شوک جدید به بازار نفت

‌بهزاد رنجبر | روزنامه‌نگار

اختلال در فعالیت بندر فجیره امارات درصورت تداوم می‌تواند یکی از مهم‌ترین شوک‌های ژئوپلیتیکی سال‌های اخیر را به بازار جهانی انرژی وارد کند و همچنین   منجر به عبور قیمت نفت از مرز 100دلار شود.‌ براساس گزارش مؤسسه اچ‌اف‌آی (HFI) ‌ پس از حمله موشکی به 2نفتکش، فعالیت بندر فجیره متوقف شده براین اساس ‌ روزانه حدود ۶میلیون بشکه نفت از چرخه عرضه ‌ حذف خواهد شد.
 اگر توقف فعالیت فجیره ادامه پیدا کند، پیامدهای آن تنها به کاهش صادرات نفت امارات محدود نخواهد بود.

چرا تعطیلی فجیره مهم است؟
برخلاف اغلب بنادر نفتی کشورهای عربی که در داخل خلیج‌فارس قرار دارند، فجیره تنها بندر بزرگ امارات در ساحل دریای عمان و خارج از تنگه هرمز است. همین ویژگی باعث شده طی 2دهه گذشته میلیاردها دلار برای تبدیل آن به یکی از مهم‌ترین مراکز تجارت انرژی جهان سرمایه‌گذاری شود.‌امارات برای کاهش وابستگی خود به تنگه هرمز، خط لوله ابوظبی– فجیره را احداث کرد؛ خط لوله‌ای که امکان انتقال میلیون‌ها بشکه نفت خام را بدون عبور از تنگه هرمز فراهم می‌کند.‌

شوک به قیمت نفت
اگر فعالیت این بندر برای مدت قابل توجهی متوقف شود، نخستین اثر آن کاهش عرضه واقعی نفت در بازار جهانی خواهد بود. بازار نفت طی سال‌های اخیر با مازاد عرضه گسترده مواجه نبوده و حذف چند میلیون بشکه در روز می‌تواند تعادل عرضه و تقاضا را به سرعت برهم بزند. در چنین شرایطی معامله‌گران معمولا پیش از آنکه کمبود واقعی رخ دهد، قیمت‌ها را افزایش می‌دهند. به همین دلیل حتی چند روز اختلال نیز می‌تواند قیمت نفت برنت و وست‌تگزاس را با جهش قابل توجهی روبه‌رو کند.

افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی
فجیره یکی از بزرگ‌ترین مراکز سوخت‌رسانی به کشتی‌ها در جهان محسوب می‌شود.‌هزاران کشتی تجاری و نفتکش سالانه در این بندر سوختگیری می‌کنند. توقف فعالیت آن به‌معنای انتقال عملیات سوخت‌رسانی به بنادر دیگر، افزایش زمان سفر کشتی‌ها و بالا رفتن هزینه حمل‌ونقل دریایی خواهد بود. این موضوع تنها بازار نفت را تحت‌تأثیر قرار نمی‌دهد بلکه هزینه حمل کالا در بسیاری از مسیرهای تجاری آسیا، اروپا و آفریقا را نیز افزایش می‌دهد.