تولد امید در دل تاریکی

«بندر فِیلی» تازه‌ترین رمان ترجمه شده از بختیار علی، نویسنده برجسته کرد عراقی، با ترجمه روان و دقیق مریوان حلبچه‌ای، اثری است که تاریخ، اسطوره و رنج انسان را در روایتی شاعرانه و تکان‌دهنده به هم پیوند می‌زند.
 این رمان که نشر ثالث آن را منتشر کرده، داستان کودکی را روایت می‌کند که در بند اعدامیان یکی از زندان‌های بغداد چشم به جهان می‌گشاید؛ کودکی که نامش «بندر» است و از همان لحظه تولد، سرنوشتش با تراژدی کردهای فِیلی عراق گره می‌خورد.
بختیار علی در این رمان، صرفاً به بازگویی یک واقعه تاریخی نمی‌پردازد، بلکه با زبانی سرشار از تصویر، استعاره و خیال، به کاوش در مفاهیمی چون هویت، تبعید، حافظه، عشق، خشونت و امید می‌پردازد.
 بندر، بیش از آنکه یک شخصیت داستانی باشد، نماد نسلی است که در میان جنگ، سرکوب و تبعید متولد شده اما همچنان رؤیای زندگی و آزادی را در دل خود حفظ کرده است. روایت، مدام میان واقعیت و خیال حرکت می‌کند؛ ویژگی آشنای آثار بختیار علی که مرز میان رمان، افسانه و فلسفه را از میان برمی‌دارد.
یکی از مهم‌ترین نقاط قوت «بندر فیلی»، شخصیت‌پردازی عمیق و فضاسازی کم‌نظیر آن است. نویسنده با خلق شخصیت‌هایی به‌یادماندنی و صحنه‌هایی فراموش‌نشدنی، تصویری انسانی از قربانیان تاریخ ارائه می‌دهد؛ تصویری که مخاطب را وادار می‌کند فراتر از سیاست، به سرنوشت انسان بیندیشد. 
در این میان، ترجمه مریوان حلبچه‌ای نیز نقشی تعیین‌کننده در انتقال موسیقی زبان و لحن شاعرانه نویسنده به فارسی داشته است.
این رمان را می‌توان اثری درباره مقاومت انسان در برابر فراموشی دانست؛ داستانی که هرچند از دل یکی از تاریک‌ترین دوره‌های تاریخ عراق برمی‌آید، اما در نهایت ستایشی از قدرت زندگی و کرامت انسان است. «بندر فیلی» برای علاقه‌مندان ادبیات معاصر خاورمیانه، رمان‌های فلسفی و روایت‌های تاریخی، تجربه‌ای متفاوت و تأثیرگذار خواهد بود؛ کتابی که پس از پایان آخرین صفحه نیز ذهن خواننده را برای مدت‌ها رها نمی‌کند.