محله مهرآباد؛ مهریه بانوی قجری

منطقه 9


محله سرآسیاب مهرآباد که در ناحیه 2 منطقه 9 واقع شده است پیشینه‌ای 100 ساله دارد. مهرآباد از روستاها و زمین‌های ‌آباد و بایری در غرب تهران تشکیل شده بود و در مسیر رودخانه‌های پونک و کن قرار داشت که از شرق به رود جی می‌رسید. در دهه 1330 دهی در حومه ری بود که تنها 8 خانوار در آن زندگی می‌کردند. آسیابی در زمان قاجاریه برای رفع نیاز اهالی در این محله ساخته شد که در زمان پهلوی اول به علت فرسودگی از میان رفت. به همین دلیل نام این محله سرآسیاب و به دلیل نزدیکی با اراضی مهرآباد، سرآسیاب مهرآباد نام گرفت. البته درباره پیشینه تاریخی مهرآباد دوستعلی خان معیرالممالک در کتاب رجال عصر ناصری می‌نویسد: «مهرآباد از املاکی بود که در آغاز حسین‌آباد نامیده می‌شد و حاج‌میرزا آقاسی صدراعظم آن را به ناصرالدین شاه هدیه کرد. نظام‌الدوله معیرالممالک آن را از دولت به 2 هزار و هشتصد تومان خرید و در آن قنات و باغ و قلعه روستایی ساخت. نظام‌الدوله آنجا را‌ آباد کرد و نظام‌آبادش نامید و پس از آنکه جزو مهریه مادر معیرالممالک، عصمه‌الدوله درآمد، مهرآباد خوانده شد.»
محله سرآسیاب مهرآباد، به همراه محله‌های شمشیری، فتح و مهرآبادجنوبی، محدوده‌ای تاریخی و جغرافیایی را در غرب و جنوب غربی جی در بر می‌گیرد که بی‌شک‌‌ آبادانی و شکل‌گیری خود را مدیون یکی از خیّران بزرگ «زهرا نظام‌مافی» هستند. مدرسه، درمانگاه و مسجد از جمله موقوفات زهرا نظام مافی است که باعث‌‌ آبادانی این محله‌ها شده است. همزمان با ساخت پادگان نظامی (دانشگاه هوایی کنونی و پادگان جی) در دهه‌های 30 و 40 و همچنین با واگذاری اراضی توسط مرحومه نظام مافی، محله در اندک زمانی به شهر ملحق شد.
محله سرآسیاب مهرآباد با 910هزار و 46مترمربع مساحت و 23هزار و 381نفر جمعیت و حدود 6هزار خانوار، از سمت شمال به بزرگراه فتح و خیابان عبداللهی و خیابان امام محمدباقر(ع)، از جنوب به 45 متری زرند، از غرب به خیابان ارداقی و از سمت شرق به خیابان پادگان جنوبی منتهی می‌شود.