حافظ روحانی
پدیده فیلمهای خارج از مسابقه تنها مختص به جشنواره فیلم فجر نیست؛ سنت یا شیوهای است که رد پایش را میتوان در بسیاری از جشنوارههای جهانی هم جستوجو کرد؛ بهخصوص در جشنوارههای بینالمللی رقابتی موسوم به الف که با گنجاندن چند فیلم عامهپسند در بخش خارج از مسابقه تالارهای نمایششان را پر و نظر حامیان مالیشان را جلب میکنند و از طرف دیگر هم، حربهای است برای پخشکنندگان بینالمللی تا با یک نمایش محدود در یک جشنواره معتبر، هم سروصدایی بهپا کنند و از حضور و توجه رسانهها در ایام جشنواره به نفع خود بهره ببرند و هم با بررسی بازخوردها میزان موفقیت فیلم در اکران عمومی را بسنجند.
از طرف دیگر، نمایش این قبیل فیلمها در افتتاحیه و اختتامیه معمولتر است تا این فیلمها مقدمه و مؤخرهای بر فیلمهای بخش مسابقه باشند. در کنار فیلمهای عامهپسند گاهی نمایشهای خارج از مسابقه به نمایش فیلمهای جدید فیلمسازان شناختهشده مربوط میشود که به دلایل متعدد از رقابت در بخش مسابقه سرباز میزنند اما فیلمشان میتواند توجه تماشاگران جشنواره و بهتبع آن حامیان مالی را جلب و موفقیت جشنواره را تضمین و حضور حامیان مالی را تثبیت کند.
بهنظر میرسد 2فیلمی که امسال بهعنوان فیلمهای خارج از مسابقه در جشنواره بهنمایش درآمدهاند واجد هیچیک از ویژگیهای بالا نباشند؛ تنها چیزی که نمایش آنها را به آنچه در جشنوارههای بینالمللی رقابتی شبیه میکند نمایش آنها بهعنوان فیلمهای افتتاحیه و اختتامیه جشنواره است؛ همان مقدمه و
مؤخره فوقالذکر.
بر این اساس احتمالا تنها یکهسوار جشنواره، منوچهر شاهسواری میتواند دلایلی برای این انتخاب توضیح دهد. در جایی علت این انتخابها را مغایرت با آییننامه جشنواره خوانده بود که لااقل آنچنان قانعکننده بهنظر نمیرسد.
جشنواره فجر در طول سالهای اخیر گویا هر دوره بیشتر میکوشد تا بدون اینکه دست به تغییر و تحولی بزند، صرفا تداوم نیمهجانش را حفظ کند. نمایش 2فیلم خارج از مسابقه امسال هم جزئی از همین واقعیت است.
مؤخرهای بر یک سقوط
فیلمهای خارج از مسابقه
در همینه زمینه :
دیکته و زاویه
تیتر یک