فرمانده هشدار داد‌

محمدصادق کوشکی،  استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران

  ‌جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران، افزون بر‌ شأن هدایت کلان سیاسی و دینی، در مقام فرماندهی کل قوا نیز تعریف می‌شود؛ موقعیتی که به‌موجب آن، اشراف و هدایت تمامی ساختارهای نظامی و دفاعی کشور در عالی‌ترین سطح بر‌عهده ایشان قرار دارد. از همین منظر، تأمل در بیانات رهبر معظم انقلاب از اسفندماه ۱۴۰۴ تا پیام اخیر ایشان به مناسبت روز ارتش، نشان می‌دهد که این گفتارها صرفا در قامت یک موضع‌گیری سیاسی نیست و در هیأت فرماندهی مقتدر و راهبردی ایراد شده است. گزاره‌هایی چون «تنبیه متجاوز»، «مطالبه غرامت» و «انسداد تنگه هرمز» را باید در چارچوب همین منطق فرماندهی و در امتداد دکترین بازدارندگی فعال جمهوری اسلامی تحلیل کرد.

  بدیهی است که از چنین جایگاهی، جز این نوع صراحت و قاطعیت نیز انتظار نمی‌رود. قانون اساسی جمهوری اسلامی، مسئولیت صیانت از استقلال، تمامیت ارضی و امنیت ملی را بر‌عهده رهبرشی نهاده و از این رو، هرگونه بیان و موضع‌گیری در این سطح، حامل پیام‌های چندلایه برای دوستان و دشمنان است. در همین راستا، پیام اخیر ایشان به ارتش را می‌توان حامل این پیام روشن دانست که اراده دفاعی کشور نه‌تنها تضعیف نشده، بلکه با صلابت بیشتری استمرار دارد و پرونده مقابله با تهدیدات‌ تا تحقق کامل حقوق ملت ایران، همچنان مفتوح است. این سخنان، به‌گونه‌ای معنادار، بر عزم نیروهای مسلح در پیگیری حقوق ملت تا هر سطح لازم تأکید دارد.

 در چنین بستری، اقدام اخیر نیروهای مسلح در مدیریت و محدودسازی تردد در تنگه هرمز، جلوه‌ای عینی از این رویکرد به‌شمار می‌آید؛ اقدامی که هم از حیث سرعت اجرا و هم از منظر شفافیت اطلاع‌رسانی، با انتظارات افکار عمومی همخوانی داشت. این کنش، نه اقدامی انفعالی، بلکه پاسخی سنجیده به رفتارهای خصمانه ‌پیرامون آب‌های سرزمینی ایران بود. استمرار چنین رویکردی- یعنی ترکیب هوشمندانه اقتدار میدانی با صراحت در اعلام مواضع- می‌تواند ضامن تثبیت بازدارندگی و تقویت چشم‌انداز پیروزی در مواجهه با تهدیدات پیش‌رو باشد.

  اشاره ویژه رهبر انقلاب به نیروی دریایی نیز در این میان، واجد دلالتی راهبردی است.
 این تأکید، ناظر بر تحرکات خصمانه ایالات متحده در قالب سناریوهای محاصره دریایی و ایجاد اخلال در خطوط مواصلاتی جمهوری اسلامی ایران است. در این چارچوب، پیام صادره را باید هشداری صریح تلقی کرد، به این مفهوم که هرگونه اصرار بر تداوم این رفتارها، با پاسخی متناسب، قاطع و بازدارنده مواجه خواهد شد.