روایت خبر

‌جولانی، تروریست هوشمندی که سیاست بلد است
مصاحبه احمد الشرع، رئیس حکومت فعلی سوریه با شبکه الجزیره، مبنی بر عدم‌ورود به لبنان و نداشتن عزم برای جنگ و مجادله با رژیم صهیونیستی بیانگر تغییری بنیادین در رویکرد راهبردی دمشق است؛ رویکردی که در آن «بقای سیاسی» بر «بازیابی حاکمیت ارضی» اولویت پیدا کرده است.
بخش اول: هراس از ایران و پیامدهای درگیری با لبنان
ترس از واکنش مستقیم تهران: مهم‌ترین عامل عقب‌نشینی سوریه از درگیری با لبنان، هراس از ورود مستقیم ایران به میدان است. ایران با شبکه‌ای از پایگاه‌ها، مستشاران و تسلیحات راهبردی، توانایی هدف‌گیری زیرساخت‌های کلیدی و حتی ثبات دولت مرکزی را دارد.
شکنندگی امنیت داخلی: دولت سوریه همچنان با چالش‌های امنیتی متعدد در داخل مواجه است و باز کردن جبهه جدید با حزب‌الله، دولت را درگیر بحرانی غیرقابل کنترل می‌کند که ممکن است به فروپاشی نهادهای نظامی بینجامد. ازجمله می‌توان به موضوع قسد و علویان اشاره کرد.
منطقه‌ای شدن درگیری: تشدید تنش با لبنان، سایر گروه‌های مورد حمایت ایران در منطقه را نیز وارد معادله خواهد کرد. ورود عراق نیز یکی از گزینه‌هاست.
بخش دوم: عادی‌سازی امنیتی با اسرائیل در چارچوب دستورات آمریکا
پذیرش صریح «عدم‌نفع از جنگ»: سوریه به‌صراحت اعلام کرده که درگیری با اسرائیل هیچ سودی برایش ندارد و این به‌معنای پایان سیاست تقابل نظامی سال‌های اخیر است.
توافق امنیتی تحت نظارت آمریکا: چارچوب اصلی این راهبرد، توافقی امنیتی است که با هماهنگی و دستورات واشنگتن پیش می‌رود و اسرائیل را در امنیت کامل مرزی قرار می‌دهد.
چشم‌پوشی از بازگشت جولان اشغالی: در این معادله، جولان اشغالی و سایر مناطق تحت کنترل اسرائیل در داخل سوریه هرگز به حاکمیت دمشق بازنمی‌گردد.
تبدیل مناطق اشغالی به منطقه حائل: پیشنهاد اصلی سوریه تبدیل جولان و مرزهای تحت اشغال به «منطقه حائل» است؛ راهکاری که به‌معنای پذیرش وضع موجود و پایان مناقشه بر سر حاکمیت ارضی است.
سیاست «مدیریت بحران از راه دور»: دمشق آگاهانه سیاست «عدم‌تحریک» را در پیش گرفته و ترجیح داده تحولات لبنان را از فاصله‌ای امن رصد کند تا مبادا دامنگیری جنگ به داخل خاک سوریه کشیده شود و حکومتش زیر سؤال برود.

بن‌بست ترامپ: 3 راه، 3 شکست
اگر از نگاه یکی از مهم‌ترین اندیشکده‌های سیاست خارجی آمریکا به جنگ با ایران بنگریم، تصویری متفاوت از آنچه مقام‌های کاخ سفید در رسانه‌ها ترسیم می‌کنند دیده می‌شود. مایکل فرومن، رئیس شورای روابط خارجی آمریکا معتقد است ترامپ در برابر 3مسیر دشوار قرار گرفته است: تشدید جنگ، تنش‌زدایی یا ادامه وضعیت «نه جنگ، نه صلح». اما از نگاه او، هیچ‌یک از این گزینه‌ها پیروزی قاطعی برای واشنگتن به همراه ندارد.‌گسترش حملات نظامی نه‌تنها تسلیم ایران را تضمین نمی‌کند، بلکه می‌تواند منطقه را به سمت یک جنگ فراگیر سوق دهد، جنگی که زیرساخت‌های انرژی، برق و آب‌شیرین‌کن‌های کشورهای حاشیه خلیج‌فارس را نیز در معرض نابودی قرار خواهد داد. حتی سناریوهایی مانند ورود نیروهای زمینی آمریکا یا ترور مقامات ارشد ایران نیز فاقد دستاورد راهبردی است، چراکه تجربه نشان داده ایران توان جایگزینی سریع فرماندهان و تداوم جنگ را دارد. در مقابل، تنش‌زدایی نیز از نگاه این تحلیلگر به‌معنای عقب‌نشینی آمریکا، تضعیف اعتبار امنیتی واشنگتن و پذیرش واقعیت‌های جدید در تنگه هرمز است. بر همین اساس، ترامپ فعلا به حفظ وضعیتی میان جنگ و مذاکره رضایت داده است؛ شرایطی که در آن حملات محدود، دیپلماسی، آتش‌بس‌های شکننده و نااطمینانی در بازار انرژی همزمان ادامه پیدا می‌کنند و آینده این رویارویی همچنان در هاله‌ای از ابهام است.

‌ هریس جای ترامپ بود، جنگ نمی‌شد؟
کامالا هریس‌ جانشین بایدن بود و درواقع ادامه‌دهنده دولت او، ولی نباید فراموش کرد که زمزمه‌های جنگ‌های نظامی علیه ایران از ماه‌های آخر سال2024 در فضای رسانه‌ای پیچیده بود و حتی شایعه شده بود که در این زمینه میان اعضای دولت بایدن و تیم انتقالی دولت ترامپ در ماه‌های آخر ریاست‌جمهوری او جلساتی برگزار شده بود. همچنین باید دقت داشت عبور از خط‌قرمزهای اصلی برای امکان‌پذیرساختن جنگ‌های گسترده علیه ایران چون شهادت سیدحسن نصرالله، دبیرکل پیشین و محبوب این جریان در کنار سقوط ناگهانی اسد در زمان دولت بایدن کلید خوردند؛ تحولاتی شتابان در خاورمیانه که خبر از طرح یا اقدام بزرگی می‌دادند. به‌نظر بسیاری از کارشناسان و حتی شهید لاریجانی، برای جنگ 12روزه از سال‌ها پیش برنامه‌ریزی شده بود. باید دقت داشت که موضوعات ایران، چین و روسیه در حوزه‌های کلان‌راهبردی آمریکا دسته‌بندی می‌شوند و ماجراجویی نظامی ترامپ علیه ایران را نمی‌توان تنها در محدوده شخصیت نامتعارف او دانست. می‌توان انتظار داشت نامزدهای جانشینی ترامپ حتی با شعارهای پرطمطراق برای پایان جنگ به‌منظور جذب آرا، به کارزار گسترده اقتصادی و نظامی ترامپ علیه ایران با هدف فرسایشی‌کردن وضعیت اجتماعی، اقتصادی و نظامی داخل کشور در درازمدت ادامه دهند.

راز تکرارهای ترامپ 
یک سؤال؛ اگر ترامپ واقعا مطمئن بود همه حرفش را باور کرده‌اند، چرا مجبور شد یک جمله را بیشتر از 100بار تکرار کند؟
یعنی چه؟ آمارها نشان می‌دهد از ابتدای جنگ، ترامپ ۱۰۶‌بار گفته «ایران شکست خورده»، ۹۵ بار گفته «ایران نابود شده»، ۸۸ بار از «نزدیک‌بودن توافق» حرف زده و ۷۵ بار هم تأکید کرده‌ که «تنگه هرمز باز است».
این اعداد اتفاقی نیست.
در جنگ، هر طرف سعی می‌کند فقط در میدان نبرد پیروز نشود، بلکه ذهن مردم، متحدها و حتی بازارهای مالی را هم با خودش همراه کند. برای همین، هر جا احساس کند یک موضوع می‌تواند برایش دردسرساز بشود، همان نقطه را مدام تکرار می‌کند.
مثلا چرا اینقدر روی «شکست ایران» تأکید می‌شود؟ چون اگر افکار عمومی آمریکا به این نتیجه برسد که جنگ نتیجه مشخصی نداشته یا هزینه‌های زیادی روی دست واشنگتن گذاشته، فشار روی دولت بیشتر می‌شود. پس باید مدام روایت «پیروزی» تکرار ‌شود.
یا چرا مرتب از «نزدیک‌بودن توافق» صحبت می‌کنند؟ چون این پیام را القا ‌کند که فشارهای آمریکا جواب داده و ایران در آستانه پذیرفتن خواسته‌های واشنگتن است؛ حتی اگر مذاکرات هنوز به نتیجه نرسیده باشد.
اما شاید مهم‌ترین بخش ماجرا، تنگه هرمز باشد. تکرار جمله «تنگه هرمز باز است» فقط یک خبر نیست؛ یک پیام اقتصادی محسوب می‌شود. اگر شرکت‌های کشتیرانی، بیمه‌ها و بازار نفت احساس کنند این مسیر ناامن است، قیمت انرژی و هزینه حمل‌ونقل جهانی می‌تواند جهش پیدا کند، بنابراین آمریکا تلاش می‌کند این تصور را ایجاد کند که کنترل اوضاع از دستش خارج ‌ این آمارها یک نکته را یادآوری می‌کنند؛ در جنگ‌های امروز، فقط تعداد موشک‌ها مهم نیست؛ تعداد دفعاتی که یک روایت تکرار می‌شود هم خودش یک داده قابل تحلیل است. گاهی از روی اینکه یک طرف روی چه موضوعی بیشترین تأکید را دارد، می‌شود فهمید دقیقا نگران چه چیزی است و می‌خواهد ذهن مخاطب را به کدام سمت هدایت کند.

خنجر یمنی
 پاسخ بی‌سابقه انصارالله به حملات عربستان؛ از هدف قرار‌دادن تأسیسات نفتی و پایگاه‌های هوایی تا تهدید کشتیرانی و انرژی سعودی

موج حملات موشکی و پهپادی
  بیش از ۵ انفجار شهر جیزان را لرزاند.
  تأسیسات نفتی شرکت آرامکو در منطقه صنعتی جیزان هدف قرار گرفت.
  انفجارهایی در شهر بندری ینبع و شهر ضمد گزارش شد.
  پایگاه هوایی خمیس مشیط و منطقه حی المطار در نزدیکی فرودگاه ملک عبدالله از اهداف حملات اعلام شدند.
  در پی این حملات، پروازهای فرودگاه جده به حالت تعلیق درآمد.
  وزارت دفاع یمن: پدافند هوایی این کشور با شلیک به‌سمت جنگنده‌های عربستان، آنها را فراری داده و مانع از ورودشان به آسمان یمن شده است.

تدابیر امنیتی عربستان
  منابع رسانه‌ای از ممنوعیت عکاسی و انتشار تصاویر مراکز و تأسیسات حساس در عربستان خبر دادند.

حمله به زیرساخت‌های انرژی و کشتیرانی
  سخنگوی نیروهای مسلح یمن اعلام کرد 2نفتکش سعودی ENCELIA  و LAYLA در یک عملیات ویژه هدف قرار گرفته‌اند.
  خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع کشتیرانی گزارش داد دست‌کم ۹‌کشتی پس از اعلام محاصره دریایی عربستان از سوی انصارالله، از عبور از تنگه باب‌المندب منصرف شده‌اند.
  فرمانده نیروهای دفاع ساحلی یمن: تصمیم ممنوعیت کشتیرانی برای دشمن سعودی بلافاصله از بعد‌از‌ظهر دوشنبه به اجرا درآمد؛ با عربستان همان کاری را می‌کنیم که با دشمن صهیونیستی کردیم.

پیام‌های سیاسی و نظامی
  رسانه‌های یمنی، شدت عملیات اخیر را با حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در منطقه مقایسه و آن را بی‌سابقه توصیف کرده‌اند.
  نصرالله عامر، عضو شورای‌عالی سیاسی انصارالله: «حجم و سطح ضربات گذشته را فراموش کنید؛ این‌بار شرایط کاملا متفاوت است.»
  محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی انصارالله: «حمله به بندر الحدیده به‌معنای آغاز جنگی فراگیر میان یمن و عربستان است.»
  خلیل الحیه، رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس: از یمن، لبنان، عراق و ایران که با خون و سلاح خود، کنار ما ایستادند تشکر می‌کنیم.

هشدار به آمریکا
  مشاور رئیس شورای‌عالی سیاسی در صنعا هشدار داد: «اگر آمریکا در تجاوز علیه یمن مشارکت کند، کشتی‌ها، پایگاه‌ها و شرکت‌های آمریکایی در هر نقطه‌ای با موشک‌های یمنی هدف قرار خواهند گرفت.»