«مون» در انتظار تأمین اعتبار برای لایروبی
راحلهعبدالحسینی ؛ روزنامهنگار
قنات «مون» اردستان یک قنات 2طبقه است که در هر طبقه آن آبی مستقل جریان دارد؛ بهگونهای که آب هیچیک از آنها به دیگری نفوذ نمیکند. این قنات تنها نمونه قنات 2طبقه جهان است که درسال ۱۳۹۵ در اجلاسیه استانبول بهعنوان بیستمین اثر ایران به ثبت جهانی رسید.فروردین 1405قسمتی از بدنه و دیواره طبقه بالایی قنات به طول 400متر بر اثر حرکات زمین و تردد وسایل نقلیه سنگین مانند ماشینآلات کشاورزی ریزش کرد و در نتیجه این ریزش، مسیر آب اراضی کشاورزی و باغهای اطراف مسدود شد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی اردستان با ذکر این توضیحات و با بیان اینکه جریان آب با لولهگذاری و پمپ هدایت شد تا به ساختار این قنات ارزشمند صدمه وارد نشود به همشهری گفت: «بدنه ریخته شده قنات با حضور کارشناس قنوات ترمیم و مسیر آب بعد از 20روز بازگشایی شد.»از دیدگاه کارشناسان، یکی از دلایل ریزش قنات لایروبی نشدن بموقع است. مجتبی پورشفیع در اینباره میافزاید: «ریزش فقط بهدلیل لایروبی نشدن نبود و حرکات زمین و تردد وسایل نقلیه سنگین هم در آن نقش داشت و لایروبی نشدن، مزید بر علت ریزش قنات شد. کل مسیر قنات به لایروبی احتیاج دارد.»طبق قانون قنات 4کیلومتری «مون» مالکان و کشاورزانی که از آب قنات استفاده میکنند موظف به پرداخت هزینه برای لایروبی و اصلاح مسیر هستند.رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی اردستان با بیان اینکه تاکنون ۲۰۰ تا ۲۵۰متر از مسیر قنات لایروبی شده است، میگوید: «بخش قابلتوجهی از مسیر همچنان نیازمند اصلاح و پاکسازی است. میراث فرهنگی بهعنوان متولی بنای ثبتی به توسعه زیرساخت گردشگری قنات میپردازد و لایروبی بر عهده هیأت امنای قنوات و مدیریت جهادکشاورزی است که منتظر اعتبار و انتخاب پیمانکار هستند.»پورشفیع با بیان اینکه ریزش اخیر سطحی بوده و برای سازه قنات مشکلی پیش نیامده است، آن را زنگ خطری برای سهلانگاریدر لایروبی قنات میداند.