لبنیات چقدر گران می‌شود؟

احمد‌میرخدایی | روزنامه‌نگار

‌قیمت شیر خام برای جبران هزینه دامداران با رشد 30درصدی به 60هزار و 500تومان افزایش یافت. همزمان به‌واسطه رشد حدود 30درصدی ماده اولیه صنعت لبنیات، حالا مردم باید منتظر اعلام قیمت‌های جدید محصولات لبنی باشند که از اول خرداد اعمال خواهد شد.‌به گزارش همشهری، این بار، تعیین قیمت لبنیات با یک تغییر بزرگ همراه بوده و مانند تجربه‌ای که قبلاً در بازار تخم‌مرغ اجرا شد، تعیین قیمت لبنیات به‌خود انجمن‌های لبنی واگذار شده است. واگذاری قیمت‌گذاری و تنظیم بازار تخم‌مرغ به تشکل‌های بخش خصوصی توانست هر دو طرف تولیدکننده و مصرف‌کننده را راضی نگه‌دارد اما با تشدید فشارهای اقتصادی، این فرایند به نارضایتی هر دو طرف انجامید.

چرا شیر خام گران شد؟
سید احمد مقدسی، رئیس انجمن صنفی گاوداران، دلیل اصلی افزایش قیمت شیر خام را در 3عامل خلاصه می‌کند: نرخ تورم سالانه، افزایش هزینه‌های تولید و آثار حذف ارز ترجیحی نهاده‌های دامی در زمستان گذشته. به‌عبارت‌دیگر، دامدار برای اینکه بتواند به تولید ادامه دهد، ناچار به افزایش قیمت شیر خام است.‌وابستگی صنعت غذای ایران به نهاده‌های وارداتی و تأثیر مستقیم نرخ ارز روی قیمت نهاده، عملاً نوسان هزینه تولید در صنعت غذا را افزایش داده است و بالا بردن قیمت محصول نهایی، تصمیم ناگزیر محسوب می‌شود.

افزایش قیمت محصولات لبنی
بعد از افزایش 30درصدی قیمت شیر خام، سؤال اصلی بازار این است که لبنیات چقدر گران می‌شود؟ صنایع لبنی می‌گویند رابطه مشخصی بین افزایش قیمت شیر خام و محصولات نهایی وجود دارد و به ازای هر یک درصد رشد قیمت شیر خام، میانگین قیمت محصولات لبنی حدود ۰.۷ درصد افزایش می‌یابد.‌با احتساب رشد ۳۰درصدی شیر خام، پیش‌بینی می‌شود لبنیات حدود ۲۱درصد گران شود؛ اما این رقم میانگین است و ممکن است برخی محصولات افزایش قیمت کمتر و برخی بیشتر تجربه کنند.‌نکته قابل‌توجه در تغییر قیمت اخیر لبنیات این است که این بار براساس تصمیم کارگروه امنیت غذایی، ‌ به‌جای اعلام قیمت مصوب ستاد تنظیم بازار، تشکل‌های مربوطه باید قیمت‌ها را با هماهنگی سازمان حمایت تعیین و از ابتدای خرداد اجرا کنند.‌این تصمیم حدود 2سال پیش در مورد تخم‌مرغ اجرا شد و تا قبل از تغییر سیاست‌های ارزی که نوسان هزینه تولید دامداری‌ها را به‌شدت بالا برد، نتایج خوبی داشت و تقریبا هر دو طرف تولیدکننده و مصرف‌کننده را راضی کرده بود؛ اما در یکی دو‌ماه اخیر به‌دلیل جهش هزینه‌ها، از یک‌سو قیمت تخم‌مرغ به‌شدت بالا رفته و منجر به نارضایتی مصرف‌کننده شده و از سوی دیگر این قیمت‌های بالا هنوز تناسبی با هزینه مرغدار ندارند و آنها نیز ناراضی هستند.

سناریوی افزایش قیمت لبنیات
با توجه به اینکه تنظیم بازار لبنیات به تشکل‌های بخش خصوصی واگذار می‌شود، به‌نظر می‌رسد‌ آنها نهایت تلاش خود را برای جبران هزینه‌های دامداری و صنایع لبنی و تضمین سود معقول آنها به‌کار خواهند گرفت؛ اما به‌واسطه تأثیر مستقیم قیمت اقلام لبنی مشمول قیمت‌گذاری سابق بر سبد کالابرگ، احتمال مدارای انجمن‌ها در افزایش قیمت این اقلام وجود دارد.‌با این حساب، امکان اینکه قیمت شیر و ماست کم‌چرب و پنیر یو اف از میانگین سایر محصولات لبنی کمتر‌ افزایش پیدا کند وجود دارد اما با بازی هوشمندانه تشکل‌ها، این عقب‌نشینی با افزایش شدیدتر قیمت در سایر محصولات لبنی جبران خواهد شد.‌نکته دیگر اینکه حضور سازمان حمایت در فرایند تعیین و اجرای قیمت‌های جدید، به کاهش شیب گرانی در محصولات لبنی کالابرگی کمک خواهد کرد و انجمن‌ها نیز برای جلوگیری از فشار افکار عمومی، نرخ‌های متعادل‌تری برای این اقلام تعیین خواهند کرد.