گزارش
5 پیششرط توافق
واشنگتن برای پایان دادن به جنگ، چارهای جز کنار آمدن با پیششرطهای پنجگانه تهران ندارد
علیرضا احمدی | روزنامهنگار
رئیسجمهور آمریکا در یکی از آخرین اظهارنظرها درباره روند مذاکرات با ایران در حالی «پاسخ تهران» درباره توافق را غیرقابلقبول خوانده که ناظران تحولات منطقه بر این باورند که با توجه بهدست بالای جمهوریاسلامی در میدان، واشنگتن برای پایان دادن به جنگ، چارهای جز کنار آمدن با پیششرطهای پنجگانه تهران ندارد. پیش شرطهای «پایان جنگ»، «رفع تحریم»، «آزادسازی اموال»، «پرداخت غرامت» و «حاکمیت هرمز» که از سوی سردار محمدعلی جعفری، فرمانده قرارگاه فرهنگی و اجتماعی بقیهالله و حجتالاسلام محمدقمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی اعلام شد، تشکیلدهنده چارچوبی است که با تامین «حقوق ایران»، حصول توافق را تسهیل خواهد کرد.
پایان جنگ و محاصره
گزاره: یکی از محوریترین شروط ایران برای هرگونه توافق، ناظر بر «پایان جنگ» و همچنین «پایان محاصره» است.
موضع آمریکا: تمدید آتشبس(2ماه)
موضع ایران: تمرکز بر پایان جنگ و تعیین تکلیف موضوعهای مطرح طی یک ماه
راهبردها:
1- محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس: جمهوریاسلامی ایران میخواهد چرخه «جنگ، مذاکره، آتشبس و سپس دوباره جنگ» را بشکند.
2- سید عباس عراقچی، وزیر امورخارجه: جمهوریاسلامی موضع خود را درباره یک چارچوب عملی و قابل اجرا برای پایان دائمی جنگ علیه ایران تشریح کردهاست.
3- اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجه: پیش از هرگونه گفتوگوی هستهای، هرگونه مذاکره باید با محوریت «پایان جنگ» انجام شود.
4- ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس: ما تا جایی خواهیم جنگید که دیگر جنگی بر ما تحمیل نشود.
واکنشهای بینالمللی:
نشریه آتلانتیک: حامیان جنگ هنوز توضیح ندادهاند دور تازهای از بمباران چگونه قرار است کاری را انجام دهد که ۳۷روز حملات سنگین نتوانست انجام دهد.
الجزیره: جنگ علیه ایران که توسط ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸فوریه۲۰۲۶ آغاز شد، احتمالا با عقبنشینی واشنگتن پایان خواهد یافت.
رفع تحریمها
گزاره: رفع تحریمها، یکی دیگر از شروط محوری ایران برای هرگونه توافق است که تامینکننده بخشی از حقوق ملت ایران خواهد بود.
موضع آمریکا: پذیرش رفع تحریمها بدون ارائه چارچوب دقیق برای عملیاتی کردن این شرط
موضع ایران: لزوم یک سازوکار شفاف و تضمینی درباره رفع تحریمها
راهبردها:
1- محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس: جز پذیرش حقوق مردم ایران که در پیشنهاد 14بندی آمده، راه دیگری وجود ندارد.
2- سیدعباس عراقچی، وزیر امورخارجه: تردد در تنگه هرمز تنها درصورت توقف دائمی جنگ، رفع محاصره و تحریمهای غیرقانونی علیه ایران به حالت «عادی» بازمیگردد.
3- اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجه: آمریکاییها در زمینه ر فع تحریمها جدی نیستند؛ شما نمیتوانید ادعا کنید تحریمها را برمیدارید و درعینحال آنها را تشدید کنید.
آزادسازی اموال
گزاره: آزادسازی اموال مسدودشده ایران در کشورهای مختلف، از دیگر شروط ایران برای توافق با آمریکا محسوب میشود.
موضع آمریکا: سر باز زدن از پذیرش تعهد شفاف و دقیق درباره آزادسازی اموال مسدود شده ایران
موضع ایران: تأکید بر ارائه زمانبندی روشن برای آزادسازی اموال ایران
راهبردها:
1- محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس: آزادسازی پولهای بلوکه باید محقق شود.
2- اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجه: آزادشدن پولهای بل بلوکهشده ایران امتیاز نیست بلکه احقاق حق است.
واکنشهای بینالمللی:
خبرگزاری قطری الجزیره:
مؤسسه صلح ایالات متحده، میزان داراییهای مسدود شده ایران را تقریبا ۱۰۰میلیارد دلار تخمین زده است.
چین، ژاپن، هند، کرهجنوبی و همچنین عراق ازجمله کشورهایی هستند که وجوه حاصل از خرید نفت ایران در آنجا مسدود شده است.
با آزادسازی اموال ایران، بانک مرکزی قادر خواهد بود پرداختهای تجارت خارجی را بهتر مدیریت کند و شرایط این تجارت را با کشورهای مختلف بهبود بخشد.
شبکه آمریکایی سیانان: ایران خواستار رفع توقیف ۲۰میلیارد دلار از داراییهای خود است.
پرداخت غرامت
گزاره: پس از آتشبس در جنگ تحمیلی سوم، تهران همواره تأکید کرده است که پرداخت غرامت از اصول محوری هرگونه توافقی خواهد بود.
موضع آمریکا: پافشاری بر عدمپرداخت غرامت به ایران بهدلیل دربرداشتن پیام «پذیرش شکست»
موضع ایران: تأکید بر لزوم پرداخت غرامت ازسوی واشنگتن
راهبردها:
1- آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای، رهبرمعظمانقلاب: حتما غرامت تکتک صدمات وارد شده و خونبهای شهیدان و دیه جانبازان این جنگ را طلب خواهیم کرد.
2- سیدعباس عراقچی، وزیر امورخارجه (نامه به شورای امنیت): دولت مسئول جنگ، مکلف است جبران کامل خسارتهای ناشی از عمل متخلفانه بینالمللی را به عمل آورد.
3- علی نیکزاد، نایبرئیس مجلس: پرداخت غرامت، ارائه ضمانت قطعی و تنبیه متجاوز، از شروط غیرقابل مذاکره ماست.
برآوردهای خسارتها:
میثم ظهوریان، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس اخیرا به نکات مهمی درباره خسارتهای جنگ رمضان اشاره کرده است:
خسارت جنگ بین 20تا 40میلیارد دلار برآورد شده است.
خسارتهای بخش انرژی حدود 14میلیارد دلار بوده است.
حدود یک میلیارد دلار هم مخازن و فرآوردهها آسیب دیده است.
میزان خسارتها با احتساب حوزه نظامی، بین 20تا 40میلیارد دلار متغیر است.
عدد رسمی دولت، 28میلیارد دلار است که گزارش آن خدمت رهبرمعظم انقلاب داده شده است.
حاکمیت بر تنگه هرمز
گزاره: تدوین ساختار جدید برای مدیریت ترددها از تنگههرمز از دیگر پیششرطهای تهران برای توافق با آمریکا بهحساب میآید.
موضع آمریکا: عدمپذیرش احاطه ایران بر تنگه
موضع ایران: طراحی سازوکار جدید مدیریت تنگه هرمز و عدمبازگشت به وضعیت قبلی
راهبردها:
1- آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای، رهبرمعظمانقلاب: تنگه هرمز را به مرحله جدیدی وارد خواهیم کرد. ما طالب جنگ نبوده و نیستیم، اما به هیچوجه از حقوق حقه خود دست نمیکشیم.
2- محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس: ایران با اعمال مدیریت بر تنگه هرمز، خود و همسایگان را از نعمت ارزشمند آیندهای بدون حضور و دخالت آمریکا برخوردار خواهد کرد.
3- غلامحسین محسنیاژهای، رئیس قوه قضاییه: امروز نه فقط مدیریت و کنترل تنگه هرمز، بلکه ابتکار عمل در همه جبههها و جنبههای نبرد، در ید باکفایت قوای مسلح مقتدر ایران اسلامی است.
4- محمدرضا عارف، معاوناول رئیسجمهور: مدیریت تنگههرمز با ایران است و این حق قانونی جمهوریاسلامی ایران محسوب میشود؛ یا در میز مذاکره یا در میدان حقمان را تثبیت میکنیم.
5- سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه: در حال تدوین سازوکاری برای مدیریت تنگههرمز هستیم و این منطقه به شرایط قبل بازنمیگردد.
واکنشهای بینالمللی:
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا: ایران همچنان این توانایی را دارد که در تنگههرمز اختلال ایجاد کند و همین مسئله به یک اهرم فشار مهم برای تهران تبدیل شده است.
جو کنت، مدیر سابق مرکز ملی ضدتروریسم در دولت ترامپ: قواعد بازی در تنگه هرمز، توسط ایران و نه آمریکا تعیین میشود.
روزنامه عبری معاریو: ایران به تقویت قوای نظامی خود و پیادهکردن برنامههایش در تنگه هرمز ادامه میدهد.
حکیم جفریز، رهبر دمکراتهای کنگره: ایران واقعا کنترل تنگه هرمز را دردست دارد.
اندیشکده آمریکایی هوور: آمریکا با وجود داشتن برترین نیروی دریایی جهان، در عمل قادر به مقابله با قدرت دریایی ایران در تنگه هرمز نیست.
آنتونی آگیلار، افسر بازنشسته نیروهای ویژه ارتش آمریکا: ایران میداند از نظر جغرافیایی و ژئوپلیتیک، با داشتن تنگه هرمز در موضع برتر قرار دارد.
شبکه آمریکایی سیانان: نیروی دریایی ایران حاکم مطلق تنگه هرمز و خلیجفارس است.
در همینه زمینه :
