متفاوتترین فیلم جشنواره را ساختهایم
گفتوگو با جواد حسینی، کارگردان فیلم «رقص باد»
شقایق عرفینژاد
جواد حسینی یکی دیگر از فیلمسازانی است که نخستین تجربه کارگردانیاش امسال در جشنواره نمایش داده میشود. «رقص باد»، آنطور که سازندهاش میگوید، یک عاشقانه است با ریتمی کند که آن را تجربه جدیدی در سینمای ایران در چند دهه اخیر میداند. حسینی پیش از این بهعنوان دستیار و برنامهریز و در کارهای دیگری بهعنوان کارگردان دوم حضور داشته است، ازجمله سریالهای «چک برگشتی»، «مادرانه»، «عاشقانه» و این اواخر سریال «الگوریتم». با او درباره نخستین فیلمش با بازی علیرضا شجاعنوری، سودابه بیضایی، ماهور الوند و رضا ثامری صحبت کردیم.
تجربه نخستین فیلم برایتان چطور بود؟
ما سراغ سوژهای رفتیم که در چند سال اخیر در سینمای ایران وجود نداشته است. بچههایی که نخستین فیلمشان را قصد دارند بسازند یا مجبور میشوند سراغ سوژهای کمدی بروند یا فیلمهای ملودرام اجتماعی پایینشهری با ضرباهنگ بالا یا سوژههای سیاسی را انتخاب میکنند. ولی ما یک فیلم عاشقانه با ریتم کند و در ژانر رئالیسم جادویی کار کردیم که برای من ویژگی مثبتی محسوب میشود.
برای ساخت فیلم با چه مشکلاتی روبهرو بودید؟
مهمترین مشکل برای تقریبا تمام فیلمسازان جذب سرمایه است. حتی کارگردانان بزرگ هم این چالش را دارند و طبیعی است برای کارگردانانی که فیلم اولشان را کار میکنند مشکل بسیار بزرگتر است. مشکل بعدی برای من همین رئالیسم جادویی بود که سراغش رفته بودم. چون در ایران این سبک کمتر کار میشود و ناشناخته است، در بسیاری از مواقع عوامل به من میگفتند منطق ندارد. در صورتی که رئالیسم جادویی منطق خودش را دارد.
جشنواره امسال مثل 2سال گذشته پر از فیلماولی است. به نظرتان این اتفاق چطور است؟
پیش از این، بخش نوعی نگاه را داشتیم که 11فیلم قبول میکرد و از میان آنها 3یا 4فیلم به بخش سودای سیمرغ راه پیدا میکرد. اما امیدوارم شرایط جدید برای ما فیلماولیها به دلیل کیفیت فیلمها باشد و مثلا از کارگردانی که چند فیلم ساخته فیلم بهتری ساخته باشیم که در جشنواره پذیرفته شده است.
خودتان فیلمی در جشنواره دیدهاید که بتوانید در این باره به نتیجهای برسید؟
جستهگریخته چیزهایی دیدهام که فیلمهای عجیب و غریبی نبودهاند. درباره فیلماولیها هم نقدهایی خواندهام، اما خودم فیلمی ندیدهام.
درباره ایده فیلم و پرداخت آن صحبت کنیم.
ایده فیلم متعلق به آکو زندکریمی است که با هم به آن رسیدیم. اما آنچه روی پرده میبینید با آن ایده اولیه خیلی متفاوت است. آن ایده را وقتی به تهیهکننده دادیم، با کلیت آن موافق بود و قرار شد گسترش پیدا کند و نکاتی هم که تهیهکننده پیشنهاد داده بود در آن گنجانده شود. با بیژن میرباقری که مشاور من در پروژه بود، همفکری کردیم و در نهایت به یک ایده اولیه کامل رسیدیم و حسین مهکام آن را نوشت. اگر این فیلم یک توضیح یکخطی داشته باشد، این است که گاهی مجبوری برگردی، حتی اگر خیلی دور شده باشی.
شما بازیگران شناختهشدهای دارید و بهخصوص علیرضا شجاع نوری پس از مدتها با فیلم شما دوباره به بازیگری برگشته است.
آقای شجاعنوری نخستین بازیگری بود که انتخاب شد. روزی که او به دفتر آمد در همان لحظه اول دیدم یونس فیلم ما پیدا شده است. در وجنات و چشمهایشان یونس را دیدم و به آقای صفری، تهیهکننده گفتم من هیچکس دیگری را برای این نقش نمیخواهم. نخستین کسی بود که با او به توافق رسیدیم و بسیار بازیگر حرفهای و انسان شریفی است. در همان لحظهای که در دفتر او را دیدم تا آخر کار پای آن ایستاد و با نقش زندگی کرد. حتی ساعت 2نیمهشب به من پیغام میداد و از ایدههایش برای نقش میگفت. با خودم تحسینش میکردم که اینقدر درگیر کار است. خانم الوند و بیضایی هم هر دو بسیار همراه بودند و در جلسات دورخوانی ایدههای بسیار خوبی میدادند. به نظر من، فیلمسازی یک کار گروهی است و اینطور نیست که فقط نظر من بهعنوان کارگردان مطرح باشد. من تمام پیشنهادها را گوش میکنم. اگر به کار آمد، اجرا میکنم، وگرنه توضیح میدهم که به این دلایل این پیشنهاد مناسب نیست.
فکر میکنید روز اکران فیلم در جشنواره چه اتفاقی برایتان بیفتد؟
من میدانم متفاوتترین فیلم جشنواره را ما ساختهایم. هم از نظر فضایی که سمت آن رفتیم و هم از نظر جغرافیایی که در فیلم هست و هم مضمونی که به آن پرداختهایم فیلم متفاوتی است. من از تمام عوامل پروژه تشکر میکنم.
