تنفس دهانی یا تنفس با بینی کدام‌یک بهتر است؟

آرش نهاوندی؛ روزنامه‌نگار

بسیاری از مردم تصور می‌کنند که تنفس دهانی فقط در طول سرماخوردگی یا یک تمرین سخت اتفاق می‌افتد. اما اگر این کار به یک عادت تبدیل شده باشد، به‌خصوص در طول خواب بدون اینکه حتی متوجه آن شوند، چه اتفاقی می‌افتد؟ این تغییر می‌تواند اثرات عمیق‌تری از آنچه انتظار می‌رود داشته باشد.
تنفس دهانی همیشه آشکار نیست. این اتفاق می‌تواند در طول روز رخ دهد، اما اغلب در شب رخ می‌دهد. دهان کمی باز، لب‌های خشک در صبح یا بیدار شدن از خواب با تشنگی ممکن است بی‌ضرر به‌نظر برسد. اما اینها اغلب علائم اولیه یک مشکل هستند. تنفس مداوم دهانی به‌خصوص در هنگام خواب غیرطبیعی تلقی می‌شود و نیاز به ارزیابی و درمان مناسب دارد. به‌طور خلاصه، بدن برای تنفس از طریق بینی طراحی شده است. وقتی این الگو تغییر می‌کند، معمولا به‌دلیلی این اتفاق می‌افتد. بینی فقط مجرای عبور هوا نیست. مانند یک فیلتر و تنظیم‌کننده داخلی عمل می‌کند. هوا را گرم می‌کند، رطوبت اضافه می‌کند و گردوغبار و میکروب‌ها را قبل از رسیدن به ریه‌ها به دام می‌اندازد.هنگامی که تنفس به دهان منتقل می‌شود، تمام این مراحل محافظتی نادیده گرفته می‌شوند.
بدون این سیستم، هوای ورودی به ریه‌ها سردتر، خشک‌تر و کمتر تمیز است. با گذشت زمان، این می‌تواند مجاری هوایی را تحریک کند و سیستم تنفسی را تحت فشار قرار دهد. تنفس دهانی کارایی تبادل اکسیژن را کاهش می‌دهد. بدن سخت‌تر کار می‌کند، اما فایده کمتری می‌برد. بعد از مدتی می‌تواند منجر به خستگی و تمرکز کم واختلالات تنفسی شود.

تغییرات کوچک برای تفاوت بزرگ
این عادت قابل برگشت است. چند راه‌حل اساسی برای شروع اینها هستند:
  راه هوایی را پاک کنید: گرفتگی بینی ناشی از آلرژی یا مشکلات سینوسی نیاز به درمان مناسب دارد.
  تمرینات تنفسی را اضافه کنید: تمرین‌هایی مانند پرانایاما وجود دارند که به آموزش مجدد بدن برای تنفس از طریق بینی و بهبود کنترل کمک می‌کنند. پرانایاما ازجمله تمرینات یوگا از شاخه هاتا یوگا برای کنترل تنفس است.
  از نظر جسمی فعال باشید: حرکت، قدرت ریه و کارایی تنفس را بهبود می‌بخشد.
  درصورت نیاز به پزشک مراجعه کنید: به‌خصوص اگر خروپف، خستگی یا مشکلات خواب ادامه داشته باشد.