گزارش
بازارها چشمانتظار گشایش تنگههرمز
با اینکه آتشبس برقرار شده است، قیمتهای جهانی هنوز با دوران قبل از جنگ فاصله زیادی دارد
بهزاد رنجبر | روزنامهنگار
اعلام آتشبس ۱۴ روزه پس از جنگ تحمیلی سوم موجی از واکنشهای فوری در بازارهای جهانی ایجاد کرد؛ واکنشهایی که اگرچه در ظاهر نشاندهنده کاهش ریسک است اما در عمق خود همچنان از تردید و احتیاط سرمایهگذاران حکایت دارد. این موضوع باعث شده با وجود آتشبس اما قیمتها هنوز به دوران قبل از جنگ برنگردد و فاصله آن باگذشته زیاد باشد.بازارهای جهانی پس از اعلام آتشبس وارد فاز کاهش تنش اما افزایش ابهام شدهاند. نفت کاهش یافته اما بیثبات است، طلا عقبنشینی کرده اما مستعد بازگشت است، کالاهای پایه (کامودیتی) دوگانه رفتار میکنند و بورسها رشد کردهاند اما با احتیاط.در این میان تنگه هرمز و سیاستهای جدید مرتبط با آن به مهمترین متغیر تعیینکننده مسیر آینده بازارها تبدیل شده است؛ متغیری که میتواند جهت حرکت اقتصاد جهانی در هفتههای پیشرو را مشخص کند. آتشبس ۱۴ روزه را میتوان فرصتی شکننده برای تنفس بازارهای جهانی دانست. هرچند کاهش تنشها به افت قیمت انرژی انجامیده، اما بدعهدی آمریکاییها در تفسیر طرح 10بندی ایران و حمله رژیم صهیونیستی به لبنان همچنان بهعنوان متغیرهای شکننده در برابر ثبات بازارها قرار دارد.کارشناسان بینالمللی تأکید دارند که اگر این آتشبس به یک توافق پایدار تبدیل نشود، بازارها بار دیگر با شوکهای شدید مواجه خواهند شد.
تحولات بازار نفت
بازار نفت نخستین بازاری بود که به آتشبس واکنش نشان داد. قیمتها که در اوج تنشها جهش چشمگیری را تجربه کرده بودند، بلافاصله پس از اعلام توافق روند نزولی گرفتند و تا محدوده 92دلار عقبنشینی کردند اما بعد از نقض آتشبس در لبنان و اظهارات مقامات آمریکایی در مخالفت با طرح 10بندی ایران بار دیگر رشد کردند، چرا که این اظهارات امید به توافق را کاهش داد. آمارها نیز نشان میدهد قیمت نفت اگرچه از اوج خود در محدوده 114دلار عقبنشینی کرده اما هنوز فاصله زیادی با قیمتها، قبل از وقوع جنگ در محدوده 70دلار دارد.
بازار طلا؛ عقبنشینی پناهگاه امن
طلا که در هفتههای اخیر بهعنوان مهمترین دارایی امن رشد قابل توجهی را تجربه کرده بود، پس از اعلام آتشبس با فشار فروش مواجه شد. کارشناسان بازارهای مالی در گفتوگو با رسانههای غربی تأکید کردهاند که کاهش تنش ژئوپلیتیک، تقاضای کوتاهمدت برای داراییهای امن را کاهش داده است.با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که این کاهش میتواند موقتی باشد. بهگفته برخی استراتژیستهای بازار هرگونه شکست در اجرای آتشبس یا تشدید مجدد تنشها میتواند به سرعت طلا را به مسیر صعودی بازگرداند.
کالاهای پایه؛ نوسان میان امید و نگرانی
در بازار کالاهای پایه(کامودیتی) وضعیت پیچیدهتر است. فلزات صنعتی مانند مس و آلومینیوم که بهشدت به چشمانداز رشد اقتصادی وابستهاند، پس از اعلام آتشبس با رشد نسبی مواجه شدند. این افزایش ناشی از خوشبینی به کاهش اختلال در زنجیره تأمین جهانی بود.کارشناسان معتقدندکه هرگونه تغییر در وضعیت تنگه هرمز، بهویژه درصورت اعمال عوارض یا محدودیتهای جدید میتواند هزینه تولید در صنایع مختلف را افزایش دهد.
بورسهای جهانی؛ رشد محتاطانه
بازارهای سهام در اروپا، آسیا و آمریکا واکنش مثبتی به خبر آتشبس نشان دادند. شاخصهای اصلی در ساعات اولیه معاملات با رشد همراه شدند اما این رشد بهتدریج تعدیل شد.تحلیلگران تأکید میکنند که این رفتار نشاندهنده خوشبینی محتاطانه است. بهگفته آنها سرمایهگذاران هنوز نسبت به پایداری آتشبس و پیامدهای آن اطمینان ندارند.بخشهای مرتبط با انرژی، حملونقل و بیمه بیشترین حساسیت را به تحولات نشان دادهاند، درحالیکه صنایع فناوری و مصرفی واکنش ملایمتری داشتهاند.
