انفجار قیمت در بازار نفت

رضا کربلایی | روزنامه‌نگار

بازار جهانی نفت در ۲۴ساعت گذشته بار دیگر تحت‌تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی قرار گرفت و قیمت‌ها با یکی از بزرگ‌ترین جهش‌های روزانه خود در هفته‌های اخیر روبه‌رو شدند. تشدید درگیری میان آمریکا و ایران، حملات متقابل و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، بار دیگر «ریسک ژئوپلیتیک» را به مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده قیمت نفت تبدیل کرده است.
به گزارش همشهری، پس از انتشار اخبار مربوط به حملات جدید و لغو مجوزهای مرتبط با صادرات نفت ایران از سوی آمریکا، قیمت نفت خام برنت و وست‌تگزاس اینترمیدیت جهش کرد و بهای نفت برنت به محدوده ۷8 دلار و نفت آمریکا به حدود ۷۳ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین سطح در حدود 2هفته اخیر محسوب می‌شود.

تنگه هرمز در کانون نگرانی‌ها
عامل اصلی افزایش قیمت‌ها، نگرانی از اختلال در جریان صادرات نفت از تنگه هرمز است؛ مسیری که بخش قابل توجهی از نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کند. گزارش‌ها از حمله به چند شناور تجاری در این آبراه حکایت دارد و همین موضوع موجب شده معامله‌گران بار دیگر احتمال اختلال در عرضه جهانی نفت را در قیمت‌ها لحاظ کنند.

بازگشت ریسک به بازار
تحلیلگران معتقدند بازار تا چند روز قبل تصور می‌کرد ریسک‌های ژئوپلیتیکی در حال کاهش است، اما تحولات جدید باعث شده ریسک دوباره به قیمت نفت بازگردد؛ چراکه هرگونه تشدید تنش در تنگه هرمز می‌تواند نوسانات بازار را افزایش دهد و قیمت‌ها را در کوتاه‌مدت تحت فشار صعودی قرار دهد.

پالایشگاه‌ها  برنده موقت بحران
درحالی‌که افزایش قیمت نفت معمولا هزینه پالایشگاه‌ها را بالا می‌برد، شرایط فعلی بازار وضعیت متفاوتی ایجاد کرده است. به‌دلیل عرضه نسبتا فراوان نفت خام و همزمانی آن با تقاضای بالای فرآورده‌های نفتی، حاشیه سود پالایشگاه‌ها به شکل محسوسی افزایش یافته است. کارشناسان معتقدند این وضعیت احتمالا موقتی خواهد بود.

بازارهای مالی زیر سایه نفت
رویترز گزارش داد: افزایش قیمت نفت تنها بازار انرژی را تحت‌تأثیر قرار نداد. نگرانی از پیامدهای تورمی رشد قیمت انرژی باعث افت شاخص‌های بورس در بازارهای جهانی شد درحالی‌که سهام شرکت‌های بزرگ نفت و انرژی با استقبال مواجه شد. همزمان، سرمایه‌گذاران سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی را دنبال می‌کنند.

نوسان ادامه دارد
اگرچه برخی نهادهای بین‌المللی معتقدند افزایش تولید و بازگشت تدریجی عرضه می‌تواند در ماه‌های آینده فشار نزولی بر قیمت نفت وارد کند، اما تحولات ۲۴ساعت گذشته نشان داد ریسک‌های ژئوپلیتیکی همچنان مهم‌ترین متغیر بازار هستند و می‌توانند در مدت کوتاهی مسیر قیمت‌ها را تغییر دهند. بازار جهانی نفت بار دیگر وارد مرحله‌ای از نوسان شدید شده است. تشدید تنش‌های خاورمیانه، نگرانی درباره امنیت تنگه هرمز، افزایش قیمت نفت و واکنش سریع بازارهای مالی نشان می‌دهد معامله‌گران بیش از هر زمان دیگری تحولات سیاسی را دنبال می‌کنند. در شرایط کنونی، هر خبر تازه از منطقه می‌تواند جهت حرکت قیمت نفت را تغییر دهد و بازار انرژی را وارد موج جدیدی از بی‌ثباتی کند.

مکث
لغو دوباره معافیت نفتی ایران
وزارت خزانه‌داری آمریکا همزمان با شروع تنش با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که مجوز عمومی صادرشده برای فروش نفت و محصولات پتروشیمی ایران را با مجوز جدیدی جایگزین کرده است. مجوز جدید وزارت خزانه‌داری آمریکا به طرف‌ها اجازه داده ظرف حداکثر ۱۰روز به تمامی معاملاتی که قبلا تحویل و فروش نفت خام، محصولات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی با منشأ ایرانی را مجاز می‌کرد پایان دهند. بر این اساس آمریکا هیچ‌گونه معامله جدید ازجمله خرید یا بارگیری نفت خام، محصولات پتروشیمی یا فرآورده‌های نفتی با منشأ ایرانی را مجاز نمی‌شمارد. همزمان عربستان سعودی با اعمال کاهش شدید در قیمت نفت خام اصلی خود برای خریداران آسیایی، برای نخستین‌بار از زمان آغاز جنگ قیمت‌ها در سال ۲۰۲۰، محصولات خود را با تخفیف به فروش می‌رساند.