امید ایران به پاییز

زهرا رفیعی | روزنامه‌نگار 

ذخیره برفی البرز تا 2 هفته دیگر آب خواهد شد و آفتاب داغ تابستان با تمام وجود بر سر پایتخت‌نشینان خواهد تابید. یک پیش‌بینی نیم‌بند و مبهم از پاییز امسال اما امیدبخش وجود دارد که اگر درست از آب دربیاید، آسمان پاییز امسال برخلاف سال قبل بارانی خواهد بود. احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی به بهانه همین پیش‌بینی‌های بلندمدت مهمان برنامه تلویزیونی گروه سرزمین من روزنامه همشهری بود و با نگاه علمی و دقیق اعلام کرد که تابستان 1405را فقط با همدلی و صرفه‌جویی می‌توانیم به پاییز برسانیم.‌

بهار چگونه سپری می‌شود؟
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی در توضیح وضعیت بارش‌های بهاری گفت: «بهار یکی از فصل‌های مهم بارش در سرزمین ماست و حدود ۲۵ درصد بارش سالانه کشور در این فصل رخ می‌دهد. نیمه دوم بهار، به‌ویژه خرداد عملا آغاز دوره خشک بسیاری از مناطق کشور است.» 
به‌گفته احد وظیفه، پس از پایان بهار، بیشتر مناطق مرکزی و جنوبی کشور بارندگی مؤثری نخواهند داشت. او تأکید کرد: «فصل بارندگی در بخش‌های مرکزی تا جنوبی کشور عملا به پایان رسیده است. فقط نوار شمالی کشور، دامنه‌های البرز و تا حدی زاگرس طی یکی دو هفته آینده بارش‌هایی بسیار ضعیف‌تر از قبل دریافت خواهند کرد. بارش‌های تهران از این به بعد بسیار ضعیف‌تر می‌شود و عمدتا به شکل رگبار و رعد و برق‌های عصرگاهی و شبانه خواهد بود. از نظر اقلیمی، پنجره زمانی بارش تهران هم تقریبا به پایان
رسیده است.»‌

تابستانی گرم‌تر از معمول در راه است
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی درباره چشم‌انداز تابستان پیش‌رو هشدار داد که ایران با تابستانی گرم‌تر و خشک‌تر روبه‌رو خواهد بود و گفت: «امسال انتظار داریم به‌دلیل توسعه پدیده ال‌نینو در اقیانوس آرام، تابستانی گرم‌تر از معمول داشته باشیم.» 
احد وظیفه توضیح داد که ال‌نینو و لانینا به تغییرات دمای سطح آب اقیانوس آرام مربوط می‌شوند و بر تبادل انرژی میان آب و هوا اثر می‌گذارند و در نتیجه انتظار این است که مونسون هند که بارندگی‌های شبه‌قاره، جنوب پاکستان و جنوب شرق ایران را در تابستان تأمین می‌کند، امسال ضعیف‌تر باشد. در نتیجه، به‌ویژه در فلات مرکزی و جنوب شرق تابستانی گرم‌تر با بارش کمتر از معمول خواهیم داشت. او درباره احتمال جیره‌بندی آب در تابستان نیز گفت: «نمی‌شود این احتمال را رد کرد. بحران فعلی فقط مربوط به یک سال نیست‌ و طبیعت چند سال پیاپی کم‌بارشی را فراموش نمی‌کند.»‌


امید محتاطانه به پاییز پربارش
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی در پایان گفت‌وگو با وجود تمام هشدارها، از یک چشم‌انداز امیدوارکننده سخن گفت: «برای قضاوت قطعی درباره پاییز پیش رو زود است اما نشانه‌هایی وجود دارد که احتمالا‌ پاییز پیش‌رو پربارش‌تر از معمول باشد. امسال وارد فاز ال‌نینو در اقیانوس آرام می‌شویم و معمولا در چنین شرایطی فعالیت و گذر بیشتر سامانه‌های جوی در مرکز، شرق مدیترانه و خاورمیانه در پاییز رخ می‌دهد.
این سامانه‌ها جبهه‌های بارشی و انتقال رطوبت را تقویت می‌کنند. در بسیاری از سال‌هایی که ال‌نینو رخ داده، بارش ایران به‌ویژه در غرب و جنوب غرب کشور نرمال یا بیش از نرمال بوده است. از الان می‌توان با احتیاط گفت احتمال دارد پاییز سال‌جاری، پاییز پربارشی باشد و بخشی از مشکلات کم‌آبی را کاهش دهد؛ هرچند برای پیش‌بینی دقیق‌تر باید به زمان نزدیک‌تر شویم و داده‌های جدید را 
بررسی کنیم.»‌


محدودیت مصرف آب اجتناب‌ناپذیر است
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی با بیان اینکه تهران و البرز عملا یک حوزه مشترک آبی دارند و باید با هم دیده شوند، گفت:‌ «این دو استان نزدیک به یک‌چهارم جمعیت کشور را در خود جای داده‌اند و با وجود این جمعیت و کمکی که از سد لار دریافت می‌کنند، وضعیت منابع آبی‌شان همچنان محدود است.» احد وظیفه تأکید کرد که تهران اکنون ششمین سال پیاپی خشکسالی و کم‌بارشی را پشت سر می‌گذارد و همین موضوع ادامه سیاست‌ها و تمهیدات سختگیرانه مصرف آب را اجتناب‌ناپذیر کرده است.