بازتعریف جایگاه گردشگری در نظام حکمرانی کشور

هانی رستگاران |‌ مشاور معاون گردشگری در فناوری‌های نوین

گردشگری در آستانه یک دگرگونی عمیق ایستاده است؛ تغییری که هرچند در ظاهر با نام هوش مصنوعی، کلان‌داده‌ها و پلتفرم‌های دیجیتال شناخته می‌شود اما در لایه‌های زیرین خود بیش از هر چیز درباره «انسان» است. ابزارهای نوین با چنان سرعتی درون زیست روزمره سفر نفوذ کرده‌اند که ایده‌های دور از ذهن چند سال پیش، امروز به بدیهیات هر سفر تبدیل شده‌اند. با این حال، آینده این صنعت را نه خود ماشین‌ها، بلکه انسان‌هایی رقم خواهند زد که می‌دانند چگونه از این ابزارها در خدمت اصالت سفر استفاده کنند. اگر کارکرد فناوری را فقط در سریع‌تر، ارزان‌تر و قابل‌پیش‌بینی‌تر شدن سفر خلاصه کنیم، بخش بزرگی از ظرفیت آن را نادیده گرفته‌ایم. فناوری زمانی به بلوغ می‌رسد که بتواند سفر را «انسانی‌تر» کند، یعنی دغدغه و اضطراب مسافر را کم کند، حق انتخاب او را گسترش دهد، پای جوامع محلی را به اقتصاد گردشگری باز کند و کیفیت زندگی را در شهرهای میزبان بالا ببرد. گردشگری در ذات خود یک پدیده فرهنگی و انسانی است. آدم‌ها سفر می‌کنند تا با آدم‌ها، قصه‌ها و سبک‌های دیگری از زندگی روبه‌رو شوند. هیچ الگوریتم پیشرفته‌ای نمی‌تواند جایگزین حس گپ‌وگفت با میزبان یک خانه محلی، چشیدن طعم غذایی که ریشه در تاریخ یک منطقه دارد یا پرسه زدن در کوچه‌پس‌کوچه‌های یک بافت تاریخی شود. فناوری در بهترین حالت، جاده‌صاف‌کن رسیدن به این لحظات است اما خود «تجربه» همواره انسانی باقی می‌ماند. امروز یک مسافر پیش از آنکه چمدانش را ببندد به کمک ابزارهای هوشمند مقصدش را می‌شناسد، اقامتگاه رزرو می‌کند، وضعیت جاده و آب‌وهوا را می‌سنجد و حتی روایت‌های تاریخی هر بنا را به زبان خودش می‌شنود. اما گام بلندتر زمانی برداشته می‌شود که از «فناوری برای مسافر» به «داده برای مدیریت مقصد» برسیم. سال‌هاست یکی از چالش‌های گردشگری در ایران تصمیم‌گیری بر پایه آمارهای ناقص یا داده‌های بیات و با تأخیر است. درحالی‌که تحلیل درست و اخلاق‌مدارانه داده‌های تردد، ظرفیت اقامتگاه‌ها و حتی الگوی جست‌وجوی کاربران در فضای مجازی، این معادله را تغییر و به مدیران اجازه می‌دهد پیش از شکل‌گیری بحران جریان سفر را مدیریت کنند.