گزارش
آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای؛ طلبه‌پروری در تراز حوزه انقلابی
روایت شیوه آموزشی آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای؛ از پژوهش و ارائه تا نقد علمی و تربیت طلبه انقلابی
از حجره‌ای کوچک در مدرسه فیضیه قم، جایی که تنها چندده طلبه گرد هم می‌آمدند، تا کلاسی که شمار شاگردانش از هزار نفر عبور کرد. روایت شاگردان آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای تصویری از یک مسیر علمی و آموزشی ترسیم می‌کند؛ مسیری که در آن، تدریس فقه و اصول با مطالعه، تحقیق، ارائه و نقد طلبه‌ها همراه بود.
حجت‌الاسلام محمدجواد قاسمی، از شاگردان ایشان از سال‌های حضور در این جلسات می‌گوید؛ از سادگی و پرهیز از تشریفات تا شیوه‌ای که تلاش داشت طلبه‌ها را از شنونده صرف به پژوهشگر و ارائه‌دهنده تبدیل کند.
سادگی و گمنامی
آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای در کنار تحصیل، تدریس در حوزه را برای حلقه‌ای محدود از طلبه‌ها آغاز کرد.
جلسات اولیه در یکی از حجره‌های مدرسه فیضیه قم برگزار می‌شد و در سال۱۳۸۹ تنها ۲۰ تا ۳۰طلبه در آن حضور داشتند.
برنامه درس ایشان به‌صورت عمومی اعلام نمی‌شد و طلبه‌ها خبر جلسات را دهان‌به‌دهان منتقل می‌کردند.
رفت‌وآمد ایشان در قم بدون تشریفات ویژه بود و حتی در حرم حضرت معصومه(س) نیز در آن دوره با سهولت بیشتری حضور می‌یافتند.
سبک تدریس و ویژگی‌های علمی
تدریس ایشان بر پایه مطالعه و یادداشت‌های قبلی بود. ابتدا مطالب را توضیح و سپس متن کتاب را شرح می‌دادند.
نوآوری در مباحث علمی و پرهیز از بحث مقلدانه از ویژگی‌های درس ایشان است.
ایشان از طلبه‌ها می‌خواستند درباره یک مسئله فقهی تحقیق کنند و پس از حدود 2هفته، نتیجه را در کلاس ارائه دهند.
در برخی جلسات، به‌جای تدریس، ارائه طلبه‌ها را می‌شنیدند و نقد می‌کردند.
طلبه‌ها علاوه بر ارائه شفاهی، باید نتیجه تحقیقات خود را به‌صورت مکتوب نیز تحویل می‌دادند.
پرورش طلبه‌های باسواد و انقلابی
به روایت شاگردان، دغدغه اصلی آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای تربیت طلبه‌هایی باسواد، دانشمند و انقلابی بود.
این شیوه باعث می‌شد طلبه صرفا شنونده درس نباشد و شخصا مطالعه، تحقیق، ارائه و پاسخگویی به نقد را تجربه کند.
با افزایش تعداد شاگردان، آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای 2گروه علمی در زمینه فقه و اصول تشکیل دادند تا تحقیقات طلبه‌ها بررسی و ارزیابی شود.
از ۲۰نفر تا بیش از 1000نفر
۱۳۸۹
۲۰ تا ۳۰شاگرد
۱۳۹۴
حدود ۴۰۰شاگرد
۱۴۰۳
بیش از 1000شاگرد
با افزایش جمعیت، جلسات از 2اتاق دفتر رهبری در قم به حسینیه امام منتقل شد.
حتی با شلوغ شدن کلاس، تکلیف‌دادن و تأکید بر مطالعه و تحقیق متوقف نشد.
مدارس و مراکز فقهی
در ادامه فعالیت‌های علمی، چند مدرسه و مرکز فقهی تحت اشراف ایشان در قم شکل گرفت؛ از جمله:
مدرسه علی بن موسی‌الرضا(ع)
مدرسه شمس‌الشموس
مدرسه قائم(عج)
مرکز پژوهشی فقه‌الرضا(ع)
پایان جلسات درس
۱۳۹۸: جلسات به‌دلیل کرونا مجازی شد و پس از پایان همه‌گیری نیز غیرحضوری ماند.
۱۴۰۳: آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای در نخستین روز سال تحصیلی، تعطیلی جلسات درس را اعلام کردند.
تلاش شاگردان برای ازسرگیری کلاس‌ها به نتیجه نرسید.
ایشان علت این تصمیم را به‌صورت رسمی اعلام نکردند و تحلیل‌های مطرح‌شده در محافل طلبگی درباره انگیزه اخلاقی این تصمیم صرفا برداشت شاگردان است.
وقار و پرهیز از نسبت‌های خانوادگی
وقار و متانت از ویژگی‌های برجسته آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای است.
ایشان شخصیت خود را بر نسبت خانوادگی یا نسبت استاد و شاگردی بنا نمی‌کردند.
در کلاس، فضای درس کاملا علمی بود و از خاطرات یا حاشیه‌های مربوط به خانواده نیز سخنی مطرح نمی‌شد.
استناد ایشان به آثار علمای دیگر، ازجمله کتاب «انوار الاصول» آیت‌الله مکارم شیرازی نمونه‌ای از این رویکرد است.
منبع: فارس
