عکس تاریخی
تبریز؛ 3روز قبل از سقوط در برابر روسها
۲۳ژوئن ۱۹۰۸ قیامی بزرگ در تبریز در شمال غرب ایران آغاز شد. این قیام در واکنش به محاصره تبریز توسط ارتش روسیه و پس از وقوع جنبش مشروطه در ایران بود. در ایران، بریتانیا و روسیه توافق کردند که ارتش روسیه برای اشغال تبریز به این شهر اعزام شود. روسها سرانجام در ۳۰آوریل ۱۹۰۹ تبریز را اشغال کردند. اما این در حالی بود که برای عقبنشینی از تبریز به سرعت آغاز شد و تا سال۱۹۱۱ ادامه یافت. این درحالی بود که ۲۹نوامبر۱۹۱۱ دولت روسیه برای اخراج مورگان شوستر آمریکایی از ایران به دولت قاجاری وقت ایران اولتیماتوم داد.آنها چندین خواسته داشتند که مهمترین آنها اخراج «مورگان شوستر» آمریکایی بود که توسط مجلس ایران برای سازماندهی امور مالی کشور استخدام شده بود. پس از امتناع مجلس ایران از درخواست روسیه برای اخراج مورگان شوستر، شاه قاجار مجلس را منحل کرد و اولتیماتوم روسیه را هم پذیرفت.این اولتیماتوم باعث ناآرامی در تبریز شد و نهایتا مشروطه خواهان حمله به نیروهای روس را آغاز و تلفات زیادی به ارتش روسیه وارد کردند. در پاسخ به این حمله، یک تیپ از ارتش امپراتوری روسیه به تبریز اعزام شد. هدف آنها اشغال 3شهر بزرگ تبریز، انزلی و رشت بود. پس از حدود 3روز مقاومت مردمی در برابر ارتش روسیه تبریز سقوط کرد. این تصویر هم 3روز پیش از سقوط تبریز توسط عکاس کمپانی «آندر وود» آمریکا ثبت و اکنون در آرشیو دانشگاه کالیفرنیا نگهداری میشود.روسها تبریز را با توپخانه گلولهباران کردند و وارد شهر شدند و بسیاری از مشروطهخواهان تبریز، خانوادههایشان و غیرنظامیان تبریزی را نیز اعدام کردند. روسها همچنین بخشی از ارگ تاریخی تبریز را هم با گلولهباران ویران کردند و ارگ را هم آتش زدند.
