قمار جهانی در باتلاق هرمز

‌‌درحالی‌که ۵۰روز از آغاز درگیری‌های نظامی میان ایران و آمریکا می‌گذرد، تازه‌ترین گزارش اکونومیست زنگ خطر را برای کل اقتصاد بین‌الملل به صدا درآورده است.‌به گزارش همشهری، برخلاف تصور اولیه معامله‌گران که گمان می‌کردند بازار نفت در برابر تنش‌ها واکسینه شده، اکنون واقعیت عریان انسداد تنگه هرمز در حال بلعیدن ذخایر راهبردی انرژی است.‌به‌گفته اکونومیست، در بخش سوخت هواپیما و بنزین‌، ذخایر  به حداقل سطح تاریخی خود رسیده و عملا حاشیه امنی برای تجارت دریایی باقی نمانده است.‌بحران اصلی نه فقط در قیمت نفت خام، بلکه در بخش فرآوری نهفته است. طبق پیش‌بینی‌ها، ظرفیت فرآوری آسیا در‌ ماه ژوئیه تا ۱۰میلیون بشکه در روز کاهش می‌یابد. این به‌معنای ناپدید شدن بنزین و گازوئیل از جایگاه‌های سوخت است. چین اگرچه ذخایر عظیمی دارد، اما با توقف صادرات فرآورده‌های خود، عملا به لاک دفاعی فرو رفته و به بحران جهانی دامن زده است.‌در اروپا اگرچه دولت‌های اروپایی با تزریق یارانه و کاهش مالیات سعی در آرام نگهداشتن افکار عمومی دارند، اما شکاف قیمتی میان نفت برنت آتی و قیمت نقدی سوخت، نشان از یک انفجار قریب‌الوقوع دارد. پالایشگاه‌های اروپایی اکنون نفت را بسیار گران‌تر از قیمت‌های جهانی می‌خرند و این عدم‌توازن، سود آنها را به صفر نزدیک کرده و آنها را در آستانه تعطیلی قرار داده است.

‌این عوامل در کنار هم، بازار را به سمت کمبود فیزیکی سوخت سوق داده‌اند؛ وضعیتی که به‌مراتب خطرناک‌تر از افزایش صرف قیمت‌هاست.

آسیا در خط مقدم بحران
ذخایر نفتی در کشورهای آسیایی به‌سرعت در حال کاهش است و برخی کشورها به برداشت از ذخایر راهبردی روی آورده‌اند.‌موجودی نفت خام آسیا (‌جز چین) تنها در یک‌ماه حدود ۶۷ میلیون بشکه کاهش یافته است. همزمان، پالایشگاه‌های این منطقه مجبور شده‌اند روزانه بیش از ۳میلیون بشکه از ظرفیت خود بکاهند؛ رقمی که احتمالا به ۱۰میلیون بشکه در روز خواهد رسید.

 فشار بر زندگی روزمره
قیمت هر بشکه بنزین در بازار نقدی آسیا به حدود ۱۲۰دلار رسید‌،‌ درحالی‌که پیش از جنگ ۸۰دلار بود. گازوئیل و سوخت جت نیز به‌ترتیب به ۱۷۵ و ۲۰۰ دلار رسیده‌اند.‌در پی این افزایش قیمت، برخی کشورها اقدام به جیره‌بندی سوخت یا اجرای سیاست دورکاری اجباری کرده‌اند. بسیاری از کسب‌وکارها نیز به‌دلیل کمبود سوخت، فعالیت خود را کاهش داده‌اند.

چشم‌انداز نگران‌کننده اقتصاد جهان
کارشناسان معتقدند حتی درصورت بازگشایی تنگه هرمز، بازگشت بازار به شرایط عادی ماه‌ها زمان خواهد برد. اکنون با ترکیبی از کاهش عرضه، افت ظرفیت پالایش و افزایش تقاضا، خطر وقوع یک شوک اقتصادی گسترده بیش از هر زمان دیگری جدی است.