هوش مصنوعی زمین را می‌بلعد

ساسان شادمان  | روزنامه‌نگار

  هوش مصنوعی قرار است بیماری‌ها را زودتر تشخیص دهد، مصرف انرژی را بهینه کند، بحران‌های اقلیمی را پیش‌بینی و حتی به انسان برای حفاظت از طبیعت کمک کند اما پشت این تصویر درخشان واقعیتی کمتر دیده‌شده قرار دارد. برای ساختن «مغز دیجیتال» جهان، به برق، آب، زمین، فلزات و زیرساخت‌هایی نیاز داریم که بدبختانه هزینه آن را در نهایت محیط‌زیست می‌پردازد. رشد انفجاری هوش مصنوعی، شرکت‌های فناوری را وارد مسابقه‌ای بی‌سابقه برای ساخت مراکز داده کرده است.


توسعه سریع‌تر زیرساخت‌ها
البته تصویر یک‌طرفه نیست. گوگل می‌گوید در سال۲۰۲۵ بیش از ۱۲گیگاوات انرژی پاک جدید خریداری و ۷۸درصد آب شیرین مصرفی خود را از طریق پروژه‌های احیا جبران کرده و بهره‌وری مراکز داده‌اش را بهبود بخشیده است. اما گزارش خود شرکت نیز اعتراف می‌کند توسعه زیرساخت هوش مصنوعی سریع‌تر از کربن‌زدایی شبکه‌های برق پیش می‌رود و انتشار زنجیره تأمین آن در سال۲۰۲۵ حدود ۲۵درصد افزایش یافته است.

نیاز به بازنگری
مسئله، مخالفت با هوش مصنوعی نیست، بلکه این است که پیشرفت فناوری نباید به بهای تخریب همان سیاره‌ای تمام شود که قرار است فناوری آینده زندگی روی آن را بهتر کند. اگر هزینه واقعی هر مدل هوش مصنوعی، علاوه بر پول با مترمکعب آب، مگاوات برق و هکتار جنگل سنجیده شود، شاید تعریف ما از «پیشرفت» نیز نیاز به بازنگری داشته باشد.