تیم برنده

علیرضا احمدی| روزنامه‌نگار

ناظران تحولات منطقه اکنون اذعان دارند که سیطره راهبردی ایران بر تنگه هرمز، نه‌تنها رئیس‌جمهور آمریکا را وادار به پذیرش آتش‌بس کرد، بلکه اکنون در میز مذاکرات نیز از موضع شکست خورده در حال مذاکره با تهران است و نوید بازگشایی آن را در «آینده نزدیک» می‌دهد. در چنین شرایطی لفاظی‌های رسانه‌ای طرف آمریکایی نیز نتوانسته شکست‌های واشنگتن را بپوشاند. در این میان، اذعان به «دست بالای ایران» در مذاکرات اسلام‌آباد با نمودهای روشنی همراه بوده ‌است که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود.

شروطی تنها برای مذاکره
یکی از مهم‌ترین نمودهای «دست‌پر» هیأت مذاکره‌کننده ایران در اسلام‌آباد، مربوط به پیش‌شرط‌هایی بود که تهران برای آغاز مذاکرات تعیین کرد و روز شنبه رایزنی دراین زمینه در کانون توجه رسانه‌های بین‌المللی قرار داشت.
گزاره: روز شنبه ایران 4شرط بنیادین و «غیرقابل مذاکره» خود را برای هرگونه توافق به میانجی‌ پاکستانی ابلاغ کرد.
 محورها:
1- تثبیت حاکمیت ایران بر تنگه هرمز
2- پرداخت کامل غرامت و خسارت‌های جنگی توسط متجاوز
3- آزادسازی بی‌قیدوشرط دارایی‌های بلوکه شده
4- برقراری آتش‌بس پایدار و ملموس در تمامی جغرافیای محور مقاومت

 اهمیت محوری: شروط تعیین شده ایران برای طرف مقابل فقط برای «آغاز مذاکرات» مطرح شد و درواقع ایران بود که میز مذاکرات را شکل داد.

نکته ویژه: ضد‌و‌نقیض‌گویی‌های غربی و آمریکایی درباره واکنش واشنگتن به این شرط‌ها نمود دیگری از دست برتر تهران در مذاکرات اسلام‌آباد به‌حساب می‌آید.

تحمیل شرایط در تنگه‌هرمز
یکی از نمودهای دست بالای ایران در مذاکرات، تحمیل شرایط مدنظر ایران بر ترددها در تنگه هرمز بوده که واکنش‌های بین‌المللی گسترده‌ای نیز به‌دنبال داشته‌است.
‌گزاره: تحمیل شرایط ایران برای تنگه‌هرمز پس از آتش‌بس
 ‌راهبرد: عادی نشدن ترددها در تنگه هرمز ازسوی ایران تا به نتیجه نرسیدن مذاکرات
 ‌اهمیت محوری: ایران 
 ‌نکته محوری: این نخستین‌بار در طول تاریخ است که در جریان مذاکرات تهران و واشنگتن، تحریم‌های اعمال شده ازسوی ایران بر تنگه هرمز به یکی از اصلی‌ترین محورهای مذاکره تبدیل شده ‌است.
 ‌وضعیت کنونی: با وجود اعلام آتش‌بس و حضور هیأت‌های ایرانی و آمریکایی برای مذاکره در پاکستان، قیمت نفت همچنان در سطوح بالای نزدیک به
۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده ‌است، چراکه تردد نفتکش‌ها از تنگه‌هرمز عملاً به حالت عادی بازنگشته و این گذرگاه حیاتی انرژی همچنان تحت محدودیت‌های شدید قرار دارد.

 ‌واکنش‌های بین‌المللی:
 روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال: ایران پس‌از جنگ اخیر و با دراختیارداشتن اهرم تنگه‌هرمز، «دست بالا» را در مذاکرات با آمریکا در اسلام‌آباد در اختیار دارد و می‌تواند همچنان بر روند گفت‌وگوها و بازارانرژی تأثیر داشته باشد.
 خبرگزاری آمریکایی بلومبرگ: کشتیرانی از طریق تنگه‌هرمز همچنان به‌شدت محدود است و تردد اخیر عمدتاً به کشتی‌های مرتبط با ایران محدود شده ‌است.
 جان کری، وزیر امورخارجه پیشین آمریکا: واقعا بهت‌آور است. به‌نظرم وضعیت با پیشرفت آن جدی‌تر و خطرناک‌تر می‌شود چراکه تنگه هرمز درحال‌حاضر تحت کنترل ایران قرار دارد، درحالی‌که پیش از جنگ اینطور نبود.
 دیوید پاتن، افسر سابق ستاد فرماندهی ارتش آمریکا: اینکه ترامپ کنترل تنگه هرمز را به ایران واگذار کند، یک شکست استراتژیک خیره‌کننده برای ایالات‌متحده است.

موضع ضعف طرف آمریکایی
بررسی موضع‌‌گیری‌های تازه مقام‌های آمریکایی، آن‌هم با وجود لفاظی‌ها و ادامه رویکرد تهدیدمحور، بیش از هر چیز نشان‌دهنده موضع ضعف واشنگتن در مواجهه با تهران در گفت‌وگوهای اسلام‌آباد است.
 گزاره: موضع‌گیری مقام‌های آمریکایی در مقابل ایران از روی ضعف
 نمودها:
 جی.دی ونس: معاون‌رئیس‌جمهور آمریکا روز جمعه پیش از ترک آمریکا به‌سوی پاکستان در گفت‌وگویی با رسانه‌ها، اظهارکرد:«اگر ایرانی‌ها مایل باشند با حسن‌نیت مذاکره کنند، قطعاً آماده‌ایم دست دوستی دراز کنیم. اگر بخواهند ما را بازی بدهند، خواهند دید که تیم مذاکره‌کننده چندان پذیرای این رفتار نخواهد بود».

 دونالد ترامپ: 
 گزارش‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه ایران از نفتکش‌هایی که از تنگه‌هرمز عبور می‌کنند، هزینه دریافت می‌کند. امیدوارم اینطور نباشد، اما اگر آنها در حال دریافت چنین مبالغی هستند، بهتر است فوراً به این کار پایان دهند.
 تنگه هرمز در آینده‌ای نه‌چندان دور دوباره باز خواهد شد»؛ اظهارنظری که بیش از هرچیز از استیصال واشنگتن در قبال تحولات تنگه هرمز حکایت دارد.
 تعداد بسیار زیادی از بزرگ‌ترین نفتکش‌های دنیا به سمت آمریکا در حرکتند تا بارگیری کنند... ما منتظر شما هستیم 
و عملیات تخلیه و بارگیری بسیار سریع انجام می‌شود.‌

مطالبه، نه مذاکره
 گزاره: گفت‌وگوهای اسلام‌آباد بیش از آنکه «مذاکره» با آمریکا باشد، «مطالبه» از آمریکاست.
 ‌نمودها:
 پذیرش مذاکره براساس چارچوب پیشنهادی ایران ازسوی واشنگتن با وجود فرار کاخ‌سفید از پذیرش این موضوع و تلاش برای به راه انداختن هیاهوی رسانه‌ای و مجازی
 تأکید تهران بر پیش‌شرط‌های مذاکره و موکول کردن آغاز گفت‌وگوها به تحقق و اجرایی‌سازی آنها
 تأکید ایران بر لزوم برقراری آتش‌بس کامل در جنگ علیه حزب‌الله لبنان و انتشار خبرهایی در رسانه‌های غربی – آمریکایی مبنی بر فشار واشنگتن بر تل‌آویو برای تن دادن این پیش‌شرط
 اصرار ایران و آزادسازی دارایی‌های مسدود شده جمهوری‌اسلامی در برخی کشورها و انتشار خبرهایی درباره انتقال پیام «پذیرش» این موضوع ازسوی طرف آمریکایی

نشانه‌های رفتاری دست برتر ایران در مذاکره
برخی دیگر از نمودهای برتری ایران در مذاکرات اسلام‌آباد را می‌توان در میان پیام‌ها و رفتارهای طرف ایرانی در قبال مذاکرات مشاهده کرد که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود.
 ‌عجله طرف آمریکایی: روز جمعه و در شرایطی که طرف آمریکایی برای حضور در مذاکرات اسلام‌آباد، عازم پاکستان شده بود، در ایران به‌دلیل وضعیت جنگ در لبنان و عدم‌تحقق شرط ایران، مشخص نبود که هیأت ایرانی رهسپار اسلام‌آباد خواهد شد یا نه.
 ‌بازگشت ناوشکن آمریکایی از تنگه هرمز: روز شنبه یک ناوشکن آمریکایی از بندر «فجیره» به‌سمت تنگه هرمز در حال حرکت بوده که بلافاصله با واکنش نیروهای مسلح مواجه شده‌است. با انتقال موضوع به هیأت مذاکره‌کننده ایران در پاکستان، میانجی هشدار «مهلت 30دقیقه‌ای برای هدف قرار دادن ناوشکن» را به طرف آمریکایی منتقل می‌کند و این موضوع سبب می‌شود «دستور توقف» به این ناو صادر شود.
 ‌ترکیب هیأت ایرانی: ترکیب هیأت ایرانی حاضر در اسلام‌آباد نیز از دیگر نمودهای قاطعیت ایران در مذاکرات بود.