گزارش
پرواز پروانه‌ها به یاد کودکان‌میناب
دبیر جشنواره فیلم کودک و نوجوان از جزئیات این جشنواره گفت
ناصر احدی| روزنامه نگار
دیروز نشست خبری سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان با حضور حامد جعفری، دبیر این جشنواره و مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، برگزار شد. حتی قبل از اینکه به حرف‌های بیان‌شده در این نشست برسیم جمله اول این گزارش خود متضمن چند نکته است:
1.جشنواره کودک به سی‌وهشتمین دوره برگزاری‌اش رسیده، اما آیا اعتباری به اندازه یک جشنواره 38ساله دارد؟
2.بین‌المللی بودن جشنواره، نه در شرایط کنونی کشور که سفرهای خارجی با مشکل مواجه است، حتی در دوره‌های پیش‌تر هم عملا زیر سؤال بود.
3.فیلم‌های این جشنواره چقدر در شکل دادن به ذائقه و سلیقه سینمایی کودکان و نوجوانان در سال‌های گذشته مؤثر بوده‌اند؟ اما حامد جعفری در این نشست چه گفت و چه خبرهایی از جشنواره داد؟
تعدد فیلم‌ها
جعفری تفاوت مهم جشنواره امسال را با دوره‌های گذشته در تعداد آثار رسیده به جشنواره دانست، خصوصا که اشاره کرد با توجه به وقوع جنگ پیش‌بینی می‌شد امسال فیلم‌های زیادی متقاضی حضور در جشنواره نباشند، اما روند تولید فیلم‌ها حین جنگ هم ادامه داشت. البته فقط جریان تولید فیلم‌ها حین جنگ ادامه نداشت؛ به‌گفته جعفری برنامه‌ریزی‌ها برای جشنواره امسال زمانی آغاز شد که صدای انفجارها در اطراف فارابی به گوش می‌رسید. دبیر جشنواره گفت تعدد آثار رسیده به جشنواره این امکان را مهیا کرد تا در انتخاب‌ها با دست بازتر و دقت بیشتر عمل کنیم. جعفری با اشاره به بخش ویژه «میناب، جان ایران» گفت: همه بخش‌های ویژه جشنواره را به احترام کودکان شهید میناب حذف کردیم و برای این بخش هم سعی کردیم، مطابق استانداردهای بین‌المللی، پوستر و تندیس ویژه طراحی کنیم.
توجه به خانواده
سال گذشته هم که نخستین سال مسئولیت جعفری در جشنواره کودک و فارابی بود، او بر تمایز میان فیلم‌های کودک و نوجوان تأکید داشت. با همین رویکرد، او خبر داد که امسال فیلم‌های این دو بخش با دقت بیشتری تفکیک شده‌اند. جعفری توضیح داد: «در کنار فیلم‌های کمدی که در حال فتح گیشه‌اند، باید به تفریح خانواده‌ها هم توجه کنیم و بر همین اساس امسال فیلمی درنظر گرفته شده که در دو بخش کودک و نوجوان حاضر است.» این رویکرد از نظر اقتصادی معقول است. هالیوود هم عمدتاً، به‌جای فیلم‌های کودک، فیلم‌های خانوادگی می‌سازد که برای ترکیب مخاطبانی از کودکان و بزرگ‌سالان تولید می‌شوند و در کسب سود بخت بیشتری دارند. اما بنا بر تجربه اغلب فیلم‌های جشنواره کودک نه برای کودکان جذاب‌اند و نه برای خانواده‌ها. بااین‌حال، با اینکه بعید است، باید دید فیلم‌های جشنواره امسال چه برگی رو خواهند کرد.
ضعف در انیمیشن‌ها
جعفری نام 15فیلم را در بخش بلند داستانی اعلام کرد که ۷ فیلم به بخش کودک، ۷ فیلم به بخش نوجوان و یک فیلم به‌صورت مشترک به هر دو بخش تعلق دارد. در میان نام کارگردانان حاضر در جشنواره 4نام از بقیه در رسانه‌ها بیشتر دیده شده اند: رهبر قنبری، فریدون نجفی، آرش معیریان و منوچهر هادی. 4انیمیشن، که یکی ساخته هوش مصنوعی است، در جشنواره به نمایش درخواهد آمد. جعفری در این‌باره اذعان کرد: «امسال در حوزه انیمیشن ضعف‌های زیادی داریم، چون احتمالا نهادهای سرمایه‌گذار کمتر سرمایه‌گذاری کرده‌اند. ضمن اینکه با وجود هوش مصنوعی ما هنوز نسبت خودمان را با آن تعیین نکرده‌ایم، اما به هر حال باید حتی به خطا کاری می‌کردیم تا نسبت خودمان را با هوش مصنوعی روشن کنیم.» جعفری در جایی از صحبت‌هایش از رویه نمایش فیلم‌های اکران‌شده در دوره‌های پیشین جشنواره انتقاد کرد، اما همین امسال فیلم اکران‌نشده «کوچ» که در جشنواره فجر سال گذشته نمایش داده شده، در میان 15فیلم بخش بلند داستانی حضور دارد.
چند نکته
اضافه شدن جوایز فنی با رویکرد توجه به عوامل فنی فیلم‌ها
تجهیز کاخ جشنواره و تمرکز همه بخش‌های جشنواره در آن
قطعی نبودن وضعیت حضور مهمانان خارجی با توجه به وضعیت پروازها
اصرار برخی نمایندگان رسانه‌ها به برگزاری جشنواره در شهری دیگری جز اصفهان جای تعجب داشت؛ مگر جشنواره کن یا ونیز یا برلین هر سال در یک شهر برگزار می‌شود؟
خارج از حرف‌های نشست این را بنویسیم که در سال ۲۰۰۷، گونتر کینستلر، که پیش‌تر از برگزارکنندگان جشنواره بین‌المللی فیلم فرانکفورت بود، اظهار کرد اگرچه امروزه جشنواره‌های فیلم کودک بیش از هر زمان دیگری وجود دارند، احتمال اینکه فیلمی بتواند راه خود را به‌سوی مخاطبان جوان در سینماها یا صفحه‌های تلویزیون پیدا کند، به میزان چشمگیری کاهش یافته است. این واقعیت نشان می‌دهد که صرف برگزاری جشنواره به سینمای کودک و نوجوان کمک نمی‌کند.
