رونمایی از یک دستاورد هستهای
آزمایشگاه ایمنی الکتریکال و پرتویی دیروز با حضور رئیس سازمان انرژی اتمی افتتاح شد
ساسان شادمان منفرد | گروه دانستنیها
«آزمایشگاه ایمنی الکتریکال و پرتویی» با حضور محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی افتتاح شد. این آزمایشگاه با همکاری نهاد علمی و فنی پشتیبان مرکز نظام ایمنی هستهای کشور و پژوهشکده سیستمهای پیشرفته صنعتی ساخته شده است. بهگفته رئیس سازمان انرژی اتمی، یکی از مأموریتهای اصلی این سازمان اجرای قانون حفاظت در برابر اشعه است؛ قانونی که براساس آن تمامی محصولات ازجمله لوازم خانگی، تجهیزات پزشکی و تجهیزات مورداستفاده در بخشهای مختلف صنعتی باید دارای گواهی استاندارد مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی باشند و این آزمایشگاه در این راستا به بهرهبرداری رسیده است.
اهمیت آزمایشگاه
کار این آزمایشگاهها ساده اما حیاتی است: اطمینان از اینکه نه برق دستگاه شما را میگیرد و نه اشعه خطرناک به شما میدهد. بگذارید درخصوص اهمیت آن به یک نکته مهم اشاره کنیم. در اتاقهای درمان و تشخیص، دستگاهها قرار است جانها را نجات دهند اما پیش از آنکه به بدن بیمار نزدیک شوند باید از یک دروازه نامرئی عبور کنند؛ آزمایشگاه ایمنی الکتریکال و پرتویی، جایی که نه کیفیت تصویر اولویت است نه سرعت درمان، بلکه تنها یک پرسش تعیینکننده است: «آیا این دستگاه برای انسان بیخطر است؟»
برق نامرئی، خطر واقعی
بسیاری از تجهیزات با برق کار میکنند و همزمان با بدن انسان در تماس هستند. بهعنوان مثال، مانیتور علائم حیاتی یا دستگاههای الکتروسرجری. در این آزمایشگاهها بررسی میشود که این دستگاهها نشتی جریان نداشته باشند، اتصال زمین صحیح برقرار باشد، عایقبندی در برابر ولتاژهای بالا دوام بیاورد و در سناریوهای خطا نیز کاربر و بیمار در امان بمانند. معیار سنجش این ایمنی، استاندارد جهانی IEC 60601-1 است؛ سندی که برای تجهیزات پزشکی برقی، مرز بین «کار میکند» و «بیخطر کار میکند» را تعیین میکند.
پرتوهایی که دیده نمیشوند
در سوی دیگر، ایمنی پرتویی قرار دارد؛ حوزهای برای دستگاههایی که با اشعه ایکس یا لیزر سروکار دارند. اینجا اندازهگیری میشود که نشت پرتو از حد مجاز فراتر نرود، شیلدینگ اتاقها مؤثر باشد و دوز دریافتی اپراتور خطرناک نشود. برای تجهیزات X-ray، چارچوب آزمونها با
IEC 60601-2-54
تعریف میشود و برای لیزرها طبقــهبــنــــدی ایمنی براساس
IEC 60825-1 انجام میگیرد.
مرکز معتبر ملی با اعتبار بینالمللی
محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، به شبکه خبر گفت: «محصولاتی مانند لوازم خانگی، تجهیزات پزشکی و تجهیزات مورد استفاده در بخشهای مختلف صنعتی محصولاتی هستند که علاوه بر دریافت استاندارد، باید مجوز بهرهبرداری از نظام ایمنی هستهای کشور را نیز اخذ کنند. آزمایشگاهی که افتتاح و بهرهبرداری از آن آغاز شد یک مرکز معتبر ملی با اعتبار بینالمللی است که وظیفه ارزیابی کامل محصولات را برعهده دارد.» اسلامی افزود: «این آزمایشگاه نخستین مرکز تجمعی در کشور است که بهصورت همزمان ایمنی پرتویی و ایمنی الکتریکی محصولات را اندازهگیری و درصورت احراز شرایط، گواهی لازم را صادر میکند.»