یادداشت
عصبانیت ترامپ از مصوبه شورای موقت رهبری
محسن مهدیان؛ مدیرمسئول
تهدیدهای امروز ترامپ چندان مهم نیست. کافی است به ماجرای جنگ 12 روزه نگاه کنیم؛ همان زمانی که ابتدا ادعای «تسلیم ایران» مطرح شد تا بتواند در پشت پرده زمینه درخواست آتشبس را فراهم کند. اکنون نیز او به یک روایت پیروزی نیاز دارد تا عقبنشینی و پیامهایی که برای آتشبس فرستاده شد را در افکار عمومی وارونه جلوه دهد.
با این حال در پیام اخیر ترامپ نکتهای قابل توجه وجود دارد. او میگوید: «ایران تسلیم همسایگان خود شد» و «قول داد به آنها شلیک نکند». سپس تلاش میکند این موضوع را نتیجه «فشار نظامی آمریکا» معرفی کند و مدعی میشود اگر این فشار نبود، ایران میخواست «خاورمیانه را تصرف و بر آن حکمرانی کند».
سؤال اینجاست: چه چیزی ترامپ را عصبانی کرده است؟ چرا ناگهان مجبور شد از «تصرف خاورمیانه» سخن بگوید و تلاش کند همگرایی منطقهای را به نام فشار آمریکا ثبت کند؟
واقعیت این است که موضع ایران از ابتدا روشن بوده و حرف تازهای مطرح نشده است. همانگونه که سخنگوی نیروهای مسلح نیز بلافاصله پس از سخنان پزشکیان اعلام کرد، ایران با کشورهای همسایه خصومتی ندارد مگر آنکه از خاک یا آسمانشان علیه جمهوری اسلامی عملیاتی صورت گیرد. پزشکیان نیز کموبیش همین مضمون را بیان کرد، هرچند برخی خطاهای لسانی و رهزنیهای زبان بدن باعث سوءتفاهم رسانهای شد.
اما وقتی همین مضمون بهعنوان یک مصوبه در سطح شورای موقت رهبری مطرح میشود، معنای آن یک راهبرد روشن است؛ پیامی برای اطمینان دادن به کشورهای منطقه که ایران دشمن آنان نیست.
این تاکید را بگذارید کنار تجربه اخیر این کشورها؛ در دل همین جنگ یک واقعیت مهم برای دولتهای منطقه آشکار شد و آن اینکه اتکا به پیمان نظامی با آمریکا تضمین امنیت نیست. این تجربه نشان داد آمریکا در بزنگاهها لزوماً هزینه امنیت متحدانش را نمیپردازد و حتی آنان را در معرض ضربه قرار میدهد. به همین دلیل بسیاری از کشورهای منطقه دریافتند تبدیل شدن به پایگاه درگیری، آنان را مستقیماً در معرض خطر قرار میدهد.
از همین رو تأکید دوباره ایران بر تفکیک میان کشورهای منطقه و حضور آمریکا اهمیت پیدا میکند. واکنش سریع و عصبی ترامپ نیز نشان میدهد این موضع، معادلات واشنگتن را بر هم زده است. راهبرد اصلی ایران ـ که تصمیم شورای موقت رهبری نیز بر همان اساس است ـ بیرون راندن آمریکا از منطقه است؛ راهبردی که نه از مسیر تقابل با همسایگان، بلکه با همکاری آنان شکل میگیرد. تأکید رئیسجمهور بر این سیاست نیز کمک کرد این فهم مشترک منطقهای دچار تزلزل نشود.
علت عصبانیت ترامپ همین است. برای همین مجبور شد دو نکته مهم دیگر را هم لو دهد؛ یکی تجزیه ایران و یکی حمله به مردم. این هم بماند به یادگار برای آنها که دنبال کمک های عمو ترامپ بودند.
