شهری که درتعیین طول روز و شب نقش داشت

شهری که درتعیین طول روز و شب نقش داشت 16اردیبهشت روز ملی مراغه است؛ شهری کهن با 6هزار سال قدمت. 16اردیبهشت روزی است که «زیج ایلخانی» یکی از برجسته‌ترین آثار نجومی جهان اسلام توسط خواجه نصیرالدین طوسی و همکارانش در رصدخانه مراغه تکمیل شد. زیج،‌ معرب‌شده زیگ جدولی است که نام، موقعیت و زمان حلول ستارگان و کواکب را نشان می‌دهد و در نجوم اسلامی استفاده می‌شد. در گذشته، اخترشناسان از جداول زیج برای دانستن موقعیت و رصد کردن اجرام سماوی، تعیین طول روز و شب، تهیه تقویم، جهت‌‌یابی و دیگر مقاصد اخترشناسی و نیز در طالع‌‌بینی استفاده می‌کردند. شهردار مراغه با بیان اینکه هر سال 16اردیبهشت با محوریت جایگاه علمی و تاریخی مراغه گرامی داشته می‌شود به همشهری گفت: «زیج ایلخانی» اثری علمی است که در دوره فعالیت رصدخانه به همت خواجه نصیرالدین طوسی و دیگر دانشمندان تدوین شد. 
«زیج ایلخانی» در واقع مجموعه‌ای از داده‌های دقیق نجومی است که با رصد حرکت خورشید،‌ ماه و ستارگان به‌دست آمده و کاربرد آن در تعیین تقویم، آغاز فصل‌‌ها و برنامه‌‌ریزی کشاورزی و زندگی روزمره مردم بوده است. شهرام مروتی با اشاره به انتخاب 16 اردیبهشت به عنوان روز مراغه از یک دهه پیش، افزود: امسال به‌دلیل شرایط خاص کشور بخشی از برنامه‌ها تغییر کرده اما مهم‌ترین برنامه پیش‌‌بینی‌‌شده، نشست‌‌های تخصصی با موضوع نقش مراغه در تاریخ ایران و تاریخ علم جهان است که با حضور جمعی از صاحب‌نظران برگزار می‌شود. او با بیان اینکه در سال‌های گذشته موزه‌ها و مراکز تفریحی در این روز به‌صورت رایگان در اختیار شهروندان قرار می‌‌گرفت، اظهار کرد: امسال با توجه به محدودیت‌ها موزه‌ها تعطیل هستند. با این حال شهرداری برخی مراکز تفریحی و گردشگری را به‌صورت رایگان برای شهروندان باز نگه داشته است. شهردار مراغه از بازگشایی رصدخانه مراغه در این هفته خبر داد و گفت: این مجموعه که به‌دلیل شرایط اخیر مدتی تعطیل بود، همزمان با روز مراغه پذیرای گردشگران است و موزه ابزارآلات نجومی آن نیز به‌صورت رایگان در دسترس علاقه‌مندان قرار می‌‌گیرد.