وقتی آمریکاییها در تهران مینگذاری کردند!
پس از اشغال ایران توسط متفقین در جریان جنگ جهانی دوم، نیروهای آمریکایی نیز به تهران وارد و به دستور احمد قوام، نخستوزیر وقت، در اراضی امیرآباد مستقر شدند. در این دوران، آنها برای خود کمپی نظامی با امکانات رفاهی بسیار راهاندازی و اطراف آن را مینگذاری کردند.
نصرالله حدادی، تهرانشناس در اینباره میگوید:«شکلگیری این اردوگاه نظامی تأثیر قابلتوجهی بر بافت و زندگی محله گذاشت بهگونهای که برخی منابع از حضور حدود ۲۸ هزار سرباز آمریکایی در این منطقه سخن گفتهاند. آمریکاییها که گمان میکردند اقامتشان طولانی خواهد بود، بهسرعت ساختوسازهای گستردهای را آغاز کردند. آنها مجموعهای از امکانات شامل تعمیرگاه، مرکز موتوری، چندین خوابگاه مجهز، حمامها و سرویسهای عمومی، دهها ساختمان خدماتی، مراکز بهداری، تصفیهخانه آب، استخر، نیروگاه برق و حتی کارخانه یخسازی ایجاد کردند تا نیازهای روزمره خود را تأمین کنند. با این حال، حضور آنها در تهران چندان دوام نیاورد و برنامههای بلندمدتشان ناتمام ماند. در همان سالها، بیماریهایی مانند وبا و تیفوس در پایتخت شیوع پیدا کرد.» بهگفته حدادی، برخی از نظامیان آمریکایی نیز بر اثر این بیماریها جان باختند. از آنجا که ایران درگیر جنگ مستقیمی نبود، مرگ این سربازان بیشتر به دلایل طبیعی و بیماری نسبت داده میشد. به همین دلیل آمریکاییها قبرستان کوچکی در امیرآباد ایجاد کردند که گفته میشود محل آن در محدوده بیرونی دانشکده فنی فعلی بوده، هرچند مکان دقیق آن امروز مشخص نیست. در کنار این واقعیتها، روایتها و شایعاتی نیز درباره این دوره نقل شده است؛ ازجمله اینکه هنگام خروج نیروها، اجساد برخی افسران بلندپایه را با خود بردهاند، هرچند صحت این ادعاها قطعی نیست. امیرآباد تا حدود سال ۱۳۲۴ در اختیار آمریکاییها باقی ماند و در همین دوران، فرانکلین روزولت نیز در جریان کنفرانس تهران از این اردوگاه بازدید کرد. این منطقه بعدها تغییر کاربری یافت و به کوی دانشگاه تهران تبدیل شد.
