رونمایی از نسل چهارم مدارس

زهرا خلجی | روزنامه‌نگار

اولین پروژه‌ آموزشی نوآورانه، با عنوان 2 دبیرستان دخترانه و پسرانه سمپاد مبتنی بر هوش مصنوعی از سوی معاونت علمی ریاست‌جمهوری در شهرستان شهریار به بهره‌برداری رسیده است؛ الگویی که کلاس درس را از محیطی ایستا به زیست‌بومی برای خلق، نوآوری و یادگیری اکتشافی تبدیل می‌کند. از این مدرسه به‌عنوان نماد آغاز عصر «نسل چهارم آموزش» در نظام آموزش‌وپرورش کشور یاد می‌شود. این مدرسه هوشمند در چارچوب طرحی ملی با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری اسلامی ایران احداث و تجهیز شده است.

 گذر از مدل سنتی
پروژه مدرسه نسل چهارم در شهریار اگرچه در آغاز راه است اما پیام روشنی دارد: آموزش در ایران در حال‌ گذار از مدل سنتی به مدلی پویا، فناورانه و خلاقانه است که می‌تواند مسیر تربیت نسل آینده را متحول کند. این طرح نوپا صرفا پوستری از فناوری نیست، بلکه تلاش برای بازتعریف نقش مدرسه در جهان امروز است.

 چه چیزی نسل چهارم آموزش را متمایز می‌کند؟
درک نسل چهارم آموزش نیازمند عبور از الگو‌های سنتی «تلقین‌محور» و «حافظه‌محور» است. این رویکرد نوین، یادگیری را از انتقال صرف اطلاعات به‌ پرورش مهارت‌های نوآورانه، حل مسئله و خلاقیت دانش‌آموزمحور تبدیل می‌کند. در این مدل، معلم نقش راهبر و تسهیلگر را دارد و دانش‌آموزان تشویق می‌شوند که یادگیری را از طریق فعالیت‌های عملی، کارگروهی و پروژه‌محور تجربه کنند؛ نه‌تنها برای آزمون، بلکه برای زندگی و آینده.

 چرا این مدل مهم است؟
در عصر انقلاب صنعتی چهارم و توسعه سریع فناوری، ساختار آموزشی که قبلا صرفا اطلاعات را به حافظه می‌سپرد، قادر به پاسخگویی به نیازهای جامعه و بازار کار آینده نیست. نسل چهارم آموزش درصدد است آموزش را با جهان واقعی پیوند دهد و دانش‌آموز را برای چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و فناوری‌محور آماده کند.

 این مدرسه چگونه طراحی شده است؟
دبیرستان‌های نسل چهارم که در شهریار ساخته شده‌اند مجهز به امکاناتی هستند که به‌گفته مسئولان، «فضایی نو برای یادگیری فعال» فراهم می‌آورند از جمله:
 کارگاه‌های فناوری و خلاقیت
 آزمایشگاه‌های پیشرفته علمی و فناوری
 فناوری‌های نوینی چون هوش مصنوعی، پرینترهای سه‌بعدی و واقعیت افزوده
 سالن‌های مطالعه و بحث گروهی
 فضاهای آموزشی مستقل برای طراحی و اجرای پروژه‌محور

 دیدگاه مسئولان و تلاش برای تحول
در مراسم افتتاح دبیرستان نوآورانه شهریار مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور و حسین افشین معاون علمی ریاست‌جمهوری حضور داشتند. طبق تأکید این مقامات این مدرسه باید آغازگر نهادینه‌سازی رویکرد نسل چهارم آموزش در سراسر کشور باشد. پزشکیان در مراسم افتتاح این مدرسه گفت: از الزامات آموزش نسل چهارم، توانایی جمع‌آوری اطلاعات، پردازش داده‌ها و تبدیل آن به دانش و محصول کاربردی است. 
حسین افشین، معاون علمی رئیس‌جمهور نیز با اشاره به ویژگی‌های نسل چهارم آموزش بیان کرد: در این رویکرد از آموزش مبتنی بر حفظ صرف مطالب عبور  و بر پرورش خلاقیت دانش‌آموزان تأکید کرده‌ایم. در این مدرسه نیز تلاش شده تمامی اصول و استانداردهای یک مدرسه نسل چهارم با بهره‌گیری از ابزارهای پیشرفته لحاظ شود.