سفرسبز در متروی شیراز
توکنهای چندبارمصرف سالهاست در متروی شیراز جای بلیتهای کاغذی را گرفتهاند
محمود مولایی | روزنامهنگار
چند روزی است که یک تصویر از متروی شیراز در فضای مجازی دستبهدست میشود؛ تصویری از ژتون یا توکنی که بهجای بلیت کاغذی مورد استفاده قرار میگیرد . این اقدام که علاوه بر صرفهجویی قابل توجه در هزینههای چاپ و نگهداری، سرعت تردد در ایستگاههای متروی شیراز را افزایش داده، طرح جدیدی نیست و مدتهاست اجرایی شده است.
استفاده از 2نوع توکن
معاون بهرهبرداری سازمان حملونقل ریلی شهرداری شیراز با بیان اینکه طرح توکن در متروی شیراز مدتهاست اجرا میشود و موفق بوده به همشهری میگوید: «سیستم توکن مدت زیادی است در متروی شیراز فعال شده و با توجه به چندبارمصرفبودن، مزیتهای زیستمحیطی قابل توجهی دارد.» علیرضا گلزارتهرانی با بیان اینکه درحالحاضر 2نوع توکن تکسفره با رنگ خاکستری و توکن دوسفره با رنگ سبز در متروی شیراز استفاده میشود، میافزاید: «این توکنها بیشتر توسط مسافران موقت، گردشگران و افرادی که کارت بلیت ندارند مورد استفاده قرار میگیرد.»
جمعآوری توکنها در مخزن
توکنها قابل بازگشت به چرخه مصرف هستند. معاون بهرهبرداری سازمان حملونقل ریلی شهرداری شیراز با بیان اینکه قیمت فعلی توکن تکسفره 5600تومان است، عنوان میکند: «مسافران پس از تهیه توکن از طریق گیتهای اختصاصی وارد ایستگاه میشوند. این گیتها توکنخوان هستند و با استفاده از فناوری RFID، توکن را شناسایی و مسیر عبور را باز میکنند.» بهگفته گلزارتهرانی، توکنها پس از استفاده داخل مخزن گیت جمعآوری و دوباره وارد چرخه مصرف میشوند. او میافزاید: «در طول سال نیز فرایند شستوشو و آمادهسازی توکنها انجام میشود تا قابلیت استفاده دوباره برای شهروندان حفظ شود.»
کاهش تولید زباله
بهگفته معاون بهرهبرداری سازمان حملونقل ریلی شیراز، استفاده از توکن بهمنزله حذف کارت بلیت شهروندی نیست. گلزارتهرانی با بیان اینکه این طرح فقط برای بلیتهای تکسفره طراحی شده است، میگوید: «بلیتهای کاغذی معمولا یکبارمصرف هستند و پس از استفاده دور ریخته میشوند که این کار هزینه جمعآوری و بازیافت دارد و همچنین موجب تولید زباله در محیط مترو میشود، اما توکنها چندبارمصرف هستند و از این نظر به کاهش پسماند کمک میکنند.» گلزارتهرانی توضیح بیشتری میدهد و میگوید: «داخل توکنها آنتنهای RFID قرار دارد که امکان شارژ و استفاده دوباره از آنها را فراهم میکند.»
تجربههای جهانی
استفاده از توکن چندبارمصرف بهجای بلیتهای کاغذی در دنیا هم مرسوم است. در بسیاری از خطوط متروی تورنتو در کانادا و دهلی در هند این توکنها مورد استفاده قرار میگیرند که بعد از هر بار استفاده، مجدد وارد چرخه مصرف میشوند. حذف بلیت کاغذی کاهش پسماند شهری، کاهش هزینه چاپ و توزیع و استفاده چندباره از یک ژتون از مزیتهای این توکنها محسوب میشود.