ماما جیم جیم‌ها

گروهی از فروشندگان دوره‌گرد که تابستان‌ها راه کوچه‌پسکوچه و خیابان‌های تهران را پیش می‌گرفتند ماما جیم جیمی‌ها بودند؛ دستفروشانی که سینی حلوای ماماجیم را روی سر خود می‌گذاشتند و در کوچه‌ها این‌طور آواز می‌خواندند و مشتری جمع می‌کردند: «آی حلوا جوزی، حلوا شکری، حلوای گردویی داریم. حلوا کنجدی، ماماجیم جیم داریم...» ماماجیم‌جیم حلوایی شکستنی مانند سوهان شامل آرد و شیره انگور یا شیره خرما یا شکر بود که در پاتیل‌های بزرگ می‌پختند و در سینی یا مجمعه‌های گرد بزرگ به‌صورت نازک می‌ریختند. حلوا‌فروش‌های دوره‌گرد هم سینی سینی از آن می‌خریدند و سینی‌های ماماجیم جیم را بر سر می‌گذاشتند و به کوچه‌پسکوچه‌ها می‌رفتند. آنها در ازای فروش ماماجیم جیم پولی نمی‌گرفتند بلکه آن را با اجناس خانگی معاوضه می‌کردند و مقدار معامله‌شان هم به اندازه ارزش کالای دریافتی بود. این فروشندگان دوره‌گرد گیوه، کفش کهنه و رخت‌های کهنه‌ را زیر و رو می‌کردند و قیمت می‌گذاشتند و با همان دست برای فردی که کالای کهنه آورده بود حلوا می‌شکستند. 

ماماجیم جیمی‌ها اجناسی را که از مردم در این معامله به دست آورده بودند برای فروش به میدان کهنه‌فروش‌ها در خیابان سید اسماعیل می‌بردند و هر قسمتی را به خریدار مخصوص خود می‌دادند. به این صورت که رخت‌های کهنه را برای تعمیر و تبدیل به کلیمی‌ها و کفش‌های پاره را به تخت‌کش‌ها (سازندگان زیره گیوه) و اروسی (کفش) کهنه‌ را به شکافتنی‌کارها (کسانی که کفش کهنه را می‌شکافتند و هر تکه را با زیره و رویه برای مغزی و توکاری به اروسی‌دوزها می‌دادند) و لحاف و تشک کهنه و رخت‌های پاره را برای پشت و رو کردن و وصله پینه به کلیمی‌ها و شیشه بطری‌های سالم را به دواخانه‌چی‌ها می‌دادند.