نفت ۱۰۵دلاری، کابوس انتخاباتی آمریکا

بهزاد رنجبر | روزنامه‌نگار

قیمت نفت در حالی بالای ۱۰۰دلار باقی ماند که نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه نفت خاورمیانه بازار انرژی را تحت فشار قرار داده است. بهای هر بشکه نفت برنت روز جمعه ابتدا تا نزدیکی ۱۱۰دلار بالا رفت، اما در ادامه عقب‌نشینی کرد و در نهایت روی ۱۰۴دلار و ۶۱سنت بسته شد.  بازار نفت در هفته گذشته تحت‌تأثیر همزمان چند اتفاق قرار گرفت؛ از تشدید درگیری نظامی میان ایران و آمریکا تا افزایش ناامنی در مسیر باب‌المندب و دریای سرخ. در همین حال، پیشروی نیروهای حوثی یمن و تصرف مواضع راهبردی در نزدیکی باب‌المندب‌ و حمله به خط لوله راهبردی شرق ـ غرب عربستان، نگرانی‌ها درباره امنیت مسیر انتقال نفت عربستان را افزایش داده است.

فدرال رزرو تحت فشار 
مشکل بعدی به سیاست پولی آمریکا مربوط می‌شود. فدرال رزرو در شرایط عادی باید برای مقابله با تورم، نرخ بهره را بالا نگه دارد یا حتی افزایش دهد. اما اگر همزمان افزایش قیمت انرژی باعث کاهش رشد اقتصادی و مصرف شود، بالا بردن نرخ بهره می‌تواند فشار بیشتری به اقتصاد وارد کند. اکنون این مسئله اهمیت بیشتری پیدا کرده است، چون تورم آمریکا در‌ ماه اوت به 4/3درصد رسیده و تورم هسته نیز در همین‌ ماه  3/0درصد افزایش یافته است. به همین دلیل، بازارها احتمال افزایش نرخ بهره در نشست پیش‌‌روی فدرال رزرو را بالا برده‌اند. 

نفت گران، بنزین گران
اولین اثر افزایش قیمت نفت برای اقتصاد آمریکا در پمپ‌بنزین‌ها دیده می‌شود. آمریکا اگرچه به صادرکننده خالص نفت تبدیل شده و نسبت به دهه‌های گذشته وابستگی بسیار کمتری به نفت خارجی دارد، اما قیمت سوخت در این کشور همچنان به قیمت جهانی نفت وابسته است.
قاعده کلی بازار آمریکا نشان می‌دهد افزایش هر ۱۰دلار قیمت نفت خام می‌تواند در نهایت حدود ۲۴سنت به قیمت هر گالن بنزین اضافه کند، البته به شرط ثابت بودن سایر عوامل بازار.ماندگاری نفت بالای ۱۰۰دلار فقط خبر بدی برای رانندگان آمریکایی نیست؛ هزینه حمل‌ونقل، تولید و جابه‌جایی کالا نیز افزایش پیدا می‌کند و بخشی از این هزینه‌ها به قیمت کالاها و خدمات منتقل می‌شود.

خطر بزرگ‌تر: کاهش قدرت خرید
مشکل اصلی برای اقتصاد آمریکا از جایی آغاز می‌شود که افزایش قیمت انرژی باعث شود خانوارها پول بیشتری برای بنزین و سوخت بپردازند و در مقابل، پول کمتری برای خرید کالا، رستوران، سفر و سایر خدمات داشته باشند.
فدرال رزرو بوستون در بررسی شوک نفتی اخیر می‌گوید افزایش شدید قیمت نفت معمولا از یک طرف، هزینه‌های اقتصاد را بالا می‌برد و از طرف دیگر، قدرت خرید واقعی مصرف‌کنندگان را کاهش می‌دهد؛ ترکیبی که می‌تواند رشد اقتصادی را تحت فشار قرار دهد. 
به زبان ساده، نفت گران برای آمریکا می‌تواند همزمان 2اثر داشته باشد: تورم بیشتر و مصرف کمتر. این همان وضعیتی است که اقتصاددانان از آن با عنوان خطر «رکود تورمی» یاد می‌کنند.

 نفت گران در آستانه انتخابات
انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا قرار است در نوامبر۲۰۲۶ برگزار شود.‌در چنین شرایطی، افزایش قیمت بنزین و رشد هزینه زندگی می‌تواند به یک موضوع سیاسی بسیار حساس تبدیل شود. گزارش‌های اخیر نیز نشان می‌دهد افزایش هزینه‌های زندگی و جنگ با ایران به کاهش محبوبیت دونالد ترامپ آسیب زده و نگرانی درباره تورم به یکی از محورهای مهم فضای انتخاباتی تبدیل شده است. ترامپ حتی گفته است جنگ با ایران بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای پایان خواهد یافت؛ موضوعی که نشان می‌دهد رابطه میان جنگ، قیمت نفت و فضای سیاسی آمریکا تا چه اندازه به هم گره خورده است.هرچه نفت بیشتر بالای ۱۰۰دلار باقی بماند، فشار سیاسی بر دولت آمریکا نیز بیشتر می‌شود؛ زیرا اثر آن مستقیما در هزینه رفت‌وآمد، حمل‌ونقل و قیمت بسیاری از کالاها دیده می‌شود.