گزارش
زندگی دوباره برای موبایل های مُرده
گزارش میدانی از بازار تعمیرات تلفن همراه که روزهای شلوغی را پشت سر می‌گذارد
سحر جعفریان عصر | روزنامه‌نگار
مشتریان قبلی در حال چانه‌زنی برای گرفتن تخفیف هستند که مشتریان بعدی از راه می‌رسند. تا ساعاتی پس از غروب که کرکره همه مغازه‌های تعمیرات تخصصی گوشی‌های همراه حوالی خیابان‌های جمهوری و حافظ، پایین کشیده شود، مشتریان همینطور می‌آیند و می‌روند. آنها این روزها از سر جهش‌های عجیب و غریب قیمت گوشی‌های هوشمند همراه، راهی این بازار می‌شوند تا با راست و ریس‌کردن گوشی‌های قدیمی، خراب، خاموش یا سوخته خود در یکی از مغازه‌ها و پای میز یکی از تعمیرکاران آن به نوعی سود کنند.
مادربردهای سوخته و باتری‌های خراب
بورسشان در محدوده خیابان‌های جمهوری و حافظ، حوالی مراکز اصلی خرید و فروش انواع گوشی‌های همراه است؛ مغازه‌های پرتعداد و اغلب کوچکی که میانشان چند میز و پیشخوان بلند دیده می‌شود. هر میز و پیشخوان در اجاره تعمیرکاران یا همان تکنیسین‌های تعمیر موبایل است. روی هر میز و پیشخوان، ده‌ها وسیله از پیچ‌گوشتی، انبر قاب‌بازکن، لوپ‌های سه‌چشمی (میکروسکوپ سه‌لنزی) تا گیره جداکننده ال‌سی‌دی و هویه، گرد 2گوشی واشده، نمایان است. پشت‌شان نیز تعمیرکاران متخصص، تمام هوش و حواس خود را برای عیب‌یابی و روبه‌راه‌کردن گوشی‌های گوناگون همراه به‌کار بسته‌اند. جملاتی که بین تعمیرکاران و مشتریان رد و بدل می‌شوند با کمی تفاوت در انتخاب برخی کلمات، تقریبا یکسان و مشابه هم هستند: «داداش، باتری با وضعیت 70درصد رو باید عوض کنم؟»، «مدار آنتنش خرابه؛ برای همین شماره نمی‌گیره»، «ایراد از مادربرد شه»، «قطعاتش نیست تو بازار؛ اگرم باشه فیکه» و «اینجوری که قیمت تعمیرش بیشتر از قیمت خریدش می‌شه!». جمله آخر را خسرو مرداخانی، مشتری تازه وارد به تکنیسین شماره 3یکی از مغازه‌های تعمیر تخصصی گوشی‌های همراه می‌گوید و ادامه می‌دهد: «سلطان یا تخفیف بده یا یه طوری سرهمش کن که برام بصرفه.» تکنیسین، فرصت چانه‌زنی ندارد؛ او باید تا قبل از غروب، کار تعمیر 2گوشی همراه را که از هفته گذشته دست گرفته به پایان برساند. برای همین، به گفتن «قیمت رو با تخفیف گفتم»، بسنده می‌کند.
تابستان، عید تکنیسین‌های موبایل است
اوضاع مقابل پیشخوان تکنیسین شماره یک نیز چنین است. مشتری هجدهم فراخوانده می‌شود: «خب، گوشی‌تون رو بدید، ببینم». کمی بعد از بررسی فنی گوشی، ذره‌بین چشمی را از چشم راستش برمی‌دارد تا آب پاکی را بریزد روی دست مشتری هجدهم و صاحب گوشی: «آفتابه خرج لحیمه داداش... با پول تعمیرش می‌تونی یه گوشی دست دوم سالم بخری...دیگه اختیار با خودته؛ تعمیر کنم یا گوشی در حد نو بهت بدم یا اینکه اصلا می‌خوای ببر چند جا دیگه هم نشون بده.» شرایط تعمیر برای هر گوشی همراه متفاوت است؛ از برند و مدل گوشی، نوع ایراد، اقلام و قطعات تعویضی تا زمان تحویل. از این رو، به‌گفته تکنیسین شماره یک که محمد عبداللهی نام دارد، برندهای معروف، مدل‌های به‌روز و همچنین گوشی‌هایی با تعمیرپذیری دشوار و قطعات کمیاب یا بدون گارانتی، گران‌تر تعمیر می‌شوند:«10، 11سال پیش دنبال کار بودم که یهو برای اولین‌بار، قیمت موبایل چند برابر شد. همون موقع یکی از دوستام گفت تعمیر موبایل یاد بگیر که از این به بعد، کارش بازار داره... .» در ادامه، عبداللهی لابه‌لای صحبت‌هایش بر چند نکته تأکید می‌کند؛ اوج سرشلوغی‌هایشان فصل تابستان است، به‌طور میانگین روزی یک تا ۲ مشتری برای تعمیرات تخصصی گوشی همراه به آنها مراجعه می‌کند و ۵ تا ۱۰ مشتری هم برای تعمیرات معمولی گوشی همراه دارند.
تعمیر، در حد ساخت
در مغازه‌ای دیگر، مشتری مرد جوانی است که با ته لهجه‌شهرستانی، سعی در چانه‌زنی دارد؛ چانه‌زنی نه بر سر قیمت که بر سر زمان تحویل: «زودتر آماده نمی‌شه؟ خداوکیلی یه هفته نمی‌تونم بدون گوشی اینترنت‌دار سر کنم. سخته... .» تکنیسین از بالای عینک ذره‌بینی‌اش نگاهی به مشتری جوان می‌اندازد: «تو که اینقد سختته خب برو یه گوشی بخر.» و اصغری حالا سعی در توضیح عجله‌اش دارد:«نگهبان شیفت شب تولیدی‌ام. بدون گوشی اینترنت‌دار نمی‌تونم بیدار بمونم. چایی و سیگار هم علاجم نیست...فقط گوشی اینترنت‌دار...اگه پول داشتم که حتمی یکی از اون گوشی خفنا می‌خریدم تا هم خودم خلاص و هم شما خلاص.» تکنیسین، تحت‌تأثیر توضیح او می‌گوید: «برای اینکه گوشیت رو زود تعمیر کنم باید خودمم شیفت شب کار کنم، اینجوری دستمزدش بیشتر می‌شه‌ها!» سینا اقبالی، تکنیسین کنار‌دستی، تکه‌های کهنه چسب نواری که دور قاب گوشی مشتری، ورآمده را می‌کند: «گوشی قدیمیه ولی قابل تعمیره. قطعاتش رو دارم. سر جمع، تعویض باتری و ردیف‌کردن سی‌پی‌یوش (پردازنده) 3و نیم میلیون براتون آب می‌خوره.» مشتری، زنی میانسال است:«قطعاتی که دارید اصله یا متفرقه‌ان؟» اقبالی، کوتاه و رک و راست پاسخ می‌دهد: «منم به اسم اصل می‌خرم؛ بقیه‌اش بستگی به شانس شما داره.» مشتری میانسال که از جست‌وجوی تعمیرکار موبایل در آدرس‌های اینترنتی و نشانی‌های محیطی دور و نزدیک خسته است، چاره‌ای جز اعتماد به آقای اقبالی و اقبال خود نمی‌بیند: «قاب فابریک هم براش دارید؟ آخه دیگه با چسب هم نمی‌شه قابشو نگه داشت.» اقبالی، سری به تأیید تکان می‌دهد و همزمان، هزینه تعمیر گوشی مشتری بعدی را اعلام می‌کند: «ناقابله قربان؛ 9میلیون...گوشی‌تون حسابی نو شد.»
رکوردداران تعمیر؛ باتری، نمایشگر و پردازنده
احسان، متخصص تعمیر گوشی‌های همراه یک برند معروف است و مشتریانش در شبکه‌های اجتماعی، او را با نام «احسان سیب» می‌شناسند. شلوغی میز کارش خبر از شلوغی سر هم می‌دهد: «این برند رو می‌خری باید پای لرزش هم بشینی دیگه. تعمیر ال‌سی‌دی گوشیت حدود 6میلیون درمیاد... تازه، مادربردش هم ایراد داره...نگا؛ این نقطه‌های نور روی صفحه گوشیت رو می‌بینی....» اینها را به مشتری که دختری نوجوان است، می‌گوید و پی می‌گیرد: «خرید و فروش راکده و واردات هم صفر. برای همین، دنبال نوی قطعات اصلی این مدل اصلا نگرد که نیست. هر کی گفت اورجینالش رو داره، دروغه، اگرم مادربردش برای تعمیر باشه نزدیک 50میلیون قیمت داره... الان توی بازار فقط فیکشون هست؛ فیک های‌کپی و فیک داغون.» دیگر تکنیسین آن مغازه، مهدی توکلی است که تلفنی مشتری راه می‌اندازد:«بله، خدمات سیار و تو محل هم داریم...گوشی‌تون چیه...از کی خاموشه...پسورد هم داره...باشه، پس آدرس‌تون لطفا... . » بلافاصله، شماره همراه دوستش را می‌گیرد:«...آدرسش رو اس‌ام‌اس کردم برات. تا نیم ساعت دیگه اونجا باشی‌ها.» توکلی از عیب و ایرادهای رکورددار موبایل می‌گوید: « باتری، تاچ و نمایشگر و مادر برد، بیشترین میزان خرابی رو دارن که باعث مراجعه مشتری‌ها می‌شه. کم‌هزینه‌ترین تعمیر برندهای معمولی بازار برای باتریه که معمولا با توجه به برند گوشی بین یک میلیون و 500هزار تومان تا 4، 5میلیون تومنه. پرهزینه‌ترین هم برای مادربرده؛ از 5تا بیشتر از 10میلیون تومن.» تأیید تمام گفته‌ها و شنیده‌های تعمیرکاران بازار، همین خبری است که چند روز پیش محمدرضا رمضان، رئیس اتحادیه فروشندگان تلفن همراه و لوازم جانبی تهران اعلام کرد: «با توجه به افزایش قیمت موبایل در ماه‌های گذشته، 80درصد مردم به‌جای خرید موبایل، گوشی خود را تعمیر می‌کنند.»
در همینه زمینه :
