سند روابط راهبردی 25ساله ایران و چین یک فصل پس از انتشار خبر امضای آن در هیأت دولت همچنان روی میز تصمیم چینی‌ها قرار دارد. تهیه و تنظیم این سند که در متن خبر پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری تحت عنوان «برنامه 25ساله همکاری‌های جامع ایران و چین» یادشده بود، برخی انتقادات داخلی را برانگیخته بود. دنباله برخی از این انتقادات به ضرورت تصویب این موافقتنامه‌ها طبق قانون اساسی در مجلس می‌رسید و برخی دیگر هم آن را نافی دیدگاه کلان سیاست خارجی کشور مبنی بر نه شرقی نه غربی عنوان می‌کردند. حسن روحانی، رئیس‌جمهور پنجشنبه گذشته در پیام تبریک خود به مناسبت سالروز تاسیس جمهوری خلق چین، بار دیگر این توافق را یادآوری کرد. اشاره او به پیش‌نویس سند روابط راهبردی بود که بنا به اعلام مقامات دولت تدبیروامید، چینی‌ها با عمده بندهای آن موافقت دارند و برخی موارد هم باقی مانده است. روحانی در پیام تبریک خود خطاب به شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین هدف این روابط راهبردی را مبارزه با یکجانبه‌گرایی دانسته است. او نوشته است:
« مشارکت جامع راهبردی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین که از اشتراکات فرهنگی، پیشینه روابط بلندمدت تاریخی و نگاه 2 کشور به عرصه تحولات بین‌المللی و عزم راسخ آنان در مبارزه با یکجانبه‌گرایی نشأت می‌گیرد، عرصه سترگی برای توسعه روابط دوجانبه در حوزه‌های گوناگون فراهم آورده است. اطمینان دارم نهایی‌سازی و امضای برنامه مشارکت جامع راهبردی 25ساله بین 2 کشور گامی بزرگ در جهت پیشبرد منافع مشترک و در راستای صلح و ثبات بین‌المللی و مقابله با یکجانبه‌گرایی فراهم خواهد ساخت.
تاریخچه قرارداد ۲۵ساله میان ایران و چین به سفر شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین در بهمن‌ماه سال ۹۴ به تهران بازمی‌گردد. زمانی 2کشور بیانیه مشترک و رسمی را امضا کردند که در یکی از بندهای آن از اراده راسخ دو طرف برای گسترش همکاری‌های جامع ۲۵ ساله سخن گفته شد.موضوع سال گذشته و در سفر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه به چین دنبال شد و سند ابتدایی و پیش‌نویس آن به مقامات چینی ارائه شد. پیش‌نویس مصوب دولت اما متفاوت از آن سند ابتدایی بود. یکشنبه اول تیرماه99پس از 5سال هیأت دولت پیش نویس نهایی برنامه ۲۵ ساله همکاری‌های جامع ایران و چین را بررسی و تأیید کرد. به‌دنبال بحث و بررسی درباره برنامه، وزارت امور خارجه مأموریت یافت که طی مذاکرات نهایی با طرف چینی، براساس منافع متقابل بلندمدت، این برنامه را به امضای طرفین برساند.دولتی‌ها پس از چند‌ماه به‌دنبال تعیین تکلیف این مصوبه آمده‌اند. اوایل مهر، محمود واعظی، رئیس دفتر رئیس‌جمهور گفت: «محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه در آینده نزدیک برای تبادل نظر پیرامون این موضوع عازم پکن می‌شود و یک تیم اقتصادی نیز وی را همراهی خواهد کرد.» خبری که با تکذیب سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه مواجه شد و گفت: «مسیر سفرهای کاری و دیپلماتیک، مسیر خاص خود را دارد. فعلا هیچ دستورکار فوری برای سفر ظریف وجود ندارد و به محض اینکه برنامه‌ریزی شود خدمت شما عرض خواهیم کرد.»
دولتی‌ها پاسخ‌هایی نیز در ارتباط با ابعاد این قرارداد و انتقادات مطرح شده آماده کرده بودند. ازجمله محمدجواد ظریف در جلسه علنی 15تیرماه مجلس در پاسخ به اتهامات به این قرارداد گفت: «در این خصوص هیچ موضوع مخفی وجود ندارد و همه‌‌چیز کاملا شفاف است که در زمان‌های مختلف اعلام شده است؛ از زمانی که آقای شی با رهبر انقلاب دیدار کرده‌اند و نسبت به این موضوع مسائلی مطرح شد تاکنون همه امور به‌طور شفاف برای جامعه بیان شده است.» علی ربیعی، سخنگوی دولت هم گفته بود: «این راهبرد با اتخاذ رویکرد برد - برد و تأکید بر سیاست‌های متوازن جهت تامین منافع متقابل، نویدبخش همکاری‌های طولانی کشورمان با چین است.»یک هفته بعدتر نیز وزارت امور خارجه برای شفاف‌سازی متن فارسی ویرایش نهایی پیش‌نویس قرارداد ایران و چین را منتشر کرد. ابعاد سیاسی چنین توافقی براساس متن منتشر شده شامل مواردی همچون «حمایت از مواضع یکدیگر و همکاری در مجامع بین‌المللی و سازمان‌های منطقه‌ای»، «تقویت اجرای قانون و همکاری‌های امنیتی در حوزه‌های مختلف ازجمله مبارزه با تروریسم» و «گسترش همکاری نظامی برای تقویت ظرفیت‌های دفاعی و راهبردی» است و در حوزه اقتصاد نیز ظرفیت‌های اقتصادی چین را در همکاری مشترک با ایران مدنظر قرار داده است.
امید برای نهایی‌سازی سند ایران- چین
در همینه زمینه :
