختیاری تا پایان سال در فهرست موقت یونسکو قرار خواهد گرفت.
معرفی به همه جهانیان
درست 101سال از روزگاری که مریان کوپر و ارنست بی. شودزاک نخستین مستند را از زندگی عشایر بختیاری ایران با نام «علف» ساختند، میگذرد؛ فیلمی صامت و سیاهوسفید که در مدت یکساعت مخاطب را با فرازونشیب کوچ ایل بختیاری از رودخانههای خروشان، سرما و یخبندان چهارمحالوبختیاری بهسوی دشتها و مراتع خوزستان آشنا میکند. حالا بعد از یک قرن، خبر رسیده است که این کوچ پرفرازونشیب قرار است در قالب یکپرونده به همه جهان معرفی شود. مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی چهارمحالوبختیاری درباره اهمیت این شیوه زندگی برای ثبت جهانی به همشهری میگوید: «زندگی عشایر بختیاری بهعنوان یکی از کهنترین شیوههای زیست بشر شناخته میشود. عشایر بختیاری یکی از بزرگترین و قدیمیترین عشایر کشور هستند که در این محدوده زاگرسی کوچ ییلاق و قشلاق داشتند و دارند.»
اهمیت کوچ عشایر برای ثبت جهانی
سرزمین بختیاری از نخستین سرزمینهایی است که انسان به اهلیکردن حیوانات و نباتات پرداخت و زندگی کشاورزی را که لازمه پیدایش تمدن است، آغاز کرد. حیدر صادقی، مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی چهارمحالوبختیاری با توجه به همین سابقه، مهمترین موضوع کوچ بختیاری برای ثبت در یونسکو را شیوه زندگی این قوم میداند و میگوید: «پژوهشگران بسیاری که بهدنبال فرهنگ عامه بودهاند، روی زندگی عشایر بختیاری مطالعه کرده و مقاله نوشتهاند. در مرحله نخست تهیه پرونده ثبت جهانی کوچ عشایر بختیاری روی شیوه زندگی آنان کار میکنیم که یکسبک زندگی جذاب برای مردم جهان خواهد بود. فرهنگ مهماننوازی این قوم، آداب و رسوم، لباس و غذاهای محلی و اقتصادشان یکهویت فرهنگی است و فقط در جابهجایی در مسیر کوچ خلاصه نمیشود.»
سبک زندگی عشایر
عصر مدرن روی کوچ عشایر بختیاری نیز بیتأثیر نبودهاست. حالا اسباب و اثاثیه با وانت و از جاده آسفالت از ییلاق به قشلاق میرود. حیدر صادقی، مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی چهارمحالوبختیاری درباره این تغییرات میگوید: «بهگفته جامعهشناسان ، هر چندصدسال یکبار، در فرهنگ تغییری بهوجود میآید و اکنون ما در کوچ عشایر در این مقطع زمانی هستیم. هرچند کوچ سنتی دستخوش تغییر و زندگی ماشینی شده یا سیاهچادرها که با موی بز بافته میشد به شکل دیگری تهیه میشود، اما کوچ و زندگی عشایر بنا بر اصل فرهنگ خود ادامه دارد. با اینکه تغییر ناگزیر است، تمام تغییرات از گذشته تاکنون دیده میشود.» کوچ عشایر تنها یک جابهجایی فصلی نیست؛ بلکه بخشی از هویت فرهنگی و اقتصادی استانهای عشایرنشین است.
برگزاری دومین جشنواره کوچ عشایر بختیاری
دومین جشنواره کوچ عشایر بختیاری از 6 تا 8خرداد در شهرکرد برگزار میشود. مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان چهارمحالوبختیاری میگوید: «کوچ عشایر بختیاری یکی از جاذبههای گردشگری استان است. گردشگران در همراهی چندروزه با عشایر با اصالت زندگی در طبیعت آشنا میشوند و میتوانند با حضور در محدودهای 10هکتاری با زندگی عشایری همراه باشند.»
در همینه زمینه :
