گزارش
شاهکار در مقبره سلطانالعارفین
المان مقبره بایزید بسطامی بدون استفاده از چسب، پیچ و حتی یک میخ به تازگی رونمایی شده است
راحله عبدالحسینی | روزنامهنگار
المان مقبره بایزید بسطامی در شهر بسطام سمنان بهتازگی رونمایی شده است. این المان که یک اثر هنری شاخص بهحساب میآید، ضمن داشتن طراحی ساده که خشوع و تواضع در یک محیط معنوی را یادآوری میکند، به سبک گرهچینی و با چوب ساخته شده است؛ بدون استفاده از چسب و حتی یک پیچ یا میخ. فرایند تهیه این المان از طراحی تا ساخت حدود 7سال طول کشید.
چینش 20هزار قطعه چوبی
بایزید بسطامی، ملقب به سلطانالعارفین، عارف و فیلسوف برجسته ایرانی با شهرتی فراگیر در جهان است. با درگذشت بایزید بسطامی در قرن سوم هجری قمری، ابتدا مزاری بسیار ساده و بدون بنا یا ساختمان برایش ساخته شد، اما بهمرور بهدلیل دفن بزرگان و پادشاهان در قرنهای بعد در نزدیکی مقبره بایزید، بناهایی در اطراف این آرامگاه ساخته شد. قدیمیترین عکسها نشان میدهد که مقبره بازید بسطامی در و دیوار داشته اما سقف نداشته؛ زیرا وصیت او این بوده که باران و نور آفتاب بر مزارش ببارد. المان جدید مقبره بایزید بسطامی با طراحی محمدرضا نیکبخت به سبک گرهچینی طراحی و از سوی محبوب نوعیاقدم اجرا شده است. او درباره ساخت المان مقبره بایزید بسطامی به همشهری گوید: «در ساخت این المان 20هزار قطعه چوب ساج آفریقایی بسیار مقاوم بهکار گرفته شده است. چوب با طرحهای شمسه، انگار از همان سلوک عارفانه الهام گرفته شده است. در گرهچینی هم اجزای کوچک چوب مثل فرش به هم بافته میشوند و هیچ میخ یا پیچی بهکار نمیرود.» نوعیاقدم این طرح را در مدت 3سال اجرا کرد.
خلاقیت در اجرا
مجری المان مقبره بایزید بسطامی که تمام قطعات را در کارگاه گرهچینی خود در اردبیل ساخته، درباره روزی که بهعنوان سازنده این المان برگزیده شده است، میگوید: «اجرای طرح بین استادان به رقابت گذاشته شد و بسیار مشتاق بودم که این افتخار نصیب من شود. در مدت 15روز بهصورت شبانهروزی کار کردم تا نمونه طرح را در ابعاد 70در70سانتیمتر بسازم.» در ساخت المان بایزید بسطامی خلاقیتهایی بهکار رفته که در نوع خود نخستین است. نوعیاقدم میگوید: «برای نخستینبار است که از آلومینیومی که بهدلیل سبکی و استحکام در صنایع هوافضا استفاده میشود، بهصورت کاملا مخفی در سقف این المان و داخل چوبها بهره برده شده. دوم اینکه در این گرهچینی از ستون اول تا وسط دیوارهها، اشکال از شمسه شروع و به ماه ختم میشود. درواقع تمام شکلها ردیفبهردیف عوض میشوند. سوم اینکه آغاز کار از ستون بهصورت دوجداره است و بهصورت پلکانی تا وسط ستون امتداد مییابد و یکجداره میشود و بعد دوباره بهصورت پلکانی امتداد مییابد و در پایان ستون دوباره دوجداره میشود.»
المان با سکوت عرفانی مجموعه همسو است
مدیر پایگاه میراثفرهنگی بسطام و خرقان درباره المان مقبره بایزید بسطامی به همشهری میگوید: «بهعلت طراحی خاص، این المان بر فضای معنوی مجموعه غالب نیست و بهصورت هماهنگ و یکدست است، ضمن اینکه حالوهوای منظر را حفظ کرده و سکون و آرامش به همراه دارد.» محمدصادق رضویان ادامه میدهد: «المان نصب شده و مراحل پرداخت مانند استفاده از مواد ضدآب و ضدآتش روی المان در حال انجام است.»
در همینه زمینه :
