گزارش
گیر کرده در باتلاق
ترامپ در حالی برای تنگههرمز خطونشان میکشد که در باتلاق شکستهای خلیجفارس گرفتار شده است
علیرضا احمدی | روزنامهنگار
«شکستهای پیدرپی آمریکا در تنگه هرمز»؛ این روایتی است که این روزها به سوژه اصلی بسیاری از رسانهها و کارشناسان بینالمللی تبدیل شده و نشان میدهد دونالد ترامپ برخلاف لفاظیها و ادعاهای مختلف، همچنان بهعنوان اصلیترین شکست خورده پرونده تنگههرمز شناخته میشود. از زمان آغاز جنگ 40روزه تاکنون که ایران تسلط خود را بر تنگههرمز بهصورت ویژهای اعمال کرده، دولت آمریکا به شیوههای مختلفی برای گشودن این گره دست زده، اما نهتنها «هیچ» موفقیتی بهدست نیاورده، بلکه نگرانیهای جهانی درباره آینده بازار انرژی روزبهروز درحال افزایش است.
عقب نشینی مین روبها
روایت: محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و رئیس هیأت مذاکرهکننده ایران در اسلامآباد، در آخرین روزهای فروردینماه 1405، روایت جالب توجهی از شکست راهبرد آمریکا در مینروبی در تنگههرمز ارائه کرده که محورهای مهم آن را در ادامه میخوانید:
محور: ایران با تلاش آمریکا برای فعالیت مینروبها در منطقه بهشدت مقابله کرد.
شروع ماجرا: در بحبوحه درگیریها (بهویژه در تنگه هرمز)، دشمن قصد داشت با فرستادن مینروب اقدام به مینروبی کند.
موضع قاطع ایران: قالیباف در اسلامآباد اعلام کرد ارسال مینروب نقض آشکار آتشبس تلقی میشود و به هیأت آمریکایی در اسلامآباد هشدار داد اگر شناورهای مینروب آنها حتی ذرهای از موقعیت خود جلوتر بروند، قطعا مورد هدف و شلیک نیروهای ایرانی قرار خواهند گرفت.
نتیجه: این قاطعیت ایران در مذاکرات تا مرحله درگیری نظامی نیز ادامه یافت، اما در نهایت با عقبنشینی دشمن مواجه شد و توطئه آنها شکست خورد.
شکست درخواست ائتلاف جهانی
روایت: تلاشها و درخواستهای مستمر آمریکا برای تشکیل اتئلاف جهانی بهمنظور بازگشایی تنگه هرمز با شکست مواجه شد و کشورهای بسیاری درخواست آمریکا را رد کردند.
آلمان: دولت آلمان رسما اعلام کرد این نبرد آنها نیست و مشارکت نظامی در تنگه هرمز را رد کرد.
انگلیس: با وجود فشارهای زیاد، لندن تأکید کرد از حضور نظامی در تنگه هرمز حمایت نمیکند و وارد چنین جنگی نخواهد شد.
فرانسه: پاریس از اعزام نیروی نظامی برای مسدودسازی تنگه هرمز خودداری کرده و پیشنهاد ایجاد یک ماموریت دیپلماتیک و چندملیتی را پس از پایان درگیریها ارائه داده است.
ژاپن: دولت ژاپن نیز به صراحت اعلام کرد هیچ برنامهای برای اعزام کشتیهای جنگی خود به این منطقه
ندارد.
استرالیا: دولت استرالیا هم درخواست واشنگتن را نپذیرفت و تأکید کرد هیچ ناو جنگی به تنگه هرمز اعزام نخواهد کرد.
ایتالیا: رم نیز اعلام کرد که هیچ ماموریت دریایی قابل گسترش به تنگه هرمز را مورد بررسی قرار نمیدهد.
اتحادیه اروپا: اتحادیه اروپا نیز اعلام کرد از مشارکت در هرگونه ماموریت احتمالی در تنگه هرمز خودداری میکند.
یونان: سخنگوی دولت یونان رسما درخواستهای مربوط به پیوستن این کشور به ماموریتهای نظامی آمریکا در تنگههرمز را رد کرد.
کرهجنوبی: این کشور نیز حتی با وجود مورد خطاب قرار گرفتن مستقیم ازسوی ترامپ، پاسخی به درخواست حضور در ائتلاف نداد.
ناکامی طرح بیمه دریایی
روایت: طرح دولت آمریکا برای ارائه پوشش بیمهای به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز با شکست مواجه شد و هیچ شرکت کشتیرانی بزرگی از آن استقبال نکرد.
دلایل اصلی:
عدمپوشش جامع: این طرح بیمهای فاقد پوششدهی همه الزامهای امنیتی و ایمنی مورد نیاز برای عبور امن از منطقه پرخطر است.
ترجیح برنامههای جایگزین: شرکتهای کشتیرانی برنامههای بیمه دریایی کارآمدتر کشورهای دیگر را ترجیح میدهند.
ابهامهای اجرایی: کارگزاران بیمه معتقدند ساختار اجرایی این طرح ابهامهای فراوانی دارد و نتوانسته ریسکهای واقعی کشتیرانی در تنگه هرمز را پوشش دهد.
بیاعتمادی به تضمین امنیتی آمریکا: در شرایط کنونی تنشها، شرکتهای کشتیرانی بیش از هر چیز به «امنیت واقعی مسیر» اهمیت میدهند تا تضمینهای ادعایی آمریکا
پیام جهانی: بازار جهانی حاضر نیست تنها بر قدرت نظامی آمریکا تکیه کند و حتی متحدان واشنگتن ترجیح میدهند در وضعیت کنونی تجارت خود را کاهش دهند تا اینکه درگیر رقابت ژئوپلیتیکی شوند.
بازتاب بینالمللی: روزنامه «فایننشال تایمز» 26اردیبهشتماه گزارش داد که با وجود قراردادهای دولت آمریکا با 2شرکت بیمه، حتی یک کشتی نیز تاکنون تحت این توافقنامه بیمه نشدهاست.
فرار ناوشکنهای آمریکایی
روایت: فرار ناوشکنهای آمریکایی پس از شلیک هشدار نیروهای دریایی ایران، یکی دیگر از نمودهای شکست راهبردهای ترامپ در تنگههرمز بود.
زمان: 14اردیبهشتماه 1405
منطقه: حوالی بندر جاسک
آغاز درگیری:
درگیری از جایی آغاز شد که آمریکا یک نفتکش ایرانی را هدف قرار داد.
پس از این اقدام، نیروهای دریایی ایران با موشکهای کروز، پهپاد و هشدارهای رزمی به سمت ناوشکنهای آمریکایی واکنش نشان دادند.
اهداف:
1- ناوشکن یو اس اس تراکستون
2- ناوشکن یو اس اس میسون
3- ناوشکن یو اس اس رافائل پرالتا
نتیجه: با واکنش قاطع نیروهایمسلح ایران، ناوشکنهای آمریکایی مجبور به فرار از محدوده تنگههرمز شدند.
پیامها:
این درگیری نشان داد حتی پیشرفتهترین ناوشکنهای جهان نیز در تنگههرمز در تیررس آتش ایران قرار دارند.
ایران با تکیه بر تاکتیک «نبرد نامتقارن» هزینه حضور نظامی آمریکا را در منطقه افزایش دادهاست.
استفاده همزمان از موشک، پهپاد، مین و قایقهای تندرو قدرت دریایی دشمن را با فرسایش مواجه میکند.
عقبنشینی از پروژه آزادی
روایت: عقبنشینی ترامپ از عملیات موسوم به «پروژه آزادی» در تنگههرمز، آنهم در کمتر از 48ساعت، یکی دیگر از شکستهای واشنگتن در تنگههرمز بهحساب میآید.
آغاز: 14اردیبهشتماه
پایان: 15اردیبهشتماه
هدف اعلامی: بازگشایی مسیر کشتیرانی و اسکورت کشتیهای تجاری در برابر تهدیدها
ابعاد نظامی: اجرای طرح با حضور ناوشکنهای موشکانداز، بیش از ۱۰۰ فروند هواپیما و پهپاد مستقر در خشکی و دریا و ۱۵هزار نیروی نظامی
مشکلات عملیاتی: از ابتدا بسیاری از شرکتهای کشتیرانی و بیمهگران معتقد بودند آمریکا تضمین واقعی امنیتی ارائه نکرده است. با توجه به این هم بود که حتی پس از آغاز عملیات نیز حجم عبور کشتیها بسیار پایین ماند و صدها کشتی همچنان متوقف ماندند.
واکنش ایران: تهران هشدار داد هرگونه اسکورت نظامی را دخالت مستقیم تلقی میکند. نیروهای ایرانی با قایقهای تندرو، پهپاد و موشک در اطراف ناوشکنهای آمریکایی مانور دادند و چندبار تنش مستقیم ایجاد شد.
یک شکست دیگر: یکی از مهمترین مشکلات این پروژه ادعایی، ناتوانی آمریکا در تشکیل ائتلاف گسترده بود.
سرانجام:
تنها حدود ۳۶ساعت پس از آغاز رسمی «پروژه آزادی»، ترامپ آن را به بهانه «درخواست پاکستان» و «ادامه مذاکرات» متوقف کرد.
این پروژه نتوانست تنگه هرمز را بازگشایی کند.
بازار انرژی جهانی بیثبات ماند.
تحلیلگران این پروژه را نمونهای از محدودیت قدرت نظامی آمریکا در برابر جنگ نامتقارن و فشار ژئوپلیتیکی ایران ارزیابی کردند.
ناامیدی واشنگتن از پکن
روایت: دست رد پکن به سینه واشنگتن درباره درخواست مشارکت و همراهی در بازگشایی تنگههرمز از تازهترین شکستهای ترامپ در پرونده تنگههرمز است.
محور: موضوع تنگه هرمز از محورهای اصلی سفر روزهای اخیر دونالد ترامپ به چین بود.
رویکرد واشنگتن: پس از اوجگیری تنشها در منطقه تنگههرمز طی هفتههای اخیر، واشنگتن به این جمعبندی رسید که بدون همکاری پکن، بازگشایی تنگههرمز «نشدنی» است، چراکه چین بزرگترین خریدار نفت خلیجفارس و مهمترین مشتری نفت ایران است.
درخواست ترامپ از چین: رئیسجمهور آمریکا پیش از سفر به پکن، بارها اعلام کرد چین باید برای باز نگه داشتن تنگه نقش فعالتری ایفا کند. او حتی گفت امنیت مسیر انرژی «به نفع چین» است و پکن باید در بازگشایی مسیر کمک کند.
رویکردهای ترامپ در پکن:
وادار کردن پکن برای فشار بر تهران درباره تنگه هرمز
گرفتن حمایت سیاسی چین درباره بازگشایی تنگه هرمز
نتیجه:
1- مقامهای چینی تأکید کردند وضعیت تنگه هرمز راهحل نظامی ندارد.
2- شی جینپینگ مخالفت خود را با «نظامیسازی تنگه هرمز» اعلام کرد.
3- این موضع در واقع «رد دیپلماتیک درخواست آمریکا» بود.
4- پکن صرفا بر مذاکره و کاهش تنش تأکید دارد.
ماجرای باز و بسته شدن تنگه هرمز
روایت: اقدام ایران در بستن دوباره تنگه هرمز پس از ادعای ترامپ مبنی بر «حل شدن مشکل تنگه هرمز»، از مهمترین شکستهای رئیسجمهور آمریکا در ماجرای تنگههرمز بودهاست.
ماجرا از کجا آغاز شد؟
28فروردینماه: سیدعباس عراقچی، وزیر امورخارجه در توییتی اعلام کرد درپی اعلام آتشبس در لبنان، عبور و مرور کشتیهای تجاری از طریق تنگه هرمز «برای باقیمانده دوره آتشبس» آزاد اعلام میشود.
28فروردینماه: رئیسجمهور آمریکا بلافاصله طی پستی در «تروث سوشال» از این موضوع بهعنوان «باز شدن کامل تنگه» سوءاستفاده کرد.
28فروردینماه: رسانههای نزدیک به دولت آمریکا این اقدام را نشانه «عقبنشینی تهران» و «موفقیت فشار نظامی» واشنگتن القا کردند.
28فروردینماه: تعدادی از شناورهای غیرنظامی با هدایت ایران، از «کریدور لارک» عبور کردند.
29فروردینماه: سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیا(ص) طی بیانیهای، اعلام کرد بهدلیل بدعهدیهای مکرر آمریکا در اجرای توافقهای انجام شده، وضعیت تنگه هرمز به شرایط قبلی بازگشته و دوباره بسته شدهاست.
29فروردینماه: نیروی دریایی سپاه نیز اعلام کرد ادعاهای ترامپ درباره باز بودن تنگه هرمز اعتباری ندارد و شناورهای عبوری تنها باید از مرجع رسمی نیروی دریایی سپاه کسب اطلاع کنند.
عقبنشینی از تهدیدها
روایت: ترامپ در 2فروردینماه به ایران برای بازگشایی تنگه هرمز اولتیماتوم داد، اما در 19فروردینماه مجبور به پذیرش آتش بس شد، آنهم بدون بازگشایی تنگه هرمز.
ماجرا از کجا آغاز شد؟
2فروردینماه: ترامپ طی پستی در «تروث سوشال» به ایران 48ساعت برای بازگشایی تنگه هرمز فرصت داد و ادعا کرد درغیراین صورت، نابودی نیروگاههای ایران را از بزرگترین آنها آغاز میکند.
16فروردینماه: ترامپ بار دیگر ایران را تهدید کرد؛ «تنگه هرمز را باز کنید وگرنه در جهنم زندگی خواهید کرد». او همچنین هشدار داد «سهشنبه در ایران روز نیروگاهها و پلها خواهد بود».
19فروردینماه: دونالد ترامپ طی پستی در «تروث سوشال» با آتش بس در جنگ و مذاکره با ایران براساس پیشنهاد 10مادهای جمهوریاسلامی موافقت کرد.
اصل ماجرا:
عقبنشینی تحت فشار واقعیتهای میدان
هشدارهای ایران درباره پاسخ همهجانبه علیه کل شبکه انرژی منطقه
ناکامی در پیشبرد یک جنگ ترکیبی علیه ایران
افزایش نوسانها در بازار انرژی
آتش بس با ایران با وجود بسته ماندن تنگه هرمز
در همینه زمینه :
