پرتاب موشک‌های دست‌ساز از ایستگاه مدرسه

رضا نیکنام | خبرنگار :

مناطق 18

وقتی از پل عابرپیاده‌روبه‌روی شهرک صاحب‌الزمان(عج) پایین می‌آیم و پیاده‌رو خیابان کوی مدرسه را به سمت جلو می‌روم متوجه صدای بچه‌های مدرسه توحید از پشت دیوار می‌شوم. کنجکاوی‌ام بیشتر می‌شود تا ببینم آن طرف دیوار چه خبر است و این همه سرو صدا و هیاهو برای چیست. با راهنمایی نگهبان مدرسه وارد حیاط می‌شوم. درست جایی که یک گروه سی وچند نفره از دانش‌آموزان درکنارمربی‌شان حلقه زده‌اند و آزمایش‌های موشکی خود را با وسایل دورریز انجام می‌دهند.

موشک‌های دست‌ساز بچه‌های مدرسه که شکل و شمایل جالبی دارند با کمک مربی‌ یکی یکی روی ایستگاه که یک دستگاه تلمبه بادی است، قرار می‌گیرد و چند ثانیه بعد به هوا پرتاب می‌شود.  این برنامه رقابتی سالم و مهیج برای دانش‌آموزان دوره اول متوسطه است که به همت مسئولان مدرسه نمونه دولتی توحید برای نخستین بار در تهران در این مقطع تحصیلی برگزار می‌شود وماهیت علمی، ورزشی و تفریحی دارد. 
    
 این‌طور که دبیر علوم و آزمایشگاه مدرسه نمونه دولتی توحید و بانی این دوره از مسابقات عنوان می‌کند، 20 سالی می‌شود که مسابقات علمی و ورزشی موشک‌های دست‌ساز در نقاط مختلف جهان برگزار و چند سالی می‌شود که در چند دانشگاه‌ از جمله دانشگاه خواجه نصیر طوسی به‌صورت علمی و تئوری برگزار می‌شود. نکته جالب اینکه به گفته مسئولان مدرسه نمونه دولتی توحید این برنامه برای نخستین بار است که در تهران و در سطح دانش‌آموزان دوره اول متوسطه و در مدارس منطقه 18 برگزار می‌شود و مورد استقبال دانش‌آموزان قرار گرفته است. 

دانش‌آموزان دبیرستانی با لباس‌های همرنگ کنار تیردروازه حیاط مدرسه صف کشیده‌اند و هرکدام موشکی دست‌ساز با خود دارد. بچه‌ها این موشک‌ها را با وسایل دور‌ریز و خرده‌ریز‌های ساده و ارزان مثل بطری نوشابه، کارتن و مقوا و... ساخته و به‌صورت انفرادی و گروهی در این رقابت‌ها شرکت کرده‌اند.

«عباس حق پرست» دبیرعلوم و آزمایشگاه مدرسه توحید که از ابتدای سال تحصیلی جدید تاکنون در زمینه چگونگی ساخت و پرتاب موشک‌های دست‌ساز با دانش‌آموزان پایه هشتم و نهم همکاری کرده، می‌گوید که سطح این مسابقه علمی و ورزشی بالاست و دانش‌آموزان شرکت‌کننده با اینکه تجربه‌ای در این زمینه نداشتند، در کمترین زمان ممکن بهترین موشک‌های آبی و بادی را ساخته‌اند، ضمن اینکه آنها برای درست کردن این موشک‌ها از وسایل دور‌ریز و پسماند‌های خانگی استفاده کرده‌اند که فشار مالی برای خانواده‌ها نداشته باشد.

حق‌پرست می‌گوید: «دراین کلاس‌های آموزشی بچه‌ها یاد گرفته‌اند که موشک‌هایی با بطری نوشابه، آب معدنی، دوغ و... طراحی کنند که پس از پرتاب با استفاده از پمپ هوا حداکثر پرواز را در آسمان داشته باشند. آنها آموزش دیده‌اند محاسبه کنند با چه مقدار آب و چه میزان فشار هوا این موشک‌ها سرعت می‌گیرند و قادر خواهند بود مسافت بیشتری را طی کنند.» 


همه اثرات یک برنامه علمی، ورزشی

برای لحظه‌ای محو تماشای آزمایش موشکی بچه‌های مدرسه توحید می‌شویم. هرکسی برای موشک دست‌سازش نامی انتخاب کرده، از رخش و امید تا ذوالفقار و سجیل. خدا می‌داند که در آینده از بین این دانش‌آموزان، کدام‌شان دانشمند، محقق و کارشناس هوا فضا می‌شود. نکته‌ای که مسئولان آموزش و پرورش بر آن اصرار دارند ایجاد شوق و انگیزه و البته فضایی برای شکوفایی استعداد‌های نهفته دانش‌آموزان است که در این‌گونه برنامه‌ها بروز می‌کند. حق‌پرست می‌گوید: «طی این‌ برنامه‌ها بچه‌های علاقه‌مند به رشته هوا فضا یا طراحی ماشین شناسایی و پس از انتخاب نخبه‌ها و دانش‌آموزان مستعد و خلاق از آنها حمایت می‌شود.»

به گفته حق‌پرست شاید در نگاه اول این برنامه ساده به نظر برسد، اما اگر در جزئیات دقیق شویم می‌بینید که این کار کاملاً علمی و دانش بنیان است. وقتی دانش‌آموزان موشک دست سازشان را به آسمان پرتاب می‌کنند یعنی نحوه پرواز موشک، وزن، سرعت و  خلاصه همه موارد را محاسبه کرده‌اند که این کار بسیار مهم و تأثیرگذاری است. دانش‌آموزان دوست دارند در چنین فضا‌هایی رقابت کنند.

یعنی علم‌آموزی باید در کنار ورزش، شادی و نشاط قرار بگیرد. همه جست و خیز‌ها و دویدن‌ها برای آوردن موشک‌های پرتاب شده در حیاط مدرسه ورزش است که باعث می‌شود آنها از حالت سکون خارج شوند و حس خوبی پیدا کنند. همین که دانش‌آموز به‌صورت لحظه‌ای پرواز موشک‌های خود و دوستانشان را در آسمان رصد می‌کنند و حتی یک ثانیه برایش اهمیت دارد، آنها را تلاشگر و با انگیزه تربیت می‌کند.» 

250 دانش‌آموز دوره اول متوسطه مدرسه توحید در این دوره از رقابت‌ها شرکت کرده‌اند که در نوع خود بی‌نظیر است. بانی نخستین دوره از رقابت‌های دانش‌آموزی موشک‌های دست‌ساز تهران در مدرسه توحید منطقه 18، از آمار شرکت‌کننده‌ها و چگونگی تشویق دانش‌آموزان به شرکت در این رقابت‌ها صحبت می‌کند و می‌گوید: «یک دانشمند ژاپنی می‌گوید که علم از انگشتان دست به مغز انسان می‌رسد. بنابراین با پیشنهاد اجرای این برنامه تلاش کردیم بچه‌ها از توانمندی دستانشان بهره ‌بگیرند و با به‌کارگیری عقل و هوش این رقابت علمی را حس کنند و استعدادشان را محک بزنند. دانش‌آموزان حسابی درگیر ساخت موشک دست‌ساز شده‌اند و روحیه خوبی برای انجام مسابقه دارند.

این کار چند ماهه به ما نشان داد که از دست دانش‌آموزان ما خیلی کارها بر می‌آید، فقط باید استعداد آنها را شکوفا کرد.» دبیرعلوم و آزمایشگاه مدرسه توحید ادامه می‌دهد: «مسابقه علمی و ورزشی پرتاب موشک آبی، برای نخستین بار است که در تهران و در منطقه برگزار شده و قبل از آن این برنامه در دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه خواجه نصیر‌الدین طوسی تجربه شده است. در این کارگاه آموزشی دانش‌آموزان هر کلاس سازه‌هایی را طراحی کرده‌اند که در 10 ثانیه و بیشتر در آسمان به پرواز درآمدند که قابل تأمل است.» حق‌پرست در پایان اشاره‌ای هم به جشنواره خوارزمی می‌کند و می‌گوید: «مسابقه پرتاب موشک و سازه‌های ماکارونی و... از رشته‌های مهیج و علمی و آموزشی است که متأسفانه در بین رشته‌های شرکت داده شده در جشنواره خوارزمی نیست. اگر این مسابقات هم در لیست جشنواره خوارزمی قرار بگیرد، به‌طور حتم تأثیر خود را در رقابت‌های بین‌المللی خواهند گذاشت.»