چرا به مذاکره نمی‌رویم؟

علیرضا احمدی | روزنامه‌نگار 

در شرایطی که محاصره دریایی ایران و نقض مکرر آتش‌بس ازسوی دولت آمریکا به مانع مهمی برای برگزاری دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا تبدیل شده‌‌، بررسی تحولات و شواهد موجود نشان می‌دهد واشنگتن بیش از آنکه در پی «توافق» باشد، خواستار «تسلیم» ایران است؛ رویایی که محقق نخواهد شد.
مواضع رئیس‌جمهور آمریکا و ارتش این کشور در منطقه طی روزهای اخیر آمیزه‌ای از «لفاظی»، «تهدیدمحوری»، «نقض آتش‌بس» و پیگیری راهبرد شکست‌خورده «تسلیم‌طلبی» ایران بوده است؛ راهبردی که چشم‌انداز مذاکرات اسلام‌آباد را بیش از پیش در هاله‌ای از ابهام قرار داده و تهران را از عزم واشنگتن برای دستیابی به یک «توافق مثبت» ناامید کرده‌است.

پشت پرده دور نخست مذاکرات
گزاره: دیپلمات‌ها و کارشناسان معتقدند آمریکا در دور نخست مذاکرات اسلام‌آباد برای «مذاکره» نیامده بود و راهبرد «سنجش میزان تاب‌آوری ایران» را پیگیری می‌کرد.
حضور نمایشی: اندی کیم، سناتور دمکرات آمریکا با انتقاد شدید از جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، عملکرد او در مذاکرات اسلام‌آباد را «غیرجدی» و «نمایشی» ارزیابی کرد.
اتلاف وقت در اسلام‌آباد: رابرت مالی، نماینده پیشین آمریکا در امور ایران در فضای‌مجازی نوشت:«اگر هدف مذاکرات تکرار خواسته‌ای بود که ایران پیش از این رد کرده بود، از ۲۱ساعت مذاکره، ۲۰ساعتش اضافه بود اما اگر هدف، مذاکره واقعی بود این زمان بسیار کوتاه بود.»
مهره‌های اسرائیلی: مکس بلومنتال، روزنامه‌نگار آمریکایی: کوشنر و ویتکاف عملا «مهره‌های اسرائیلی» هستند که هدفی جز تسلیم یکجانبه ایران ندارند.
هدف اصلی آمریکا: الایژا مگنیر، تحلیلگر ارشد خاورمیانه از بروکسل: آمریکا برای مذاکره به اسلام‌آباد نیامده بود. برای دیکته کردن آمده بود و می‌خواست حقوق هسته‌ای ایران را نپذیرد.
خواسته اصلی آمریکا: رابرت پیپ، استاد علوم‌سیاسی دانشگاه شیکاگو در واکنش به نتیجه مذاکرات اسلام‌آباد طی پستی در فضای‌مجازی نوشت: «آمریکا از ایران خواست تمام اورانیوم غنی‌شده‌اش را تحویل دهد.»
راهبرد ایران: دیوید میلر، مذاکره‌کننده سابق آمریکا در امور خاورمیانه اخیرا طی پستی نوشت :«آمریکایی‌ها تصور اشتباهی دارند که می‌توانند ایران را مجبور به باز شدن دستش کنند. آمریکا فقط به مردم ایران نشان می‌دهد چرا مذاکره با رژیم ترامپ بی‌ارزش است.»

سریال بدعهدی‌های آمریکا
گزاره: بدعهدی آمریکا در آزادسازی پول‌های مسدودشده ایران در برخی کشورها یکی از نمودهای جدی نبودن واشنگتن در مذاکرات است.
بدعهدی تازه: با ‌ اینکه آمریکایی‌ها در دور نخست مذاکرات اسلام‌آباد با آزادسازی دارایی‌های ایران در برخی کشورها، به‌عنوان پیش‌شرط ایران برای آغاز مذاکرات موافقت کرده بودند، اکنون واشنگتن بار دیگر حرف خود را تغییر داده است.

28فروردین‌ 1405
ترامپ (تروث سوشال): هیچ پولی به‌هیچ‌وجه، ‌ رد و بدل نخواهد شد.

28فروردین‌ 1405
ترامپ (گفت‌وگو با فاکس‌نیوز): اجازه نمی‌دهیم ایران از فروش نفت به کسانی که دوست دارند، پول دربیاورد یا به کسانی که دوست ندارند نفروشد.

30فروردین‌ 1405
ترامپ (گفت‌وگو با خبرنگار فاکس‌نیوز): اشتباه اوباما را که پول نقد در اختیار جمهوری اسلامی قرار داد تکرار نخواهم کرد.
بازگشت به راهبرد فشار و تهدید
گزاره: پذیرش اولیه شروط 10گانه ایران برای مذاکره ازسوی آمریکا و بازگشت به راهبردهای نخ‌نمای گذشته، از دیگر نمودهای عدم‌جدیت واشنگتن در مذاکرات است.
پذیرش اولیه: ترامپ در نخستین موضع‌گیری درباره پذیرش آتش‌بس 2هفته‌ای با ایران، 19فروردین‌ در تروث سوشال نوشت: پیشنهاد 10 ماده‌ای از ایران دریافت کرده‌ایم و معتقدیم این پیشنهاد پایه قابل‌ اجرا برای مذاکره است.
شروط 10ماده‌ای ایران:
  عدم‌تجاوز
  استمرار کنترل ایران بر تنگه هرمز
  پذیرش غنی‌سازی
  رفع همه تحریم‌های اولیه
  رفع همه تحریم‌های ثانویه
  پایان دادن به همه قطعنامه‌های شورای امنیت
  خاتمه تمامی قطعنامه‌های شورای حکام
  پرداخت خسارت ایران
   خروج نیروهای رزمی آمریکا از منطقه
  توقف جنگ در همه جبهه‌ها، ازجمله علیه مقاومت اسلامی لبنان
آنچه در عمل اتفاق افتاد: مواضع رئیس‌جمهور آمریکا در روزهای اخیر نشان‌دهنده عدول از پذیرش پیشنهاد 10ماده‌ای و بازگشت به راهبرد «پافشاری بر خواسته‌های غیرمعقول» است، از جمله:
  نقض آتش‌بس و برقراری محاصره دریایی
  تأکید بر عدم‌پذیرش حق هسته‌ای ایران
  طرح ادعای انتقال ذخایر اورانیوم ایران به آمریکا
  تهدیدهای مکرر درباره حمله دوباره به ایران
  مخالفت با آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران
  نقض تعهدات در قبال جنگ در لبنان

عدم‌تمکین به تسلط ایران بر تنگه هرمز
گزاره: یکی از مهم‌ترین نمودهای عدم‌جدیت واشنگتن در مذاکرات اسلام‌آباد، طفره‌رفتن از پذیرش استیلای ایران بر تنگه هرمز، به‌عنوان مهم‌ترین دستاورد ایران در جنگ تحمیلی سوم‌ بوده است.
چرا آمریکا به قدرت ایران در تنگه هرمز تمکین نمی‌کند؟
خبرگزاری انگلیسی رویترز: کنترل ایران بر تنگه هرمز آسیب‌پذیری اقتصاد آمریکا را نشان داد.
اندیشکده آمریکایی مطالعات جنگ: هرگونه معادله‌ای که حاکمیت ایران بر ترافیک دریایی تنگه هرمز را به رسمیت بشناسد، «شکستی بزرگ» برای آمریکاست.
خبرگزاری یورونیوز: کشورهای حوزه خلیج‌فارس نگرانند مذاکرات ایران و آمریکا به‌جای کاهش تنش‌های منطقه‌ای، منجر به تثبیت نفوذ تهران بر تنگه هرمز شود.
آلن ایر، سخنگوی پیشین فارسی‌‌زبان وزارت خارجه آمریکا: واقعیت این است که در توانایی کشتی‌‌ها برای عبور از تنگه تغییر قابل‌توجهی ایجاد نشده‌است. ایران همچنان آن را در این وضعیت نگه می‌دارد تا به خواسته خود برسد.
شبکه آمریکایی فاکس‌نیوز: تنگه هرمز تحت کنترل کامل ایران قرار دارد.

تهدید تیم مذاکره‌کننده ایرانی
گزاره: تهدید تیم مذاکره‌کننده ایرانی هنگام بازگشت از اسلام‌آباد به تهران، از دیگر نشانه‌های عدم‌جدیت واشنگتن در مذاکرات به‌حساب می‌آید.
تهدید علنی به ترور: روزنامه آمریکایی «واشنگتن‌پست» 19فروردین‌ 1405در یادداشتی به قلم «مارک ای. تیسن» نوشت: «درصورت عدم‌حصول توافق، تیم مذاکره‌کننده ایران هدف ترور قرار گیرد.»
نکاتی درباره طرح ترور: محمد مرندی، عضو هیأت‌مذاکره‌کننده ایرانی در اسلام‌آباد در گفت‌وگویی با شبکه عربی «المیادین» به نکات مهمی درباره تهدید تروریستی علیه مقام‌های عالی ایران اشاره کرد:
   هیأت ایرانی پس از دریافت اطلاعاتی درباره احتمال تعرض به هواپیما، به‌صورت متفاوتی از اسلام‌آباد بازگشت.
   هواپیمای هیأت ایرانی پس از تهدیدها مسیرش را تغییر داد و در مشهد فرود آمد.
   اعضای هیأت با قطار و خودرو راهی تهران شدند.
   تحریک روزنامه «واشنگتن‌پست» علیه هیأت ایرانی، پیامی روشن بود.
احتمال یک فریب آمریکایی: ماشاء‌الله شمس‌الواعظین، عضو شورای اطلاع‌رسانی دولت نیز اخیرا تأکید کرده‌است که مسئولان ایرانی بر این باورند که احتمال دارد یک فریب آمریکایی برای ترور هیأت ایرانی در جریان باشد. او افزوده‌ است که تهران تحرکات ارتش آمریکا را رصد می‌کند و احتمال هدف قرار دادن هیأت مذاکره‌کننده را مدنظر دارد.

نشانه‌هایی که ترامپ می‌دهد
گزاره: توییت‌ها و مواضع رئیس‌جمهور آمریکا در روزهای اخیر نشان می‌دهد طرف آمریکایی به‌دنبال مذاکره نیست، بلکه در پی «تحمیل» و «دیکته کردن» است.

نقض آتش‌بس
 گزاره: نقض آتش‌بس ازسوی طرف آمریکایی و محاصره دریایی و حمله به کشتی‌های ایرانی، ازجمله «توسکا» از دیگر نشانه‌های جدی نبودن واشنگتن در ادعاهای مذاکراتی است.



آماده برای جنگ؛ مذاکره در سایه تهدید
گزاره: بررسی تحولات میدانی نشان می‌دهد طرف آمریکایی برای جنگ آماده می‌شود و «مذاکره» را در سایه «تهدید نظامی» پیش می‌برد.
رصد تحولات میدانی
  جابه‌جایی‌ برخی ناوهای جنگی آمریکایی و ورود تعدادی از آنها به خاورمیانه
  ایجاد پل هوایی کم‌سابقه برای انتقال تجهیزات
  مشارکت چند هواپیمای سنگین باری به‌منظور جابه‌جایی تسلیحات
  تمرین تصرف جزیره در بحرین و تصرف سریع ساحل
  پرواز گسترده پهپادهای شناسایی آمریکایی بر فراز جزایر
  جابه‌جایی برخی سامانه‌های دفاعی آمریکا در منطقه

تهدیدهای سیاسی
لفاظی‌های نظامی: مقام‌های نظامی آمریکا در روزهای اخیر به‌صورت مستمر از آمادگی برای جنگ خبر داده‌اند.
تهدیدهای ترامپ:
  نمی‌خواهم آتش‌بس را تمدید کنم.
  اگر ایران به پای میز مذاکره نیاید، مشکلاتی برایش پیش خواهد آمد.
  نیروهای نظامی آمریکا آماده ورود به ایران هستند.
  ایران توافق نکند، بمب‌های زیادی منفجر خواهد شد.
  ایران توافق نکند، پل‌ها و نیروگاه‌هایش نابود می‌شود.
  سلاح‌های ما به‌خوبی پر از مهمات هستند و بسیار آماده‌ایم.