وقتی تاریخ مانند رمان روایتمیشود
اگر انقلاب روسیه همیشه برایتان مجموعهای از نامهای پیچیده، تاریخهای خشک و تحلیلهای ایدئولوژیک بوده، «اکتبر؛ داستان انقلاب روسیه» نوشته چاینا میهویل میتواند نگاهتان را کاملاً تغییر دهد. نویسنده که بیشتر با رمانهای خیالپردازانهاش شناخته میشود، این بار سراغ یکی از مهمترین رخدادهای قرن بیستم رفته و آن را نه مانند یک کتاب دانشگاهی، بلکه همچون داستانی پرتعلیق روایت کرده است؛ داستانی که هر صفحهاش بوی بحران، امید، خیانت و تصمیمهای سرنوشتساز میدهد.
میهویل روایت خود را از انقلاب فوریه۱۹۱۷ آغاز میکند و خواننده را قدمبهقدم تا انقلاب اکتبر همراه میسازد؛ دورانی که روسیه در کمتر از یک سال از امپراتوری تزاری به نخستین حکومت سوسیالیستی جهان تبدیل شد. در این مسیر، شخصیتهایی چون لنین، تروتسکی، کرنسکی و کورنیلوف نه به شکل اسطوره یا کاریکاتور، بلکه بهعنوان انسانهایی با تردیدها، اشتباهها و جاهطلبیهایشان تصویر میشوند.
امتیاز بزرگ کتاب، زبان روایی و پرکشش آن است. میهویل از دل انبوه اسناد تاریخی، روایتی ساخته که هم برای مخاطب تازهکار قابل فهم است و هم برای علاقهمندان تاریخ جذابیت فراوان دارد. بسیاری از منتقدان بینالمللی نیز تأکید کردهاند که او بهجای غرقشدن در جدالهای ایدئولوژیک، بر خودِ رخدادها، تنشها و امکانهای تاریخی تمرکز کرده و همین موضوع کتاب را خواندنیتر کرده است.
البته «اکتبر» ادعای بیطرفی مطلق ندارد. میهویل با همدلی به آرمانهای انقلاب نزدیک میشود، اما همزمان از تراژدیها و پیامدهای بعدی آن نیز غافل نیست. نتیجه اثری است که بیش از آنکه بخواهد حکم صادر کند، خواننده را دعوت میکند تا خود درباره یکی از بحثبرانگیزترین انقلابهای تاریخ بیندیشد.
ترجمه روان سعید درودی و انتشار آن توسط نشر دمان، فرصتی مناسب فراهم کرده تا فارسیزبانان نیز این روایت پرهیجان از سال۱۹۱۷ را بخوانند؛ کتابی که نشان میدهد گاهی تاریخ از بسیاری از رمانها هیجانانگیزتر است.
نشر دمان این کتاب 672صفحهای را به بهای 590هزار تومان منتشر کرده است.