از طنز سیاه و جهانهای فروپاشیده تا دوستی، تنهایی و رازهای خانوادگی
۱۳چهره متفاوت ادبیات در ویترین بوکر۲۰۲۶
جایزه بوکر۲۰۲۶ با معرفی فهرست بلند ۱۳رمان، تصویری متنوع از ادبیات داستانی امروز ارائه میکند؛ فهرستی که از طنز تلخ و روایتهای سوررئال تا دیستوپیا، درام خانوادگی، ادبیات گوتیک و داستانهای جنایی را دربرمیگیرد.
مری بیرد، رئیس هیأت داوران امسال معتقد است شاهکارهای ادبی از فرمولهای تکراری پیروی نمیکنند. بهگفته او، فهرست امسال شگفتیهایی دارد؛ آثاری خندهدار، تکاندهنده، تاریک، جادویی و رازآلود که خواننده را به جهانهایی متفاوت میبرند.
این رمانها از نظر جغرافیایی نیز گستردهاند؛ خواننده از بیمارستانی در مکزیکوسیتی به سواحل پساآخرالزمانی بریتانیا، از دربار گمنام قرونوسطایی به زندانی جادویی در ترکیه و از خیابانهای جامائیکا به شهرهای آمریکا میرود.در «سایه شیء» نوشته کلوئی آریجیس، فلورا در بیمارستان با زن سالخوردهای که مجموعهای از اسباببازیهای قدیمی دارد دوست میشود و به کشف حقیقت میرسد. «سوویتزی» اثر کلاین، سفر مدیری بازنشسته به کلینیک مرگ خودخواسته در زوریخ را با طنزی سیاه روایت میکند و درباره معنای هویت پرسش میسازد.
«هلن هیچکجا» نوشته مککنا گودمن، رمانی سورئال درباره استادی رسواشده است که پس از فروپاشی زندگیاش به روستا پناه میبرد. ام.جان هریسون در «پایان همهچیز» جهانی پادآرمانشهری را تصویر میکند که در آن زبالهگردی در سواحل بریتانیا همزمان با فروپاشی جامعه و هجوم بیگانگان است.
مارلون جیمز در «ناپدیدشدگان» به جامائیکای اواخر قرن بیستم بازمیگردد و پرونده قتل یک بازیگر تئاتر و پیامدهای آن را بررسی میکند. «کیسه سیاه» نوشته لوک کنارد، هجویهای دانشگاهی درباره بازیگری است که یک ترم را در کیسهای سیاه میگذراند.
در «نوسازی»، نخستین رمان کنان اورهان، ساخت یک حمام به ایجاد درگاهی جادویی به زندانی واقعی در ترکیه منجر میشود؛ داستانی درباره تبعید و آزادی. ربکا پری در نخستین رمانش، «باشد که به پادشاه غذا دهیم»، زندگی پادشاهی بیمیل در قرونوسطی را به زندگی موزهداری امروزی پیوند میزند.
«خانه نخل» اثر گوئندولین رایلی، زندگی 2دوست قدیمی و گفتوگوهایشان درباره تنهایی را دنبال میکند. الیزابت استرات در «چیزهایی که هرگز نمیگوییم» سراغ معلمی معمولی در ماساچوست میرود که با انزوا دستوپنجه نرم میکند.داگلاس استوارت در «جانِ جان» داستان فارغالتحصیلی جوان را روایت میکند که به زادگاه خفقانآورش بازمیگردد و با شرم و خشونتی قدیمی روبهرو میشود. «تمام آن سگها» نوشته جامل وایت، داستان 2خلافکار در غرب دوبلین است که میان خشونت و کشش عاطفی گرفتار میشوند. «زندهشکافها» اثر میسوری ویلیامز نیز رمانی گوتیک درباره شهری رو به زوال، استادان شیاد، مادران بدرفتار و تنشهای متعدد است.
نویسندگان این فهرست از جامائیکا، مکزیک، ترکیه، انگلستان، اسکاتلند، ایرلند و آمریکا آمدهاند. «ناپدیدشدگان» با ۶۰۰صفحه طولانیترین و «هلن هیچکجا» با ۱۴۰صفحه کوتاهترین اثر این فهرست است. داگلاس استوارت و مارلون جیمز، 2برنده بوکر، نیز در این جمع حضور دارند. ام.جان هریسون ۸۱ساله و جامل وایت ۲۸ساله، بهترتیب یکی از مسنترین و جوانترین چهرههای فهرست هستند.
منبع: The Booker Prizes