گزارش
کودکی سالم با 6 فرمان ساده
رعایت چند عادت ساده در زندگی روزمره کودکان، آنها را از بیماری‌ها دور نگه می‌دارد
پروانه بندپی | روزنامه‌نگار
سلامت کودک فقط در مطب پزشک و روی نمودار قد و وزن تعیین نمی‌شود؛ بخش مهمی از آن در همان ساعت‌هایی ساخته می‌شود که کودک صبحانه می‌خورد، میان‌وعده‌اش را انتخاب می‌کند، بعدازظهر را پای تبلت و تلویزیون یا در حیاط و پارک می‌گذراند و شب را با موبایل یا بدون آن به پایان می‌رساند. بعضی از عادت‌های روزانه شاید طبیعی به‌نظر برسند، اما اگر هر روز تکرار شوند، می‌توانند روی وزن، خواب، تمرکز و خلق‌وخوی کودک اثر بگذارند.
این 6عادت روزانه را بشناسید؛ چه باور کنیم و چه نکنیم، تکرار روزانه بعضی عادت‌ها روی سلامت جسم و روان کودک اثر می‌گذارد. اما چند رفتار ساده وجود دارد که هر روز از صبح تا شب باید آنها را جدی گرفت تا به بخشی از سبک زندگی کودک تبدیل شود.
1
صبحانه کودک را حذف نکنید
صبح‌هایی که کودک دیر بیدار شده یا والد فرصت آماده‌کردن صبحانه ندارد، معمولا صبحانه نخستین وعده‌ای است که حذف می‌شود. اما حذف صبحانه می‌تواند کودک را به سمت خوراکی‌های کم‌ارزش و در نهایت اضافه‌وزن سوق دهد. زهرا اولادی، کارشناس تغذیه و رژیم‌درمانی به همشهری می‌گوید: «اگر به‌طور رندوم وارد حیاط یک دبستان شوید، تعداد زیادی کودک چاق یا دارای اضافه‌وزن می‌بینید. این کودکان محصول رفتارهای نادرست والدین هستند؛ والدی که برای صبحانه وقت نمی‌گذارد یا به جای آن، کیک، بیسکوئیت، کلوچه و شکلات در کوله کودک می‌گذارد که ارزش غذایی ندارند و کودک را در معرض چاقی، دیابت و سایر بیماری‌ها قرار می‌دهند.» اولادی می‌گوید: «بهتر است والد از شب قبل صبحانه را آماده کند. قرار هم نیست صبحانه مفصل باشد؛ نان و پنیر و گردو، ساندویچ تخم‌مرغ یا یک پاکت شیر گزینه‌های مناسبی هستند که پروتئین دارند و می‌توانند شروع خوبی برای روز کودک باشند.»
2
میان‌وعده را با هله‌هوله اشتباه نگیرید
کودک ممکن است بین وعده‌های اصلی گرسنه شود اما هر میان‌وعده‌ای مجاز نیست. چیپس، پفک، شکلات، پاستیل، بیسکوئیت‌ها و نوشیدنی‌های شیرین اگر به گزینه ثابت روزانه تبدیل شوند، کیفیت رژیم غذایی کودک را پایین می‌آورند. اولادی می‌گوید: «خیلی از والدین، کودک را در انتخاب میان‌وعده آزاد می‌گذارند! درحالی‌که مثلا کودک دبستانی که ارزش غذایی خوراکی‌ها را نمی‌داند، این والد است که باید خوراکی‌های سالمی برای میان‌وعده کودک انتخاب کند؛ مثل یک عدد میوه به همراه هویج، نان و پنیر، یک پاکت شیر، تخم‌مرغ و مقداری از مغزها. مواد غذایی کم‌فرآوری‌شده مثل غلات کامل، سبزی‌ها و میوه‌ها باید بیشتر مصرف شوند.»
3
آب را جایگزین نوشیدنی‌های شیرین کنید
گاهی چیزی که والدین، کم‌اشتهایی می‌بینند، نتیجه خوردن و نوشیدن مداوم در طول روز است. نوشابه، آبمیوه صنعتی و سایر نوشیدنی‌های شیرین می‌توانند بدون ایجاد سیری مناسب، مقدار زیادی قند وارد رژیم غذایی کودک کند، درحالی‌که کافی است آب، نوشیدنی اصلی کودک شود. اگر کودک به نوشیدنی‌های شیرین عادت کرده، کم‌کردن تدریجی دفعات مصرف و در دسترس قراردادن آب، راه عملی‌تری است تا ممنوعیت ناگهانی آبمیوه‌های صنعتی.
4
کودک باید هر روز بازی کند
فعالیت بدنی کودک فقط در کلاس ورزش یا کلاس‌های آموزشی اتفاق نمی‌افتد. بازی در خانه، دویدن، پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری، بازی در پارک و هر فعالیتی که کودک را از نشستن طولانی بیرون بیاورد، بخشی از فعالیت بدنی است. اولادی می‌گوید: «یک کودک باید حداقل ۶۰دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط تا زیاد در روز داشته باشد. برای کودکان کوچک‌تر هم بر بازی و تحرک در طول روز توصیه می‌شود.»
5
تبلت، پرستار کودک نیست
خیلی از والدین وقتی خسته‌اند یا عجله دارند، موبایل و تبلت را ساده‌ترین راه برای آرام‌کردن کودک می‌دانند؛ اما مشکل از جایی شروع می‌شود که این راه‌حل موقت به عادت روزانه تبدیل شود. خیلی از کودکان بیشتر از ۲ساعت در روز پای تلویزیون و تبلت هستند و این زمان در تعطیلات بیشتر هم می‌شود. متخصصان می‌گویند راه‌حل، ممنوعیت کامل نیست بلکه باید زمان استفاده را محدود کرد؛ مخصوصا زمان غذاخوردن و یک تا 2ساعت قبل از خواب.
6
هیچ‌چیز نباید جای خواب کودک را بگیرد
کودکی که شب دیر می‌خوابد و صبح به‌سختی بیدار می‌شود، ممکن است در طول روز بی‌حوصله و پرخاشگر باشد و تمرکز، توجه و یادگیری‌اش هم افت کند. مقدار خواب مورد نیاز کودک با سن او تغییر می‌کند، اما یک اصل ثابت است؛ ساعت خواب و بیداری باید تا حد‌امکان منظم باشد. بهتر است بین استفاده از موبایل و تبلت و زمان خواب یک تا 2ساعت فاصله باشد و جای آن را فعالیت‌های آرامی مثل کتاب خواندن بگیرد.
همه‌‌چیز به والدین بستگی دارد
کودک قرار نیست به تنهایی سبک زندگی سالم را یاد بگیرد. اگر صبحانه در خانه حذف می‌شود، والد مدام نوشیدنی شیرین می‌خورد، تلویزیون ساعت‌ها روشن است و تحرک خانواده به حداقل رسیده، نمی‌توان از کودک انتظار داشت به توصیه‌های سلامت عمل کند. عادت‌های سالم بیشتر از آنکه با دستور ساخته شوند، با تکرار و الگوگرفتن شکل می‌گیرند. ابتد باید ببینیم آیا خودمان الگوی مناسبی برای کودکمان هستیم یا نه؟
صبحانه سالم
نان و پنیر و گردو، ساندویچ تخم‌مرغ یا یک پاکت شیر گزینه‌های خوبی هستند.
میان وعده سالم
یک عدد میوه به همراه هویج، نان و پنیر، یک پاکت شیر، تخم‌مرغ، مقداری از مغزها و سبزی‌ها میان‌وعده‌های سالمی هستند.
آب جایگزین ندارد
نوشابه، آبمیوه صنعتی و سایر نوشیدنی‌های شیرین می‌توانند بدون ایجاد سیری مناسب، مقدار زیادی قند وارد رژیم غذایی کودک کنند.
ورزش داخل و خارج خانه
بازی در خانه، دویدن، پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری، بازی در پارک و هر فعالیتی که کودک را از نشستن طولانی بیرون بیاورد، بخشی از فعالیت بدنی است.
محدودکردن صفحه نمایش
باید زمان استفاده را محدود کرد. مخصوصا زمان غذاخوردن و یک تا 2ساعت قبل از خواب.
خواب باکیفیت
ساعت خواب و بیداری باید تا حد امکان منظم باشد.
در همینه زمینه :