گزارش
راز شکست سپرهای دفاعی مقابل موشک‌های ایرانی
6 دلیل فنی دشواری رهگیری موشک‌های ایران توسط سامانه‌های پدافندی دشمن
ساسان شادمان | روزنامه‌نگار
رهگیری موشک‌های بالستیک ایرانی این روزها به یکی از اصلی‌ترین چالش‌های نیروهای نظامی ایالات متحده در پایگاه‌هایش در منطقه خاورمیانه تبدیل شده است. از سوی دیگر معضل کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر را نیز باید امری جدی و مهم تلقی کرد. مسئله اصلی در ناتوانی سامانه‌های پدافندی آمریکا در تقابل با موشک‌های ایرانی را می‌توان در 3واژه ساده بیان کرد: «سرعت، مانور و تعداد». وقتی این 3عامل با تنوع موشک‌ها و حملات ترکیبی همراه شوند، حتی شبکه‌های پیشرفته‌ای مانند تاد و پاتریوت با مسئله بسیار پیچیده‌تری روبه‌رو می‌شوند. اینجا 6دلیل فنی را در این خصوص آورده‌ایم.
مانورپذیری بیشتر کلاهک‌ها در مرحله نهایی
نسل‌های قدیمی‌تر عمدتا مسیر بالستیک قابل‌پیش‌بینی‌تری داشتند. برخی موشک‌های جدید ایران از کلاهک‌های مانورپذیر استفاده می‌کنند. هرچه هدف پس از ورود مجدد به جو بتواند مسیر خود را بیشتر تغییر دهد، محاسبه نقطه برخورد و تعیین راه‌حل رهگیری دشوارتر می‌شود.
سرعت بسیار زیاد و کوتاه‌شدن زمان تصمیم‌گیری
موشک بالستیک در بخش‌هایی از پرواز با سرعت چند برابر صوت حرکت می‌کند، درنتیجه زنجیره کشف، تشخیص، محاسبه مسیر، تصمیم و درنهایت شلیک موشک رهگیر باید در مدت بسیار کوتاهی انجام شود. ترکیب سرعت بالا با مانورپذیری یکی از چالش‌های اصلی سامانه‌های دفاع موشکی محسوب می‌شود.
کاهش هشدار پیش از شلیک
استفاده از پرتابگرهای متحرک، تأسیسات زیرزمینی و موشک‌های آماده‌شونده در زمان کوتاه‌تر می‌تواند فرصت هشدار پیش از شلیک را کاهش دهد. هرچه هشدار اولیه دیرتر باشد زمان واکنش سامانه‌های دفاعی نیز کمتر می‌شود. منابع تحلیلی سال‌هاست پرتابگرهای متحرک و تأسیسات زیرزمینی ایران را یکی از عوامل دشوارکننده شناسایی پیش از شلیک می‌دانند.
شلیک تعداد زیادی موشک در یک بازه کوتاه
یکی از مهم‌ترین چالش‌ها کیفیت یک موشک نیست، بلکه تعداد اهداف همزمان است. برای نمونه، در حمله یکم اکتبر۲۰۲۴ ایران بیش از ۱۸۰موشک بالستیک شلیک کرد. چنین موج‌هایی ظرفیت رادارها، شبکه فرماندهی و به‌خصوص موجودی موشک‌های رهگیر را تحت فشار قرار می‌دهند.
تنوع خانواده‌های موشکی ایران
ایران مجموعه بزرگی از موشک‌های کوتاه‌برد، میان‌برد، سوخت جامد و مایع و مدل‌هایی با مشخصات پروازی متفاوت دارد. در ارزیابی مرکز بین‌المللی مطالعات راهبردی (CSIS) به‌روزشده در ژوئن۲۰۲۶، زرادخانه موشکی ایران بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین زرادخانه موشکی خاورمیانه توصیف شده است. پدافند درنتیجه با یک «هدف» روبه‌رو نیست و باید برای مجموعه‌ای از اهداف متفاوت آماده باشد.
حملات چندلایه و ترکیب تهدیدها
چالش برای شبکه پدافندی زمانی بیشتر می‌شود که موشک‌های بالستیک همزمان با موشک‌های کروز یا پهپادها وارد منطقه شوند. حمله آوریل۲۰۲۴ ایران نمونه‌ای از این حمله ترکیبی بود: حدود ۱۷۰پهپاد، ۳۰موشک کروز و ۱۲۰موشک بالستیک. این وضعیت بار پردازشی و تصمیم‌گیری شبکه دفاع هوایی و موشکی را افزایش می‌دهد.
در همینه زمینه :
