امسال چهکسی نوبل ادبیات را به خانه میبرد؟
تنها چند روز تا معرفی برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶ باقی مانده است. برنده این جایزه پنجشنبه ۸ اکتبر (۱۶ مهر) معرفی میشود و علاوه بر اعتبار جهانی، ۱۲میلیون کرون سوئد، معادل کمی بیش از 1/2 میلیون دلار، دریافت خواهد کرد.
به گزارش «لیترری هاب»، مانند هرسال، سایتهای شرطبندی فهرستی از نویسندگانی را که از نگاه این سایتها شانس بیشتری برای دریافت نوبل دارند، منتشر کردهاند؛ هرچند تصمیم نهایی تنها در اختیار آکادمی سوئد است.
در صدر فهرست امسال کانژو با شانس یک به ۱۰ قرار دارد. پس از او، هاروکی موراکامی با شانس یک به ۱۴ و جرالد مورنان و توماس پینچون با شانس یک به ۱۶ قرار گرفتهاند.
در گروه بعدی، نامهایی چون کریستینا ریورا گارزا، انریکه ویلا ماتاس، لیدیا خورخه، لودمیلا اولیتسکایا، مارگارت اتوود و میشل اوئلبک دیده میشود. کارل اووه کناسگارد نیز با شانس یک به ۲۲ در جمع گزینههای مطرح قرار دارد.
از دیگر نامهای شناختهشده این فهرست میتوان به آلن مابانکو، الکسیس رایت، آدونیس، سزار آیرا، دان دلیلو، میا کوتو، مایکل اونداتجه و طاهر بن جلون اشاره کرد.
در میان نویسندگان ایرانی، محمود دولتآبادی با شانس یک به ۴۰ قرار گرفته است. در همین گروه نامهایی مانند جویس کارول اوتس، مرلین رابینسون، نورالدین فرح و یان لیانکه نیز دیده میشود.
در پایینترین رده جدول، با شانس یک به ۵۰، نامهایی همچون استیون کینگ، چیماماندا نگوزی آدیچی، آمیتاو قوش، یوکو تاوادا، لوئیز اردریچ، یو هوا و جی.کی. رولینگ قرار دارند.
با این حال، فهرستهای شرطبندی تضمینی برای پیشبینی برنده نیستند. سال گذشته لاسلو کراسناهورکای در روزهای منتهی به اعلام جایزه شانس یک به ۶ داشت و در نهایت برنده نوبل ادبیات شد. بنابراین تا اعلام رسمی آکادمی سوئد، احتمال غافلگیری همچنان وجود دارد.
اعلام برنده نوبل ادبیات همواره یکی از مهمترین رویدادهای تقویم ادبی جهان به شمار میرود؛ رویدادی که نهتنها توجه نویسندگان و ناشران، بلکه نگاه رسانهها و مخاطبان ادبی را نیز به خود جلب میکند. این جایزه در طول بیش از یک قرن فعالیت خود، به نویسندگانی از زبانها، کشورها و سنتهای ادبی گوناگون تعلق گرفته و در بسیاری از موارد موجب شده آثار برندگان بیش از گذشته در سراسر جهان ترجمه و خوانده شود.
انتخاب برنده، علاوه بر اهمیت ادبی، میتواند توجه تازهای به ادبیات یک کشور یا یک حوزه زبانی جلب کند. از این منظر، اعلام نام برنده تنها پایان یک دوره گمانهزنی نیست، بلکه میتواند آغاز مرحلهای تازه برای شناختهشدن آثار نویسندهای در سطح جهانی باشد. اکنون نگاه علاقهمندان ادبیات به استکهلم دوخته شده است تا مشخص شود آکادمی سوئد در نهایت کدام نویسنده را شایسته دریافت نوبل ادبیات ۲۰۲۶ خواهد دانست.