اتحاد علیه انحصار دلار

بهزاد رنجبر| روزنامه‌نگار

هجدهمین اجلاس بریکس در دهلی‌نو در حالی برگزار شد که رهبران این گروه درباره تقویت تجارت، سرمایه‌گذاری، پرداخت‌های فرامرزی، امنیت انرژی و اصلاح ساختار اقتصادی جهان گفت‌وگو کردند. حضور مسعود پزشکیان، ولادیمیر پوتین و شی جین‌پینگ در این نشست اهمیت اقتصادی بریکس را بیشتر کرده است.یکی از مهم‌ترین محورهای اقتصادی اجلاس، افزایش استفاده از ارزهای ملی در تجارت میان اعضا ‌ست. بریکس در سال‌های اخیر به‌دنبال ایجاد ارتباط میان سامانه‌های پرداخت اعضا بوده و هند و برزیل نیز سامانه‌های بزرگ پرداخت سریع خود را در این مسیر مطرح کرده‌اند. سامانه UPI هند بیش از ۵۵۰میلیون کاربر و Pix‌برزیل بیش از ۱۷۰میلیون کاربر دارد و 2کشور به‌دنبال توسعه پیوندهای فرامرزی این زیرساخت‌ها هستند.‌البته این رویکرد به‌معنای ایجاد یک پول مشترک یا حذف فوری دلار نیست. آنچه اکنون پیگیری می‌شود استفاده بیشتر از ارزهای محلی و ایجاد گزینه‌های متنوع‌تر برای پرداخت و تسویه تجارت است.

پیشنهادهای اقتصادی ایران
مسعود پزشکیان در نشست تجاری بریکس تلاش کرد‌ ‌ پیشنهادهای ایران را به موضوعات اجرایی و اقتصادی این گروه گره بزند. رئیس‌جمهور‌ پیشنهاد ایجاد شرکت بیمه اتکایی بریکس با سرمایه اولیه ۱۰میلیارد دلار را مطرح کرده است؛ شرکتی که هدف آن پوشش ریسک پروژه‌های بزرگ زیرساختی و انرژی و افزایش اعتماد بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری میان کشورهای عضو است.‌پزشکیان همچنین بر افزایش استفاده از ارزهای ملی در تجارت اعضا تأکید کرده است.‌پیشنهاد ایران از این جهت اهمیت دارد که یکی از موانع اصلی اجرای پروژه‌های بزرگ در کشورهای عضو بریکس فقط کمبود منابع مالی نیست، بلکه ریسک‌های سیاسی، ارزی و تجاری نیز مانع سرمایه‌گذاری می‌شود. ‌پزشکیان همچنین بر کاهش موانع تجاری، تسهیل تجارت فرامرزی و حرکت بریکس از تجارت مواد خام به سمت زنجیره‌های تولید و ارزش مشترک تأکید کرده است.

وزیر اقتصاد چه می‌گوید؟
سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز بریکس را یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های همکاری اقتصادی ایران دانسته و بر موضوعاتی مانند تأمین مالی توسعه، همکاری بانکی و مالی، تسهیل تجارت و سرمایه‌گذاری، بازار انرژی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و پیمان‌های پولی تأکید کرده است.

تأمین مالی، محور مهم دیگر بریکس
در کنار تجارت و پرداخت، تأمین مالی پروژه‌های توسعه‌ای نیز یکی از محورهای اصلی همکاری بریکس است. بانک توسعه جدید بریکس یا NDB از مهم‌ترین ابزارهای این گروه محسوب می‌شود و تاکنون حدود ۴۳میلیارد دلار برای پروژه‌های زیرساختی و توسعه پایدار تأمین مالی تصویب کرده است.‌ایران نیز در حال پیگیری عضویت در این بانک است. 

زنجیره تأمین و انرژی
هند به‌عنوان رئیس دوره‌ای بریکس توسعه زنجیره‌های تأمین و همکاری در حوزه لجستیک را در دستور کار قرار داده است. هدف آن کاهش آسیب‌پذیری تجارت جهانی در برابر بحران‌های سیاسی و اختلال در حمل‌ونقل و افزایش اتصال میان اقتصادهای عضو عنوان شده است.

جنگ در خاورمیانه؛ نگرانی اقتصادی بریکس
همزمان با مباحث اقتصادی، تحولات خاورمیانه نیز در اجلاس مورد توجه قرار گرفت. شی جین‌پینگ گفت چین آماده همکاری با دیگر اعضای بریکس برای کمک به برقراری صلح و ثبات در خاورمیانه و خلیج‌فارس است. ‌ ولادیمیر پوتین نیز  بر نقش رو به رشد اقتصادهای نوظهور بر اقتصاد جهان تأکید کرد و‌  بریکس را بستری برای توسعه همکاری اقتصادی میان اعضا دانست‌.