کاروان شهدای دانشجو

محمد سرابی | روزنامه‌نگار 

بخش بزرگی از شهدای 8سال دفاع‌مقدس دانشجویانی هستند که به جبهه‌ها رفتند یا در بمباران شهر‌ها به شهادت رسیدند. در سال‌هایی که کنکور یکی از هدف‌های اصلی نسل جوان به شمار می‌رفت و راهی به‌سوی پیشرفت اجتماعی و اقتصادی بود، برخی از کسانی که به دانشگاه‌ها راه‌ پیدا کرده بودند به میدان نبرد رفتند و در خطوط جنگی سلاح به‌دست گرفتند. پس از آن و در جریان ترور‌های رژیم صهیونیستی که با هدف حذف دانشمندان ایرانی انجام شده بود نیز برخی از استادان و پژوهشگران به شهادت رسیدند. در میان شهدای مدافع حرم و دیگر شهدای این سال‌ها نیز می‌توان دانشجویان را پیدا کرد. در سال‌های ابتدای انقلاب، ایران ۳۶میلیونی حدود ۱۷۰هزار دانشجو داشت، اما امروز نزدیک به 3میلیون دانشجو و بیش از ۱۸میلیون فارغ‌التحصیل دارد و همچنان شهدای دانشجو بخشی از فهرست شهدای جنگ‌های تحمیلی ایران را تشکیل می‌دهـند. در جنگ تحـمیلی سوم و تا‌کنون که در آتش‌بس به سر می‌بریم نیز اســتـادان، دانشجویان و کارکنـانی از خانواده وزارت عـلوم به جـمع شــهـــدا پیوسته‌اند.

شهدای خط مقدم
در دفاع‌مقدس هشت‌ساله شوروشوق حضور در جبهه‌ها جوانان را به‌سوی خود می‌خواند. ستاد‌های ثبت‌نام برای اعزام به جبهه در دانشگاه‌ها هم فعال بودند و اینجا بود که نسلی از دانشجویان روانه صحنه نبرد شدند.

۳هزار و ۹۷ دانشجو
 در جمع شهدای دفاع‌مقدس حضور دارند.

۷۸۰ نفر
 از این شهدا دانشجوی دانشسرا‌ها و مراکز تربیت معلم بودند.

۱۳۲ شهید 
در مراکز فنی، دانشکده‌ها و آموزشکده‌های فنی تحصیل می‌کردند.

۱۹۷ شهید
 در دانشگاه تهران و دانشگاه علوم‌پزشکی تهران تحصیل می‌کردند و پس از آن دانشگاه تبریز با ۱۱۶نفر بیشترین شهید را دارد.

۷۵ نفر
 در واحد‌های مختلف دانشگاه
 آزاد اسلامی تحصیل می‌کردند. دانشگاه آزاد در سال1361 و پس از آزادسازی خرمشهر تاسیس شد.

دانشجویان دانشکده‌های خارج از کشور 

۲۲ دانشجوی شهید دوران دفاع‌مقدس هشت‌ساله مشغول تحصیل در دانشگاه‌های آلمان، انگلستان، آمریکا، ژاپن، ایتالیا و کانادا بودند. آن‌ها در رشته‌های مهندسی تأسیسات، مهندسی مخابرات، زیست‌شناسی، مهندسی سیستم آنالیز، زبان انگلیسی، مهندسی مکانیک، مهندسی صنایع، مهندسی الکترونیک، پزشکی، مهندسی پتروشیمی، دندانپزشکی، جامعه‌شناسی و مهندسی کشاورزی پذیرفته شده بودند، اما پس از شروع جنگ به ایران بازگشتند.

رتبه‌های تک‌رقمی 
در میان دانشجویان شهید رتبه‌های برتر کنکور هم حضور داشتند.

محسن حاجی‌بابا رتبه۴ در کنکور پزشکی1358 (انصراف از تحصیل)

محسن وزوایی رتبه یک کنکور سراسری۱۳۵۵
 دانشجوی شیمی دانشگاه صنعتی شریف 

محمود شهبازی دستجردی رتبه۱۷ کنکور سراسری۱۳۵۶، دانشجوی مهندسی صنایع دانشگاه تهران 

احمدرضا احدی رتبه یک کنکور سراسری۱۳۶۴، دانشجوی پزشکی دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی

محمدحسین اوحدی رتبه۳ کنکور سراسری1357، دانشجوی مهندسی ساختمان دانشگاه تهران 

مهران بلورچی رتبه۵ کنکور سراسری۱۳۶۳، دانشجوی مهندسی الکترونیک دانشگاه تهران

جنگ تحمیلی دوم 
حمله به دانشمندان
براساس آمار رسمی اعلام‌‌شده در تجاوزهای رژیم صهیونیستی از ۲۳خرداد تا ۳تیر سال گذشته ۶۲۷ایرانی شهید و 4هزار و ۸۷۰نفر زخمی شده‌اند. رژیم صهیونیستی در این جنگ مستقیما دانشمندان ایران را هدف قرار داد و بسیاری از نخبه‌های انرژی هسته‌ای را به شهادت رساند تا دانش هسته‌ای ایران را نابود کند. تعداد زیادی از شهدای جامعه علمی ایران در نخستین روزهای این جنگ به شهادت رسیدند.
۲۰ استاد دانشگاه
 ۸۶ دانشجو


جنگ تحمیلی سوم
تخریب دانشگاه‌ها
در جنگ تحمیلی سوم که از 9اسفند شروع شد، برخی دانشگاه‌ها به‌صورت حضوری کار خود را شروع کرده بودند و برخی به‌دلیل اتفاقات دی‌ماه و تعطیلات مربوط به امتحانات بهمن‌ماه همچنان غیرحضوری بودند. بااین‌حال تعداد دانشجویان و استادان شهید قابل توجه است.

۱۸۰ دانشجو شهید شده‌اند 
۱۸ دانشجوی زن 

۱۲ استاد هیأت‌علمی و حق‌التدریس دانشگاه 

5 کارمند دانشگاهی 

30 ساختمان و
 مرکز دانشگاهی تخریب شد

شخصیت‌های سیاسی شهید که استاد دانشگاه بودند
تعداد شهدای جنگ تحمیلی سوم به بیش از 3500نفر می‌رسد که مراحل تشخیص هویت و جمع‌آوری اطلاعات درباره تعدادی از آنها هنوز انجام نگرفته است. رشید جعفرپور، رئیس بسیج کارکنان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در گفت‌وگو با همشهری می‌گوید که آمار ارائه‌شده درباره شهدای دانشجو از همه مراکز آموزش عالی کشور دریافت شده است.

تعداد شهدای دانشجو افزایش پیدا می کند؟
مجموع آماری که از واحد‌های مختلف دانشگاه‌های دولتی، آزاد و علوم‌پزشکی به ما داده‌اند، تا‌کنون رقم 180نفر را نشان می‌دهد و به‌نظر می‌آید در همین تعداد باشد.

اختصاص سهمیه کنکور به خانواده شهدای جنگ سوم با موافقت کدام دستگاه‌ها انجام می‌گیرد؟
سهمیه با نظر وزارت علوم اختصاص پیدا می‌کند. وقتی بنیاد شهید پرونده این شهدا را تأیید کند و برای وزارت علوم بفرستد این وزارتخانه سهمیه متناسب را درنظر خواهد گرفت.

در میان شخصیت‌های سرشناس چه افرادی از جامعه دانشگاهی کشور حضور داشتند؟
برخی از چهره‌ها مانند دبیر شورای‌عالی امنیت ملی و رئیس شورای روابط خارجی کشور در گروه استادان دانشگاهی بودند و در دانشگاه‌ها تدریس می‌کردند یا سابقه تدریس داشتند. این شهدای گرانقدر به‌دلیل وجه سیاسی خود مورد توجه قرار می‌گیرند، اما به‌دلیل سابقه تدریس جزو خانواده وزارت علوم نیز هستند.