بسیاری از ما ایرانیها طی سالهای اخیر در زندگی روزمره خود دچار نوعی زودرنجی شدهایم و سطح تحملمان پایین آمده است؛ موضوعی که روانشناسان بارها درباره آن هشدار دادهاند. از واکنشهای تند در خانه گرفته تا تنش و بگومگو در خیابان، صفها، اتوبوس و مترو، دعواهای همسایگی، هنگام رانندگی یا حتی در گفتوگوهای معمولی، همگی نشانهای از این وضعیت هستند. بهگفته متخصصان، این مسئله تا حد زیادی به فشارهای انباشته اجتماعی در سالهای اخیر مربوط میشود.
بخشی از این وضعیت به شرایط زندگی در جامعه برمیگردد؛ از سوی دیگر، سبک زندگی کمتحرک، خواب ناکافی، بمباران خبری و درگیری ذهنی با خبرهای منفی و تکرارشدن آنها در جمعهای خانوادگی و محیط کار نیز این وضعیت را تشدید کردهاند.
مطهره شریفی، روانشناس در اینباره میگوید: «وقتی ذهن در طولانیمدت در معرض استرس قرار میگیرد، توانایی تنظیم هیجاناتش کاهش پیدا میکند و در این وضعیت سریعتر خشمگین میشود و از خود واکنش نشان میدهد. این موضوع لزوماً نشانه ضعف شخصیت نیست، بلکه نتیجه فشارهای مداوم محیطی و روانی است.»
او میگوید: «با این حال، این وضعیت قابل مدیریت است. مثلا از سر گرفتن بعضی عادتهای ساده میتواند به کاهش این تحریکپذیری کمک کند؛ عادتهایی مثل تنظیم خواب، کاهش مواجهه بیوقفه با اخبار، داشتن فعالیت بدنی منظم حتی در حد پیادهروی کوتاه، داشتن مطالعه روزانه (اگر به مطالعه علاقه دارید)، دیدن یک مینیسریال یا فیلم دلخواه و ایجاد زمانهای واقعی برای استراحت ذهن. بهتر است فرد در زمانهایی عمداً از ورودیهای ذهنی و فشارهای روزمره فاصله بگیرد و اجازه دهد سیستم عصبی به حالت آرامتری برگردد. این توقفهای کوتاه اما منظم در بلندمدت میتوانند آستانه تحمل روانی را بالا ببرند و واکنشهای هیجانی را قابل کنترلتر کنند.»
بهگفته این روانشناس، «پایین آمدن آستانه تحمل، زود عصبی شدن و زودرنجی مسئلهای فردی یا جدا از شرایط جامعه نیست. طبیعی است که تحتتأثیر فشارهای روزمره، نگرانیهای مالی و تکرار بیوقفه مشکلات در جامعه، بهتدریج خستگی ذهنی و فرسودگی روانی شکل میگیرد و در جامعه گسترش پیدا میکند. شرایطی که در حال حاضر بخش زیادی از مردم با آن درگیرند و طبیعی است که روی رفتار و واکنشهایشان اثر بگذارد.»
چرا این روزها زود عصبی میشویم؟
در همینه زمینه :
