بازار کار در سراشیبی

احمد میرخدایی | روزنامه‌نگار

نتایج طرح آمارگیری نیروی‌کار پاییز ۱۴۰۴ تصویری دوگانه و در عین حال نگران‌کننده از بازار کار ایران ارائه می‌دهد؛ تصویری که در آن هم نرخ بیکاری افزایش یافته، هم نرخ مشارکت اقتصادی کاهش پیدا کرده و هم جمعیت شاغلان کمتر شده است. برایند این تحولات، نشانه‌ای از کوچک‌تر شدن بازار کار و افزایش فشار بر نیروی انسانی در سن کار است.‌به گزارش همشهری، در پاییز ۱۴۰۴ نرخ بیکاری جمعیت در سن کار (افراد ۱۵ ساله و بیشتر) به ۷.۸ درصد رسیده است؛ به این معنا که ۷.۸ درصد از جمعیت فعال (شاغل و بیکار) در جست‌وجوی کار بوده‌اند. این شاخص نسبت به پاییز ۱۴۰۳ به میزان ۰.۶ درصد افزایش یافته است. افزایش بیکاری در شرایطی رخ داده که همزمان نرخ مشارکت اقتصادی نیز کاهش یافته است؛ موضوعی که معنای آن فراتر از یک نوسان آماری ساده است.



نمای پاییزی بازار کار
طبق اطلاعات رسمی مرکز آمار ایران، در پاییز امسال از مجموع جمعیت 86میلیون نفری ایران، 66میلیون و 250هزار نفر در سن کار (15ساله و بیشتر) قرار گرفته‌اند که 815هزار نفر بیشتر از پاییز سال قبل است.‌ براساس آمار، از کل جمعیتی که تمایل به فعالیت اقتصادی داشته‌اند، حدود 24میلیون و 857هزار نفر شاغل شده‌اند. این رقم 126هزار و 818نفر کمتر از پاییز سال قبل است. 

خروج جمعیت از بازار کار
در پاییز ۱۴۰۴، فقط ۴۰.۷ درصد جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر از نظر اقتصادی فعال بوده‌اند؛ یعنی یا شاغل بوده‌اند یا در جست‌وجوی کار قرار داشته‌اند. این نرخ نسبت به فصل مشابه سال قبل ۰.۵ درصد کاهش یافته است. کاهش نرخ مشارکت معمولاً به این معناست که بخشی از جمعیت در سن کار، حتی از جست‌وجوی شغل نیز منصرف شده‌اند.

فشار مضاعف بر جوانان
شدت این تحولات در میان جوانان بیشتر است. نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله در فصل پاییز به ۲۱.۵ درصد رسیده است؛ یعنی بیش از یک‌پنجم فعالان این گروه سنی بیکار بوده‌اند. این نرخ نسبت به پاییز سال قبل ۱.۳ درصد افزایش یافته است.‌در گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال نیز نرخ بیکاری به ۱۵.۹ درصد رسیده که نسبت به پاییز سال قبل ۱.۶ درصد افزایش نشان می‌دهد.