تهران را حرفهای بگردیم!
بررسی گردشگری شهری تهران از گذشته تا امروز در نشست مرکز تهرانپژوهی همشهری
سمیرا باباجانپور| روزنامهنگار
آیا تهران را میتوان پایتخت فرهنگی و گردشگری نامید؟ در ذهن ما این ابرشهر بیشتر بهعنوان پایتخت اقتصادی و سیاسی نقش بسته است، در حالی که تهران قدیم و جدید سرشار از جاذبههای فرهنگی و گردشگری است. یادگارهای تهران قدیم با هویت تاریخی منحصربهفرد و جذاب و تهران جدید با موقعیتها و مکانهان مدرن و پیچیده، فرصت یک گردشگری حرفهای را به مخاطب میدهد .
مهدی اعرابی (استاد دانشگاه و شمیرانپژوه)، بنفشه فراهانی( دکتری گردشگری و مدرس جامع بینالمللی فدراسیون جهانی راهنمایان و پژوهشگران) و علی حدیدیفر( مجری و راهنمای گردشگری شهری) در هفتادویکمین نشست پژوهشی مرکز تهرانپژوهی مؤسسه همشهری با موضوع «گردشگری شهری و تاریخچه آن در تهران» میهمان ما بودند تا ماهیت گردشگری شهری در تهران از دیروز تا امروز را بررسی کنیم. گزیدهای از این نشست را در ادامه میخوانید.
وبا و گرما، بهانهای برای ییلاقنشینی تهرانیها
گردشگری تاریخی، مذهبی و طبیعی ۳موضوع اصلی است که مهدی اعرابی آنها را بخش مهم گردشگری در تهران میداند و میگوید: «تهران از دیرباز در زمینه گردشگری طبیعی موقعیت چندان مناسبی نداشته، چرا که این شهر در دشت واقع شده است. با این حال، حریم شهر این کاستی را جبران کرده و طبیعتگردی جذابی در بخش شمالی شهر برای گردشگران وجود دارد. این تنوع از منتهاالیه شرقی تا غربی ادامه دارد. مثلا در شمال شهر تهران ۷ روددره وجود داشت که طراوت و صفای خاصی به شمیران میداد. جاذبههای کوهستانی، آبشارها و قناتها باعث شده بود طبیعت این نقطه از تهران همیشه مورد توجه مردم و درباریان باشد. از طرفی، نمادهای اصلی گردشگری مذهبی در تهران امامزادهها هستند. از ری تا شمیران این امامزادهها فرصت زیارت و سیاحت برای گردشگران فراهم کرده و میکنند. در گردشگری تاریخی نیز تهران پشتوانه تمدن ری را دارد و وجود کاخها، خانههای تاریخی و معماری، وجهه تاریخی متفاوت و جذابی به آن داده است.» این شمیرانپژوه 2 عامل مهم در تهران را بهانهای برای خروج تهرانیهای قدیم از شهر و گردش و تفریح در روستاهای خوش آبوهوا میداند. او میگوید: «تهرانیها همیشه با دو موضوع آزاردهنده روبهرو بودند؛ یکی وبا و دیگری گرما. باید به جاهایی میرفتند که از این دو معضل دور باشند. مثلا در زمانی وبا نیمی از جمعیت تهران را به کام مرگ برد، تا جایی که حتی ناصرالدینشاه هم تهران را ترک کرد. آنها به روستاهای شمال تهران که آب گوارا و پاکی داشتند پناه آوردند.»
روح شهر در مسیرهای گردشگری
اعرابی درباره گردشگری امروز شهر تهران میگوید: «آنچه در گردشگری امروز مغفول مانده، تبیین مسیرهای دارای موضوع منسجم و وابسته به هم در انتخاب مسیر گردشگری است. شما بعضی اوقات مدت گردشگریتان و مسیری که طی میکنید کوتاه است، ولی دریافتهای شمال شهر از آن فضا یا موقعیت بیشمار خواهد بود. مثلا از کوچه زغالی در تجریش شروع میکنید، به بازار تجریش و امامزاده صالح(ع) میرسید. در این بین 2 تا تکیه با سابقه ۲۰۰ ساله میبینید. باید مثل گردشگر حرفهای مسیر را هدفمند انتخاب کنید. امروزه باید در گردشگری روح شهر را ملاک قرار دهیم. توصیف اثر بارها و بارها اتفاق افتاده است.»
