گزارش
چرا وزن کم نمیکنیم؟
دلایلی که باعث میشود کاهش وزن بعد از شروع رژیم غذایی ناگهان متوقف شود
آرش نهاوندی | روزنامهنگار
«چرا با وجود رعایت رژیم، وزنمان بعد از چند هفته دیگر پایین نمیآید؟» ؛تجربهای آشنا برای بسیاری از افرادی که با انگیزه بالا رژیم را شروع میکنند اما ناگهان با «استاپ وزنی» روبهرو میشوند. کوروش جعفریان، متخصص تغذیه در اینباره به همشهری میگوید: «این توقف نه نشانه شکست اراده، بلکه نتیجه هوشمندی فیزیولوژی بدن است؛ بدنی که کاهش دریافت غذا را با «قحطی» اشتباه میگیرد، به همین دلیل کاهش سریع وزن در هفتههای اول جای خود را به مقاومت میدهد.» اما چرا این اتفاق میافتد و چطور میتوان از چرخه رژیمهای سخت و فرساینده خارج شد؟
دلایل توقف وزن
جعفریان درباره دلایل این توقف میگوید: «در هفتههای اول پس از شروع رژیم، وزن بهخوبی کاهش پیدا میکند اما بعد از مدتی بدن وارد مرحله مقاومت میشود. این موضوع ناشی از سازگاری فیزیولوژیک بدن با شرایط جدید است. بدن انسان بهگونهای طراحی شده که خود را با تغییرات بیرونی و درونی تطبیق میدهد. وقتی دریافت انرژی ناگهان کاهش پیدا میکند، بدن این وضعیت را نه بهعنوان یک تصمیم آگاهانه برای کاهش وزن، بلکه بهعنوان نشانهای از قحطی تفسیر میکند. در چنین شرایطی، تغییرات هورمونی آغاز میشود. سطح هورمونهایی که متابولیسم را بالا نگه میدارند کاهش مییابد و در مقابل، بدن تلاش میکند انرژی کمتری مصرف کند. نتیجه این فرایند، کاهش سوختوساز، پایین آمدن دمای بدن، کاهش تعریق و حتی افت سطح فعالیت روزانه است. به این ترتیب، کاهش وزن کند یا متوقف میشود، حتی اگر فرد همچنان به رژیم پایبند باشد.»
کاهش آب بدن
جعفریان یکی از دلایل کاهش وزن سریع در ابتدای رژیم را از دسترفتن آب بدن عنوان میکند و میگوید: «در شروع رژیم، ذخایر گلیکوژن بدن که حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ گرم در عضلات و کبد است، تخلیه میشود. با مصرف این ذخایر، بیش از 2 برابر وزن آن آب نیز از بدن دفع میشود. به همین دلیل است که افراد در هفتههای اول کاهش وزن چشمگیرتری را تجربه میکنند؛ کاهشی که بخش قابل توجهی از آن ناشی از دفع آب است، نه چربیسوزی واقعی. همزمان، افت گلیکوژن میتواند علائمی مانند خستگی، بیحوصلگی و تحریکپذیری ایجاد کند.»
خطر از بین رفتن عضلات
رژیمهای غیرمتعادل و مبتنی بر کمخوری شدید میتوانند آسیبهای جدیتری داشته باشند. جعفریان هشدار میدهد که چنین رژیمهایی باعث از دسترفتن توده عضلانی میشوند. کاهش عضله بهمعنای کاهش بیشتر متابولیسم است و بدن به رژیمهای معمولی پاسخ نمیدهد و فرد ناچار میشود محدودیتهای شدیدتری اعمال کند.
فریب بدن
برخی توصیه میکنند برای «فریبدادن بدن» چند روز رژیم بگیرید و سپس یک یا دو روز آزادانه غذا مصرف کنید تا بدن احساس قحطی نکند. اما بهگفته این متخصص، چنین روشهایی برای همه افراد کارآمد نیست و پاسخ بدنها به آن متفاوت است.
در همینه زمینه :
