پناهگاه زیرزمینی در تهران؛ سال 1366
در روزهای جنگ تحمیلی و موشکباران تهران در سالهای پایانی جنگ عراق علیه ایران، در برخی مدارس و اماکن عمومی پناهگاههایی تعبیه شده بودند. در این تصویر، حضور مردم را در پناهگاه زیرزمینی دبیرستان شرف در محله امیریه مشاهده میکنید. این تصویر در اسفند سال1366 ثبت شده است؛ روایتی از زندگی زیر موشکباران تهران در سالهای جنگ تحمیلی اول.
«شنوندگان گرامی، توجه فرمایید! صدایی که هماکنون میشنوید، هشدار وضعیت قرمز است و به معنی آغاز حمله هوایی است.» در دوران جنگ تحمیلی با رژیم بعثی، در چنین لحظاتی، از همان ثانیههای نخست بمباران، چشمان کسانی که به پناهگاه نرفته بودند به آسمان دوخته میشد تا نشانهای از مسیر موشک را ببینند. دود و ردهای تاریک بر آسمان، مسیر حرکت آن را آشکار میکرد و لحظهای که موشک به زمین میخورد، اضطراب حاکم بر محله بیشتر میشد. هیچکس نمیدانست کدام خانه، مدرسه یا بیمارستان هدف بعدی خواهد بود و زمان اندک برای رسیدن به پناهگاه، وحشت را دوچندان میکرد.
صدام، از دهم اسفندماه۱۳۶۶ تا یازدهم اردیبهشت۱۳۶۷، تهران و دیگر شهرهای مرکزی ایران را هدف موشکهای خود قرار داد. هدف این حملات، تحت فشار گذاشتن ایران و تحمیل شروط نامربوط و غیرمنطقی برای پایان جنگ بود.
رژیم بعثی با سیاستی غیرانسانی، مناطق مسکونی را بهطور مکرر هدف قرار میداد. مدارس، دانشگاهها، بیمارستانها و حتی اماکن مذهبی هیچگاه از حملات در امان نبودند. این دوره، یادآور حملات کور و خشونتبار علیه غیرنظامیان است؛ روزهایی که سیاهپوش شدن محلهها و تلاش برای حفظ کشور، تجربهای مشترک میان ایرانیان شد.
