راهنمای سلامت در روزهای داغ تشییع

آرش نهاوندی | روزنامه‌نگار

همزمان با پیش‌بینی افزایش دمای هوا در روزهای برگزاری مراسم وداع و تشییع پیکر رهبر شهید ایران و حضور میلیونی مردم، رعایت توصیه‌های پیشگیری از گرمازدگی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. کارشناسان هشدار می‌دهند گرمازدگی، اگر بموقع تشخیص داده و درمان نشود، می‌تواند آسیب‌های جدی به قلب، مغز و سایر اندام‌های حیاتی وارد کند. به همین دلیل، متولیان نظام سلامت از مردم خواسته‌اند با رعایت توصیه‌های پیشگیرانه، این مراسم باشکوه را با حفظ سلامت خود و اطرافیان همراه کنند.

پیشگیری مهم‌تر است 
در کنار توصیه‌های پزشکی اورژانس، متخصصان طب ایرانی نیز برای کاهش احتمال گرمازدگی و عوارض ناشی از گرما، راهکارهایی را پیشنهاد می‌کنند. علیرضا یارقلی، متخصص طب سنتی در این‌باره می‌گوید: «پیشگیری از گرمازدگی بسیار مهم‎تر از درمان آن است. نوشیدن آب کافی به‌ویژه زمان حضور در فضای باز و گرمای هوا یکی از مهم‌ترین راهکارهای حفظ تعادل حرارت بدن است. استفاده از لباس‌های گشاد و نخی و کلاه لبه‎دار هم در این شرایط توصیه می‌شود.»

برای سر‌درد چه کنیم؟ 
یارقلی با اشاره به بروز سردرد ناشی از گرمازدگی هم بیان می‌کند: «برای کاهش سردردهای ناشی از گرما بوییدن گلاب یا اسپری‌کردن گلاب خنک روی صورت، پیشانی و جلوی‌گردن از توصیه‎های شناخته‌شده طب ایرانی است که بسیاری از افراد از آن احساس آرامش و خنکی می‎کنند.» البته این متخصص تأکید می‌کند که این تدابیر، جایگزین درمان پزشکی در گرمازدگی شدید نیستند و درصورت بروز تب بالا، کاهش هوشیاری، تشنج یا علائم شدید مراجعه فوری به پزشک و تیم‌های اورژانس حاضر در محل ضرورت دارد.

آب بنوشید و در آفتاب نمانید
به‌گفته سعید مهرسروش، معاون آموزشی اورژانس استان تهران به همشهری گرمازدگی زمانی رخ می‌دهد که دمای بدن از ۴۰درجه سانتی‌گراد فراتر برود و در توضیح بیشتر عنوان می‌کند: «در این شرایط مکانیزم‌های دفاعی بدن مختل و در مراحل شدید، ممکن است تعریق کاهش یابد یا متوقف شود.» او به مردم توصیه می‌کند که در طول مراسم مایعات کافی بنوشند و تا حد امکان از مسیرهایی تردد کنند که کمتر در معرض تابش مستقیم آفتاب باشند. افرادی هم که دچار احساس گرمازدگی، سرگیجه یا ضعف می‌شوند، باید سریعاً به محل‌های امن، پایگاه‌های اورژانس یا چادرهای امدادی مراجعه کنند.

نوشیدنی‌های پیشنهادی
یارقلی به توصیه‌های طب ایرانی برای کاهش عوارض گوارشی گرمازدگی هم اشاره و عنوان می‌کند: « آب سیب طبیعی ترش و شیرین، دمنوش خنک سیب یا به و همچنین خیسانده تخم بارهنگ یا بالنگو همراه مقدار کمی گلاب، از نوشیدنی‎های مناسب این دوران به شمار می‎روند. می‌توان این نوشیدنی‌ها را تهیه کرد و در زمان حضور در مراسم هم از آن نوشید.» 

اگر کسی گرمازده شد، این اقدامات را انجام دهید
معاون آموزشی اورژانس تهران به مردم توصیه می‌کند که درصورت مشاهده فردی که دچار گرمازدگی شده ، ابتدا خونسردی خود را حفظ و او را به محیطی خنک منتقل کنید. درصورت امکان لباس‌های اضافی او را کاهش دهند، آب به‌صورت اسپری روی بدن او بپاشند و با بادزدن ملایم به خنک‌شدن بدن او کمک کنند. اگر دسترسی مستقیم به تیم‌های اورژانس حاضر در محل هم وجود نداشت، با شماره ۱۱۵ تماس بگیرند و توصیه‌های لازم را به‌صورت تلفنی دریافت کنند. مهرسروش همچنین به شرایط ازدحام جمعیت هم اشاره می‌کند و می‌گوید: «درصورت افزایش تراکم جمعیت، آرامش خود را حفظ کنید، همسو با جریان جمعیت حرکت کنید، دستان خود را جلوی قفسه سینه نگه دارید تا فضای کافی برای تنفس حفظ شود، از هل‌دادن دیگران خودداری کنید و اگر وسیله‌ای روی زمین افتاد، برای برداشتن آن خم نشوید.»‌

چه کسانی بیشتر در معرض خطرند؟
کودکان، سالمندان، زنان باردار، بیماران مبتلا به بیماری‎های قلبی یا ریوی 

علائم گرمازدگی 
ضعف و بی‌حالی، تهوع، استفراغ، سردرد، سرگیجه، پوست داغ و خشک، افت فشار خون و در مراحل شدیدتر تشنج و حتی مرگ